Doanh nghiệp Nhà nước cần được tự quyết cơ chế trả lương như tư nhân

Chiều 17/4, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã nhận được nhiều ý kiến góp ý, trong đó nổi bật là vấn đề chính sách tiền lương đối với người lao động và các chức danh quản lý trong doanh nghiệp nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh rằng chính sách tiền lương cần được điều chỉnh một bước theo tinh thần Nghị quyết 27 của Trung ương, nhằm bảo đảm đời sống cho người lao động, đồng thời tạo sức cạnh tranh và thu hút nhân lực chất lượng cao. Theo ông, thực tế cho thấy mức lương của khu vực doanh nghiệp tư nhân hiện luôn cao hơn đáng kể so với doanh nghiệp nhà nước, tạo ra sự chênh lệch không nhỏ trong thu hút và giữ chân người tài.

Doanh nghiệp Nhà nước cần được tự quyết cơ chế trả lương như tư nhân

Đồng tình với quan điểm này, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc cho rằng doanh nghiệp nhà nước cũng cần được trao quyền tự chủ về cơ chế trả lương như khu vực tư nhân. Ông nêu dẫn chứng cụ thể: một kỹ sư giỏi có thể được doanh nghiệp tư nhân trả mức lương lên đến 100 triệu đồng mỗi tháng, trong khi doanh nghiệp nhà nước chỉ trả được khoảng 10 triệu đồng, điều này khiến việc thu hút và giữ chân nhân tài là hết sức khó khăn.

Về phía cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết dự thảo luật đã quy định trao quyền cho Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty trong việc quyết định chính sách tiền lương, tiền thưởng và thù lao cho người lao động. Việc này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 12 của Trung ương, trong đó xác định rõ rằng cơ chế tiền lương, tiền thưởng và thù lao trong doanh nghiệp nhà nước phải tiệm cận với thị trường, cạnh tranh và gắn với kết quả sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, đối với các chức danh như Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, theo Bộ trưởng Thắng, vẫn cần xin ý kiến của cơ quan đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp trước khi quyết định mức lương và các chế độ liên quan.

Trong quá trình thẩm tra dự thảo luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã đề xuất không nên yêu cầu Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty phải xin ý kiến cơ quan đại diện chủ sở hữu trước khi quyết định chính sách tiền lương đối với các chức danh đại diện phần vốn nhà nước trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc kiểm soát viên.

Quan điểm này được Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh ủng hộ, với lý do rằng nếu yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải xin ý kiến như vậy sẽ là sự can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh, không những làm giảm tính tự chủ mà còn làm phát sinh thêm các thủ tục hành chính không cần thiết. Ông Thanh nhấn mạnh, nếu doanh nghiệp nhà nước làm ăn có lãi, thì lãnh đạo cần được toàn quyền trong việc quyết định chính sách tiền lương, không nên để việc này phải qua quá nhiều khâu “xin – cho”, làm cản trở hiệu quả điều hành và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Những trao đổi tại phiên họp cho thấy sự đồng thuận ngày càng cao trong việc thúc đẩy tính tự chủ và trao quyền linh hoạt hơn cho doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt trong vấn đề tiền lương – một yếu tố then chốt để doanh nghiệp có thể vận hành hiệu quả, thu hút và giữ chân nhân tài trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa khu vực nhà nước và tư nhân.