Giá phân bón tăng cao, "kẻ cười người khóc"

Ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết, giá các loại phân bón đang ở mức cao nhất trong khoảng 50 năm trở lại đây. Từ năm ngoái đến nay, giá phân DAP tăng 46% và hiện có giá trung bình 874 USD/tấn; phân MAP lên tới 935 USD/tấn (tăng 44%); Kali khoảng 815 USD/tấn (tăng 102%). Theo ông Trung, thị trường phân bón thế giới đang chịu ảnh hưởng nặng nề do gián đoạn nguồn cung một phần do xung đột giữa Nga - Ukraine. Với phân kali, nguồn cung bị ảnh hưởng do cả Nga và Belarus chiếm gần 50% lượng kali cung cấp trên toàn thế giới.

Trong 2 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 706.769 tấn phân bón. Riêng lượng phân bón nhập khẩu từ Nga trên 73.800 tấn, trị giá trên 40 triệu USD (chiếm trên 10% về khối lượng và gần 12% về giá trị so với tổng lượng phân bón nhập khẩu), trong đó, nhập khẩu nhiều nhất là phân kali, chiếm trên 18% tổng khối lượng kali nhập khẩu. Việc gián đoạn nguồn cung này dẫn tới giá bán phân bón trong nước tiếp tục tăng cao.

Nhờ giá phân bón tăng cao, năm 2021 các doanh nghiệp trong ngành đạt mức lợi nhuận kỷ lục chưa từng có. Đơn cử, Công ty Cổ phần Phân bón và Hóa chất Dầu khí - Đạm Phú Mỹ ước tính đạt tổng doanh thu lên đến 12.826 tỷ đồng (tăng 63%) và lợi nhuận trước thuế khoảng 3.600 tỷ đồng (tăng 324%). Đây cũng là năm lợi nhuận của Đạm Phú Mỹ cao nhất trong 10 năm qua.

Hay như Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau - Đạm Cà Mau đạt lợi nhuận sau thuế 1.917 tỷ đồng, gấp gần 3 lần so với năm 2020. Trong khi đó, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đạt lợi nhuận sau thế khoảng 191 tỷ đồng, gấp 6 lần so với năm 2020. Năm 2021, các DN trong nước xuất khẩu 1,35 triệu tấn phân bón, thu về 560 triệu USD.

Đáng nói, trái ngược với niềm vui của doanh nghiệp là cảnh nông dân "đứng ngồi không yên". Cụ thể, tính gần nhất, giá Urê Cà Mau, Urê Phú Mỹ tăng 200 đồng/kg so với ngày trước đó lên khoảng 18.000 đồng/kg, Urê Hà Bắc cũng tăng thêm 250 đồng/kg lên 16.000 đồng/kg. Phân DAP Đình Vũ đang được các đại lý rao bán với giá 18.800 đồng/kg, DAP Lào Cai 18.500 đồng/kg, phân NPK Phú Mỹ 16.000 đồng/kg, NPK Russian 16-16-16 giá 16.500 đồng/kg…

Như vậy, để mua 1 bao phân NPK phải bỏ ra 1-1,5 triệu đồng. Trong khi từ năm ngoái đến nay giá một số loại nông sản đã giảm xuống. Chi phí phân bón lại thêm nhân công, sơ chế, vận chuyển,... người dân không còn lãi.

Trước tình hình trên, ông Phùng Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng, chi phí phân bón chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất, tới 50% và giá dự báo còn tiếp tục tăng. Do đó, Việt Nam sớm có chính sách điều tiết, kìm giá phân bón để hỗ trợ nông dân.

Linh Anh