Giá thực phẩm toàn cầu tăng mạnh, tác động từ chính sách thuế quan Mỹ bắt đầu lan rộng

Trong tháng 4 năm 2025, chỉ số giá hàng hóa thô toàn cầu do Liên hợp quốc công bố đã tăng lên mức 128,3 điểm, tăng 1% so với tháng trước đó. Đây là mức cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 3 năm 2023, theo dữ liệu do hãng tin Bloomberg cung cấp. Dù vẫn còn cách xa đỉnh giá được thiết lập trong năm 2022, xu hướng tăng trở lại của giá cả đang cho thấy một tín hiệu rõ rệt về sự phục hồi của giá thực phẩm toàn cầu sau giai đoạn dài sụt giảm.

Nguyên nhân của đà tăng này phần lớn đến từ những bất ổn mới nổi trong chính sách thương mại quốc tế, đặc biệt là liên quan đến các động thái thuế quan mới của Mỹ. Việc Tổng thống Donald Trump tái khởi động một loạt chính sách thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, cùng với các biện pháp đáp trả từ các đối tác thương mại chủ chốt, đã làm gia tăng mối lo ngại về tác động lan tỏa lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Mặc dù một số sắc thuế đã được tạm thời đình chỉ trong 90 ngày, thị trường vẫn chưa thể xoa dịu trước những bất ổn chính sách trong những tuần gần đây.

Giá thực phẩm toàn cầu tăng mạnh, tác động từ chính sách thuế quan Mỹ bắt đầu lan rộng

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) nhận định rằng, ngoài yếu tố chính sách, biến động tỷ giá giữa các đồng tiền mạnh cũng đang ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến giá cả trên thị trường. Trong bối cảnh đó, giá các nhóm hàng hóa nông sản chủ lực như ngũ cốc, thịt và sữa đều ghi nhận mức tăng trong tháng 4, góp phần đẩy chỉ số giá chung đi lên.

Song song với áp lực từ chính sách, điều kiện thời tiết tại nhiều khu vực trên thế giới cũng đang tạo ra những thay đổi đáng kể đối với triển vọng sản xuất nông nghiệp trong năm 2025. Trong báo cáo cập nhật về Triển vọng cây trồng và tình hình lương thực, FAO đã chỉ ra bức tranh nông nghiệp toàn cầu đang bị chi phối bởi nhiều yếu tố trái chiều.

Tại châu Phi, khu vực Bắc Phi đang đối mặt với tình trạng khô hạn kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kỳ vọng sản xuất ngũ cốc. Ngược lại, Nam Phi được hưởng lợi từ lượng mưa thuận lợi, góp phần cải thiện năng suất sau một năm 2024 nhiều biến động.

Châu Á cũng chứng kiến sự phân hóa rõ nét. Vùng Viễn Đông được dự báo tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng sản xuất lúa mì ổn định nhờ điều kiện thời tiết tích cực và hoạt động trồng trọt quy mô lớn. Tuy nhiên, khu vực Cận Đông lại đang đối mặt với lượng mưa thấp kể từ cuối năm 2024, khiến năng suất cây trồng giảm mạnh và sản lượng lúa mì có nguy cơ tụt xuống dưới mức trung bình của 5 năm gần nhất.

Tại châu Mỹ, tình hình cũng không kém phần phức tạp. Ở Nam Mỹ, sản lượng ngô tại Argentina đang bị đe dọa bởi nguy cơ bùng phát bệnh còi cọc, trong khi Brazil vẫn duy trì triển vọng sản lượng tốt, giúp cân bằng tổng thể khu vực. Trong khi đó, Trung Mỹ và Caribe đang chịu ảnh hưởng tiêu cực từ tình trạng khô hạn, dẫn đến sụt giảm sản lượng ngũ cốc tại Mexico. Tuy nhiên, một số khu vực khác trong vùng lại có điều kiện thời tiết thuận lợi, góp phần ổn định năng suất.

Tất cả những yếu tố kể trên — từ bất ổn chính sách thuế quan, biến động tỷ giá cho đến các điều kiện khí hậu thay đổi — đang đồng loạt tạo áp lực lên thị trường hàng hóa thế giới. Giá thực phẩm tăng trở lại trong thời gian gần đây không chỉ là hệ quả tức thời của các cú sốc bên ngoài, mà còn là chỉ dấu cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng cao của thị trường đối với các yếu tố rủi ro địa chính trị và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, sự phối hợp chính sách quốc tế và việc xây dựng các hệ thống nông nghiệp bền vững sẽ đóng vai trò then chốt trong việc ổn định thị trường và đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu trong những năm tới.