Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong số 9 ngân hàng tham gia, nhóm ngân hàng lớn nhất bao gồm Agribank, Vietcombank, BIDV và VietinBank, mỗi ngân hàng cam kết 30.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 5 ngân hàng thương mại cổ phần khác như HDBank, MB, VPBank, Techcombank và TPBank, mỗi ngân hàng tham gia với mức 5.000 tỷ đồng. HDBank là ngân hàng mới nhất tham gia chương trình, thể hiện sự quan tâm từ các tổ chức tài chính đối với thị trường nhà ở xã hội.
Dù gói tín dụng này có quy mô lớn, nhưng đến nay, việc giải ngân vẫn rất hạn chế. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, chỉ có 34 trong tổng số 63 tỉnh thành đã công bố danh sách 83 dự án đủ điều kiện vay vốn ưu đãi. Trong số này, 15 dự án đã ký hợp đồng tín dụng với tổng cam kết 4.200 tỷ đồng, nhưng số dư nợ thực tế chỉ đạt 1.624 tỷ đồng. Điều này cho thấy, còn 68 dự án chưa ký hợp đồng, trong đó có 57 dự án không có nhu cầu vay vốn, 6 dự án đang chờ thẩm định, và 5 dự án không đáp ứng đủ điều kiện cho vay.
Tình trạng giải ngân chậm chạp này được lý giải bởi một số nguyên nhân chính. Đầu tiên, số lượng ngân hàng tham gia chương trình còn hạn chế. Thứ hai, nguồn cung nhà ở xã hội hiện tại còn khá thấp. Cuối cùng, lãi suất và thời gian ưu đãi chưa đủ hấp dẫn để thu hút người vay. Mặc dù NHNN đã hai lần điều chỉnh giảm lãi suất cho nguồn vốn 120.000 tỷ đồng, hiện lãi suất vẫn là 8%/năm đối với chủ đầu tư và 7,5% đối với người mua nhà. Thời gian được hưởng lãi suất ưu đãi chỉ kéo dài 3 năm cho chủ đầu tư và 5 năm cho khách hàng cá nhân, khiến nhiều người vẫn ngần ngại khi tiếp cận gói tín dụng này.
 |
| Gói tín dụng vay mua nhà ở xã hội tăng lên 145.000 tỷ đồng (Ảnh: Internet). |
Để tháo gỡ những khó khăn hiện tại, Bộ Xây dựng đã đề xuất một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tiếp tục rà soát và tháo gỡ những vướng mắc, đồng thời đôn đốc các địa phương sớm công bố danh mục các dự án nhà ở xã hội đủ điều kiện vay vốn. Điều này sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án triển khai.
Bên cạnh đó, Bộ cũng đề xuất tiếp tục xem xét giảm lãi suất và nâng cao thời gian vay ưu đãi để khuyến khích phát triển nhà ở xã hội. Một trong những kiến nghị quan trọng là cho phép mở các chỉ tiêu hoặc hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại, theo hướng phần cho vay nhà ở xã hội không phải tính vào chỉ tiêu tín dụng của ngân hàng và được đánh giá tổng kết hàng năm.
Trong bối cảnh gói tín dụng 120.000 tỷ đồng chưa phát huy hết hiệu quả, Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu và đề xuất một gói tín dụng mới trị giá 30.000 tỷ đồng dành riêng cho nhà ở xã hội. Bộ Xây dựng cho biết, họ đang phối hợp với Bộ Tài chính và NHNN để tổng hợp báo cáo, nhằm sớm triển khai gói tín dụng này một cách phù hợp và hiệu quả. Gói tín dụng mới sẽ tập trung vào việc giúp người có thu nhập thấp tiếp cận vốn với lãi suất ưu đãi để mua nhà xã hội.
Kế hoạch cho gói tín dụng 30.000 tỷ đồng dự kiến sẽ bao gồm 15.000 tỷ đồng từ phát hành trái phiếu Chính phủ và 15.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương. Tuy nhiên, cách bố trí nguồn vốn này vẫn đang là một vấn đề cần được giải quyết. Hiện tại, Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ cho khách hàng cá nhân vay vốn nhà ở xã hội qua Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng nguồn vốn cho giai đoạn 2024-2025 vẫn chưa được bố trí.
Tóm lại, mặc dù gói tín dụng 120.000 tỷ đồng mang lại nhiều kỳ vọng cho thị trường nhà ở xã hội, nhưng việc giải ngân chậm và một số vướng mắc cần thiết phải được khắc phục để tăng cường hiệu quả của chương trình. Gói tín dụng 30.000 tỷ đồng đang được nghiên cứu có thể là một giải pháp hiệu quả hơn trong việc hỗ trợ người dân có thu nhập thấp tiếp cận nhà ở. Sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, ngân hàng thương mại và các nhà đầu tư sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của các chương trình tín dụng trong thời gian tới.
