Đưa công tác trợ giúp pháp lý lên không gian số - xu hướng tất yếu trong xây dựng chính quyền phục vụ

Hưng Yên là một trong những địa phương điển hình tiên phong triển khai mô hình số hóa trợ giúp pháp lý, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số gần dân, minh bạch và hiệu quả.

Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, công tác trợ giúp pháp lý tại các địa phương vẫn chủ yếu được thực hiện theo hình thức truyền thống - thông qua hội nghị, tập huấn, tư vấn trực tiếp. Mặc dù mang lại hiệu quả nhất định, nhưng cách làm này còn hạn chế về phạm vi tiếp cận, phụ thuộc vào thời gian, địa điểm và nguồn nhân lực. Trong khi đó, nhu cầu tiếp cận pháp luật của người dân ngày càng cao, đặc biệt tại vùng nông thôn, khu vực xa trung tâm, khiến yêu cầu đổi mới phương thức trợ giúp pháp lý trở nên cấp thiết.

Nhận thấy điều đó, nhiều địa phương đã chủ động đưa hoạt động trợ giúp pháp lý lên môi trường số, tích hợp với các nền tảng truyền thông hiện đại nhằm lan tỏa thông tin nhanh, rộng và tương tác trực tiếp với người dân. Mô hình “Tư vấn pháp luật trực tuyến” của tỉnh Hưng Yên là một ví dụ điển hình.

Chương trình “Tư vấn pháp luật” trên đa nền tảng số của Hưng Yên.

Ngày 18/8/2025, Đài Phát thanh và Truyền hình Hưng Yên phối hợp cùng Sở Tư pháp tỉnh đã chính thức ra mắt chương trình “Tư vấn pháp luật” trên đa nền tảng số. Chương trình hướng tới mục tiêu xây dựng kênh thông tin pháp lý gần gũi, dễ hiểu, giúp người dân tiếp cận nhanh các quy định pháp luật, đồng thời có thể đặt câu hỏi, nhận tư vấn trực tiếp từ chuyên gia.

Với cấu trúc hiện đại, mỗi số phát sóng gồm các phần: “Điểm tin pháp luật” – cập nhật văn bản mới; “Góc chuyên gia” - phân tích, tư vấn tình huống cụ thể; “Tương tác trực tuyến” - trả lời trực tiếp thắc mắc của khán giả; và “Hướng dẫn - khuyến nghị” giúp người dân thực hiện đúng quy trình thủ tục hành chính. Chương trình được phát sóng định kỳ vào 16h thứ Hai và thứ Sáu hàng tuần trên hệ sinh thái số gồm: sóng FM 92,7 MHz, Youtube Hưng Yên TV, Tiktok “Truyền hình Hưng Yên”, website Hungyentv.vn và ứng dụng Hungyentv Go.

Điểm đáng chú ý là chương trình quy tụ đội ngũ chuyên gia pháp lý, luật sư, giảng viên luật uy tín trong và ngoài tỉnh. Ngay trong số đầu tiên, với chủ đề “Tháo gỡ bất cập, vướng mắc về thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp”, lãnh đạo Sở Tư pháp đã trực tiếp đối thoại với người dân, tháo gỡ hàng loạt vướng mắc cụ thể tại cơ sở.

Việc số hóa hoạt động trợ giúp pháp lý không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ pháp lý mọi lúc, mọi nơi mà còn giảm tải cho cơ quan tư pháp, tăng tính minh bạch và tương tác trong giải quyết thủ tục hành chính. Đây cũng là bước tiến quan trọng trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TU của Tỉnh ủy Hưng Yên về chuyển đổi số, đồng thời mở ra hướng đi mới cho các địa phương khác trong việc đưa hoạt động trợ giúp pháp lý lên môi trường số.

Từ mô hình điểm của Hưng Yên có thể thấy, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác trợ giúp pháp lý không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là bước chuyển đổi tư duy – từ “chính quyền quản lý” sang “chính quyền phục vụ”, lấy người dân làm trung tâm. Đây là xu hướng tất yếu, cần được nhân rộng trên phạm vi toàn quốc, nhằm đảm bảo mọi người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, đều được tiếp cận pháp luật một cách bình đẳng, kịp thời và hiệu quả trong kỷ nguyên số.