Đề xuất đưa phân bón trở lại diện không chịu VAT để giảm gánh nặng cho nông dân

Theo các ý kiến, việc áp dụng thuế suất 5% trong thời gian qua không đạt được mục tiêu hỗ trợ đầu vào mà còn làm tăng giá thành, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và gây áp lực trực tiếp lên thu nhập của người nông dân.

Tại phiên họp, đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh) chỉ rõ sự thiếu nhất quán trong chính sách thuế giữa hai nhóm đầu vào quan trọng của nông nghiệp: thức ăn chăn nuôi và phân bón. Hiện thức ăn chăn nuôi thuộc diện không chịu VAT và được khấu trừ đầu vào, trong khi phân bón lại chịu mức thuế 5% dù mục tiêu điều tiết là tương đồng. Điều này dẫn đến thực tế chi phí đầu vào của phân bón vẫn “gánh” thêm thuế, đẩy giá bán tăng và gây khó khăn cho người trồng trọt — nhóm chịu nhiều tổn thất sau thiên tai, bão lũ vừa qua.

Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh)

Đại biểu Trần Văn Lâm nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giữa các đối tượng chịu thuế. Từ đó, ông đề nghị Quốc hội và Chính phủ xem xét đưa phân bón trở lại danh mục không chịu thuế VAT để giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ cả doanh nghiệp và nông dân.

Chung quan điểm, đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn Đà Nẵng) cho rằng thuế suất 5% không hề mang lại hiệu quả hỗ trợ như kỳ vọng, mà ngược lại làm tăng giá phân bón, kéo theo tác động dây chuyền đến giá lương thực. Ông nêu vấn đề: “Không có sản phẩm nào tăng thuế mà lại giảm giá… Vậy 5% này thực chất đi vào đâu?”.

Ở góc độ thu hút đầu tư và tăng khả năng tự chủ sản xuất, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM) cảnh báo nguy cơ doanh nghiệp FDI rời khỏi thị trường Việt Nam khi chính sách thuế thiếu phù hợp. Việc phân bón thuộc diện không chịu thuế khiến doanh nghiệp không được khấu trừ đầu vào, làm giảm lợi thế cạnh tranh so với hàng nhập khẩu. Do đó, ông đề nghị Chính phủ đánh giá toàn diện chính sách thuế với phân bón, thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y nhằm tạo môi trường ổn định, thuận lợi, củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Tiếp thu ý kiến thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Bộ sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền về chính sách thuế VAT đối với phân bón. Đây là vấn đề có tác động sâu rộng đến chi phí đầu vào, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đời sống của hàng triệu hộ nông dân.

Theo nhiều đại biểu, việc điều chỉnh chính sách thuế đối với phân bón không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí, mà còn bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, thúc đẩy sản xuất trong nước, thu hút đầu tư và phát triển thị trường nông nghiệp bền vững hơn trong thời gian tới.