Thứ ba 17/11/2026 11:02
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Đô thị thông minh cần được tính từ mặt đất xuống không gian ngầm

Việc phát triển đô thị thông minh đang được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với quản trị, khai thác không gian ngầm. Bộ Xây dựng cho rằng đây là hai hợp phần không thể tách rời trong quá trình đổi mới quản trị đô thị, mở rộng không gian phát triển và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Bài liên quan
Quảng Trị đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và xây dựng đô thị thông minh
TP. Hồ Chí Minh hướng tới Top 50 đô thị thông minh thế giới vào năm 2030

Ngày 23/9, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị nghe báo cáo hai dự thảo Đề án Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 và Quản trị, khai thác và bảo vệ không gian ngầm. Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về yêu cầu hoàn thiện thể chế, dữ liệu, mô hình quản trị cũng như cách thức khai thác hiệu quả không gian ngầm trong quá trình phát triển đô thị.

Hình thành nền tảng dữ liệu cho đô thị thông minh

Báo cáo tại Hội nghị, ông Trần Quốc Thái, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, cho biết mục tiêu đến năm 2030 là hình thành nền tảng thể chế, kiến trúc, dữ liệu và năng lực quản trị đô thị thống nhất, liên thông; từng bước nâng cao khả năng phân tích, dự báo, điều phối và đo lường bằng kết quả, tác động.

Tầm nhìn đến năm 2035 hướng tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu đô thị liên thông, an toàn, được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả. Khi đó, dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý mà trở thành nguồn lực hỗ trợ quy hoạch, đầu tư, xây dựng, vận hành và phát triển đô thị.

Dự thảo Đề án Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, tập trung vào hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và mô hình quản trị; xây dựng dữ liệu đô thị, nền tảng dùng chung; quản lý quy hoạch đô thị thông minh và triển khai theo lộ trình từ hoàn thiện nền tảng, kết nối, thí điểm đến đánh giá, chuyển tiếp.

Theo Bộ Xây dựng, quá trình phát triển đô thị thông minh thời gian qua đã chuyển dần từ nghiên cứu sang triển khai các đề án, dữ liệu dùng chung, trung tâm điều hành và ứng dụng chuyên ngành. Tuy nhiên, kết quả giữa các địa phương chưa đồng đều; dữ liệu còn phân tán, một số hệ thống chủ yếu phục vụ hiển thị, trong khi việc kết nối với quy hoạch, đầu tư và vận hành hạ tầng chưa chặt chẽ, hiệu quả cũng chưa được đo lường thống nhất.

Đô thị thông minh cần được tính từ mặt đất xuống không gian ngầm
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị nghe báo cáo hai dự thảo Đề án Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

Không gian ngầm - nguồn lực chưa được khai thác đồng bộ

Một nội dung đáng chú ý tại Hội nghị là yêu cầu thay đổi cách tiếp cận đối với không gian ngầm. Theo ông Tạ Quang Vinh, Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, đến ngày 18/9, cơ quan soạn thảo đã nhận được 53 văn bản góp ý của các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan và tổ chức liên quan. Trong đó, 15 văn bản thống nhất toàn bộ với hồ sơ dự thảo đề án; 38 văn bản cơ bản thống nhất và có góp ý hoàn thiện.

Thực tế giai đoạn 2010 - 2025, Việt Nam đã hình thành nhiều loại công trình, hạ tầng ngầm như đường sắt đô thị, hầm giao thông, tầng hầm, bãi đỗ xe, tuy nen, hào kỹ thuật. Tuy nhiên, việc khai thác hiện vẫn chủ yếu được thực hiện theo từng công trình, từng ngành, từng khu đất; phần lớn tập trung ở tầng nông và thiếu tính kết nối.

Đáng chú ý, pháp luật hiện hành chủ yếu điều chỉnh đất đai và công trình, trong khi chưa có chế độ pháp lý thống nhất về quyền đối với không gian theo chiều sâu. Điều này đặt ra yêu cầu phải hình thành cách tiếp cận mới trong quản trị, khai thác và bảo vệ không gian ngầm.

Dự thảo Đề án xác định 7 nhóm điểm nghẽn cần được tháo gỡ, trong đó có hạn chế về nhận thức và cách tiếp cận còn thiên về quản lý từng công trình; thể chế và quyền đối với không gian theo chiều sâu chưa đầy đủ; quy hoạch chưa được thực hiện theo không gian ba chiều, thiếu phân vùng, phân tầng và dự trữ không gian. Bên cạnh đó là những hạn chế về cơ chế kinh tế, tài chính, huy động nguồn lực và thị trường quyền khai thác.

Theo hướng tiếp cận này, vấn đề không chỉ là xây dựng thêm các công trình ngầm mà quan trọng hơn là hình thành cơ chế quản trị tổng thể đối với nguồn lực không gian ngầm - một nguồn lực hữu hạn, khó phục hồi và khi đã đầu tư, việc điều chỉnh hoặc làm lại sẽ rất khó khăn.

Quản trị đô thị phải mở rộng từ mặt đất xuống lòng đất

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá đô thị hóa có vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng sống. Tuy nhiên, giữa phát triển đô thị thông minh trên mặt đất và không gian ngầm hiện vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể, thiếu sự liên kết đồng bộ.

Bộ trưởng nhấn mạnh không gian ngầm phải được xác định là một hợp phần không thể tách rời của đô thị thông minh, với nhiều chức năng từ giao thông, đặc biệt là phát triển đường sắt đô thị, đến dịch vụ, tiện ích, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các yêu cầu về an ninh, quốc phòng.

Theo Bộ trưởng, hai đề án về đô thị thông minh và không gian ngầm có mối liên hệ chặt chẽ. Việc triển khai đồng bộ không chỉ hướng tới hiện đại hóa hạ tầng mà còn góp phần xử lý những vấn đề đang đặt ra tại các đô thị như ùn tắc giao thông, ngập úng và thiếu không gian phát triển.

Góp ý về hai đề án, ông Hồ Đức Thắng, ĐBQH chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng phát triển đô thị hiện đại đòi hỏi cách nhìn toàn diện hơn về không gian, không chỉ giới hạn trên bề mặt đất mà phải mở rộng xuống lòng đất và lên không trung.

Ông cũng đề nghị chuyển tư duy về dữ liệu từ “xây dựng” sang “sử dụng” để tối ưu nguồn lực; đồng thời cho rằng hệ thống pháp luật cần tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với các mô hình đô thị ngầm và không gian đa tầng, tăng tính liên kết giữa trung ương, địa phương và các vùng có những vấn đề phát triển mang tính liên tỉnh.

Hoàn thiện đề án, tránh chồng chéo dữ liệu và nguồn lực

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia để hoàn thiện hai đề án.

Đối với dự thảo Đề án Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia, Bộ trưởng yêu cầu rà soát để bảo đảm sự thống nhất giữa quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, phân công và tiến độ. Hồ sơ cần cô đọng, xác định rõ sản phẩm đầu ra, cơ quan chủ trì và nguồn lực thực hiện; đồng thời tránh chồng chéo với các chương trình và hệ thống cơ sở dữ liệu hiện có.

Đáng chú ý, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu khả năng mở rộng tầm nhìn của đề án đến năm 2045 thay vì dừng ở năm 2035.

Đối với Đề án Quản trị, khai thác và bảo vệ không gian ngầm, Bộ trưởng nhấn mạnh đô thị thông minh và không gian ngầm là hai mặt của cùng một yêu cầu đổi mới quản trị đô thị. Trong đó, không gian ngầm là phần phức tạp hơn, cần được tính toán và đi trước bởi khi đã đầu tư sẽ rất khó điều chỉnh.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng được giao phối hợp với Cục Phát triển đô thị, bảo đảm sự thống nhất giữa hai đề án về kiến trúc dữ liệu, bản sao số và phân công trách nhiệm. Các đơn vị được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, báo cáo lãnh đạo Bộ để trình Đảng ủy Chính phủ đúng tiến độ.

Việc đặt đô thị thông minh trong mối liên hệ với không gian ngầm cho thấy yêu cầu quản trị đô thị đang được mở rộng theo cả chiều sâu không gian và chiều sâu dữ liệu. Đây cũng là cơ sở để các đô thị chủ động hơn trong quy hoạch hạ tầng, phân bổ nguồn lực và chuẩn bị không gian phát triển cho những giai đoạn tiếp theo.

Tin bài khác
Sơn La: Còn gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong năm 2026

Sơn La: Còn gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong năm 2026

Với gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa giải ngân, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La đang tăng tốc thi công, tháo gỡ vướng mắc, quyết tâm hoàn thành kế hoạch.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Tham dự Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 tại Manila từ ngày 17 đến 18/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp tục khẳng định cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy đoàn kết, đồng thuận và tăng cường vai trò của ngoại giao nghị viện đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Nhận lời mời của lãnh đạo Trung Quốc, ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, đồng thời tiến hành các hoạt động song phương tại Trung Quốc.
Phú Thọ định hướng hình thành đô thị hiện đại ven sông Lô

Phú Thọ định hướng hình thành đô thị hiện đại ven sông Lô

Phú Thọ đang nghiên cứu quy hoạch khu đô thị hai bên sông Lô theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng, khai thác hiệu quả quỹ đất và phát huy giá trị cảnh quan, văn hóa ven sông.
Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Một hệ thống pháp luật ổn định, minh bạch và được thực thi nhất quán đang được đặt ở vị trí của một lợi thế cạnh tranh quốc gia, khi Việt Nam hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý và tạo môi trường đủ tin cậy để doanh nghiệp đầu tư dài hạn.
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế và nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam – Chile đang hướng tới nâng tầm hợp tác từ trao đổi hàng hóa sang đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường ASEAN – Mỹ Latinh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila (Philippines), ngày 15/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia, tập trung thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tại Diễn đàn FrancoTech 2026 ở Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất đưa khoa học, công nghệ và kinh tế số trở thành động lực phát triển mới của Cộng đồng Pháp ngữ, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hợp tác phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Sơn La: 7 dự án du lịch với tổng vốn hơn 2.100 tỷ đồng sắp khởi công

Sơn La: 7 dự án du lịch với tổng vốn hơn 2.100 tỷ đồng sắp khởi công

Với tổng vốn đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng, 7 dự án du lịch tại Sơn La đang được đẩy nhanh thủ tục để khởi công trong quý IV năm 2026, mở thêm dư địa phát triển du lịch.
ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

Ngày 14/11, tại Manila (Philippines), các nước thành viên ASEAN chính thức ký Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA), đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập kinh tế số khu vực. Thỏa thuận hướng tới tháo gỡ rào cản thương mại, kết nối dữ liệu xuyên biên giới và mở rộng cơ hội kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Tập đoàn Xuân Thiện: “Đã nói là làm, đã làm là phải xong” tại dự án 28.000 tỷ đồng

Tập đoàn Xuân Thiện: “Đã nói là làm, đã làm là phải xong” tại dự án 28.000 tỷ đồng

Với tinh thần “đã nói là làm, đã làm là phải xong”, Tập đoàn Xuân Thiện cam kết đưa Thủy điện tích năng Đông Phù Yên công suất 1.200 MW, vốn đầu tư gần 28.000 tỷ đồng, phát điện năm 2030, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch.