 |
| Doanh nghiệp lữ hành xoay cách giữ khách |
Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang tạo ra sức ép mới lên ngành du lịch khi giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo chi phí xăng dầu và vận chuyển đồng loạt đi lên. Trong bối cảnh thị trường chuẩn bị bước vào mùa cao điểm hè, áp lực chi phí không chỉ khiến giá tour có nguy cơ tăng 10–15%, mà còn đặt doanh nghiệp lữ hành trước bài toán giữ giá, giữ khách và bảo toàn biên lợi nhuận.
Diễn biến mới của thị trường năng lượng đang nhanh chóng lan sang lĩnh vực du lịch, vốn phụ thuộc lớn vào chi phí vận chuyển. Khi giá nhiên liệu biến động, cả đường hàng không lẫn đường bộ đều chịu tác động trực tiếp. Điều này khiến doanh nghiệp lữ hành buộc phải tính toán lại cơ cấu giá, trong khi du khách cũng trở nên thận trọng hơn với các kế hoạch nghỉ hè, đặc biệt là các hành trình xa.
Chi phí vận chuyển tăng, giá tour có thể đội thêm 10–15%
Theo ông Nguyễn Công Hoan, Tổng Giám đốc Flamingo Redtours, vận chuyển hàng không và đường bộ hiện chiếm tới khoảng 60% cơ cấu giá tour. Đây là nhóm chi phí lớn nhất, nên chỉ cần giá nhiên liệu tăng, giá thành tour gần như lập tức chịu sức ép.
Sau khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, giá thuê xe du lịch đã tăng khoảng 25% so với trước đó. Cùng với đó, từ ngày 18/3, nhiều hãng hàng không đồng loạt điều chỉnh phụ thu nhiên liệu, khiến chi phí vé máy bay tăng lên và kéo theo giá các tour sử dụng phương tiện hàng không tăng đáng kể.
Trong bối cảnh đó, ông Hoan ước tính giá tour du lịch mùa hè có thể tăng khoảng 10–15% so với thông thường nếu chi phí nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao. Đây là mức tăng không nhỏ, nhất là với các doanh nghiệp lữ hành đang bước vào giai đoạn cạnh tranh cao điểm để giành khách cho mùa hè.
Áp lực không dừng ở giá nhiên liệu. Một số hãng hàng không cũng đang tính tới phương án cắt giảm tần suất bay khi chi phí nhiên liệu tăng cao, thậm chí có thời điểm nguồn cung nhiên liệu trở nên khan hiếm. Khi số chuyến bay giảm, nguồn cung vé trên thị trường cũng thu hẹp, đẩy giá vé lên cao hơn và tạo thêm áp lực lên giá tour trọn gói.
Không chỉ bài toán chi phí, các doanh nghiệp du lịch còn phải đối mặt với sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của du khách. Bối cảnh địa chính trị phức tạp khiến nhiều người dè dặt hơn với các chuyến đi dài ngày, đặc biệt là những hành trình quốc tế đường dài.
Theo ông Nguyễn Công Hoan, xu hướng này thể hiện khá rõ khi khách nội địa ngày càng ưu tiên các điểm đến gần, thuận tiện di chuyển và dễ kiểm soát chi phí. Trong khi đó, với thị trường quốc tế, những đường bay dài từ châu Âu hoặc châu Mỹ có thể chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn do nhiều hành trình phải trung chuyển qua khu vực Trung Đông.
Điều này không chỉ tác động đến quyết định đi du lịch của khách quốc tế đến Việt Nam, mà còn ảnh hưởng đến nhu cầu du lịch outbound của người Việt. Khi thời gian bay kéo dài hơn, thuế phí tăng thêm và tâm lý e ngại rủi ro xuất hiện, các tour xa trở nên kém hấp dẫn hơn trong mắt một bộ phận du khách.
Theo ông Phạm Văn Bảy, Phó Giám đốc Vietravel Chi nhánh Hà Nội, doanh nghiệp đã chủ động làm việc sớm với các nhà cung cấp và đặt trước lượng lớn vé máy bay từ nay đến cuối năm. Nhờ đó, các booking và đoàn khách đã đặt cọc vẫn giữ nguyên mức thuế phí của Vietnam Airlines và Vietjet.
Đến nay, Vietravel ghi nhận khoảng 15.000 khách đặt tour dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30/4–1/5, trong đó 45% là khách nội địa và 55% là khách đi nước ngoài. Với các thị trường xa, phần lớn khách đã đặt tour sớm, tỷ lệ đạt khoảng 55–60%, cho thấy nhu cầu vẫn hiện hữu nhưng ngày càng phụ thuộc vào khả năng chốt giá sớm.
Tuy nhiên, với các booking phát sinh sau giai đoạn này, chi phí đang có xu hướng tăng lên rõ rệt. Cụ thể, tuyến Trung Quốc tăng khoảng 200 tệ, tương đương 30 USD; tuyến Đài Loan tăng khoảng 35 USD; trong khi các đường bay châu Âu ghi nhận mức tăng cao nhất, khoảng 140 USD do phát sinh thuế phí và việc phải bay tránh khu vực Trung Đông. Với riêng thị trường châu Âu, giá tour triển khai sau có thể tăng thêm khoảng 3,5–4 triệu đồng, tương đương 4–5%.
Doanh nghiệp lữ hành tìm cách giữ giá, đẩy mạnh tour nội địa
Dù áp lực chi phí tăng, giới lữ hành cho rằng nhu cầu du lịch vẫn chưa suy giảm mạnh. Sau nhiều biến động kinh tế và xã hội, du lịch ngày càng được xem là một khoản chi tiêu thiết yếu để tái tạo sức lao động, phục hồi tinh thần và mở rộng trải nghiệm. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá đi lại tăng, xu hướng chuyển từ tour nước ngoài sang tour nội địa đang rõ rệt hơn.
Nắm bắt xu hướng này, nhiều doanh nghiệp đang triển khai hàng loạt giải pháp nhằm tiết giảm chi phí và giữ mặt bằng giá tour ở mức cạnh tranh. Vietravel cho biết đang sử dụng hệ thống xe vận chuyển nội bộ chỉ tính chi phí xăng, phối hợp với các đối tác vận chuyển tại miền Trung và Phú Quốc, đồng thời áp dụng cơ chế khuyến mại linh hoạt để giữ giá tốt cho khách.
Nhờ các giải pháp tối ưu, một số tour nội địa vẫn duy trì được mức giá hấp dẫn. Chẳng hạn, tour Sa Pa hiện giảm khoảng 30%, từ 3,5 triệu đồng xuống còn 2,5 triệu đồng. Theo ông Phạm Văn Bảy, việc các hãng hàng không áp dụng giảm giá cho nhiều hành trình nội địa như Phú Quốc hay Đà Nẵng, với mức giảm khoảng 30–35%, cũng giúp doanh nghiệp lữ hành xây dựng được các gói sản phẩm cạnh tranh cho mùa hè.
Về phía Flamingo Redtours, ông Nguyễn Công Hoan cho biết doanh nghiệp đang làm việc với các đơn vị vận chuyển đường bộ để cân đối lại giá thuê xe ở mức hợp lý hơn. Đồng thời, công ty cũng tính toán lại quy mô đoàn khách, lựa chọn loại phương tiện phù hợp như xe 45 chỗ, 35 chỗ hay 16 chỗ để tối ưu chi phí vận chuyển và giảm áp lực đội giá tour.
Với những chương trình chưa ký hợp đồng, các doanh nghiệp cũng chủ động trao đổi lại với khách hàng để điều chỉnh giá ở mức phù hợp, chia sẻ phần chi phí phát sinh do yếu tố khách quan. Cách làm này giúp duy trì chất lượng dịch vụ, đồng thời hạn chế thiệt hại cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng.
Theo khuyến nghị từ doanh nghiệp lữ hành, du khách nên đăng ký tour sớm để chốt vé máy bay trước thời điểm các hãng hàng không tiếp tục điều chỉnh phụ thu nhiên liệu. Việc xuất vé sớm sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro tăng giá, qua đó giữ được mức giá tour ổn định hơn.
Ở góc độ rộng hơn, ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, cho rằng để ứng phó với các biến động bên ngoài, ngành du lịch không thể chỉ trông chờ vào sức mua ngắn hạn mà cần đẩy mạnh xúc tiến thị trường theo cách mới. Hiệp hội đang tập hợp các doanh nghiệp để mời thêm nhiều đối tác du lịch quốc tế đến Việt Nam khảo sát điểm đến, trải nghiệm sản phẩm mới và gặp gỡ trực tiếp doanh nghiệp trong nước.
Theo ông Bình, việc trải nghiệm trực tiếp sẽ tạo hiệu quả thuyết phục lớn hơn trong quá trình thu hút khách quốc tế, nhất là trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang nhạy cảm hơn với các yếu tố địa chính trị và chi phí di chuyển.
Về dài hạn, ông cho rằng Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách thuận lợi để hỗ trợ phát triển du lịch. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở khâu tổ chức thực hiện của các địa phương và cơ quan quản lý. Khi ngày càng nhiều địa phương xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời chuyển hướng mạnh hơn sang thu hút khách quốc tế, dư địa tăng trưởng của ngành vẫn còn lớn.
Trong bối cảnh giá dầu tăng và thị trường quốc tế biến động, ngành du lịch Việt Nam đang đứng trước phép thử mới về năng lực thích ứng. Doanh nghiệp nào chủ động được nguồn cung, kiểm soát tốt chi phí và bám sát thay đổi trong tâm lý khách hàng sẽ có lợi thế lớn hơn trong mùa hè năm nay.
