Đề xuất giá xăng dầu chuyển sang cơ chế doanh nghiệp tự quyết

Đề xuất giá xăng dầu chuyển sang cơ chế doanh nghiệp tự quyết

Việc rút ngắn chu kỳ điều chỉnh giá xuống còn 7 ngày/lần đã giúp giá xăng dầu trong nước phản ánh sát hơn cung – cầu thị trường thế giới, góp phần ổn định thị trường và giảm áp lực chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Giá xăng dầu phản ánh sát cung cầu thị trường

Theo số liệu tổng hợp, trong năm qua, tổng lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước đạt khoảng 26,4 triệu m³, tăng gần 1,9% so với năm 2024, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và đi lại của người dân.

Tổng nguồn cung xăng dầu cho thị trường nội địa ước đạt 28,6 triệu m³, trong đó tồn kho khoảng 1,7 triệu m³, đảm bảo yêu cầu dự trữ lưu thông theo quy định. Hiện cả nước có 26 thương nhân đầu mối xăng dầu mặt đất, 5 thương nhân nhiên liệu bay và 252 thương nhân phân phối, tạo nền tảng đa dạng hóa nguồn cung và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Công tác điều hành giá tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, bám sát diễn biến thị trường thế giới. Theo chu kỳ điều chỉnh 7 ngày/lần, trong năm đã có 54 kỳ tăng – giảm đan xen. Đến kỳ điều hành ngày 31/12, giá các mặt hàng xăng dầu đều giảm từ 6–17% so với đầu năm, góp phần hạ chi phí đầu vào cho nền kinh tế.

Không để đứt gãy nguồn cung trong mọi tình huống

Bộ Công Thương cho biết, trong bối cảnh thị trường xăng dầu thế giới biến động khó lường và nhu cầu trong nước tiếp tục tăng, mục tiêu xuyên suốt là không để thiếu nguồn cung, không để xảy ra đứt gãy, kể cả cục bộ, nhằm bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Từ cuối năm 2025, Bộ đã phân giao kế hoạch tổng nguồn cho các doanh nghiệp sản xuất và thương nhân đầu mối, với tổng nguồn tăng khoảng 10–11% so với năm trước. Trong đó, nguồn cung từ hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn dự kiến đáp ứng trên 70% nhu cầu thị trường nội địa.

Theo kế hoạch năm nay, tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được phân giao gần 31,8 triệu m³, tương đương khoảng 2,65 triệu m³ mỗi tháng, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, vừa bảo đảm yêu cầu dự trữ bắt buộc.

Công tác giám sát cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì theo năm, việc theo dõi thực hiện tổng nguồn sẽ được thực hiện theo quý, cho phép điều chỉnh kịp thời giữa các thương nhân để tránh thiếu hụt.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết nếu doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ tổng nguồn được phân giao, Bộ sẽ điều chỉnh ngay trong từng quý, thậm chí chuyển nguồn từ thương nhân này sang thương nhân khác nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đề xuất doanh nghiệp được tự quyết giá bán lẻ

Năm 2026 được coi là năm bản lề với thị trường xăng dầu khi Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, với nhiều nội dung đổi mới so với chính sách hiện hành, trong đó có đề xuất trao quyền tự quyết giá bán lẻ cho doanh nghiệp.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cơ chế mới giúp thị trường vận hành theo tín hiệu thị trường rõ ràng hơn. Người tiêu dùng dễ chấp nhận hơn, trong khi trách nhiệm đảm bảo nguồn cung, ổn định thị trường được đặt trực tiếp lên vai doanh nghiệp.

Trong năm 2025, Bộ Công Thương đã thu hồi giấy xác nhận của một thương nhân đầu mối và 8 thương nhân phân phối, đồng thời tước giấy xác nhận và xử phạt hành chính đối với 8 thương nhân phân phối khác không đủ điều kiện kinh doanh.

Bộ cũng khẳng định sẽ xử phạt nghiêm các hành vi không niêm yết, không kê khai giá công khai khi doanh nghiệp được trao quyền tự quyết. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ xây dựng bản đồ hạ tầng thương mại dựa trên dữ liệu doanh nghiệp cung cấp, giúp người tiêu dùng giám sát việc thực hiện giá bán.

Từ giữa năm chỉ sử dụng xăng sinh học

Một điểm nhấn lớn khác trong quản lý thị trường xăng dầu là lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10. Theo đó, từ ngày 1/6, toàn bộ thị trường sẽ dừng bán xăng khoáng, chuyển sang hai loại xăng sinh học gồm E5 RON 92 và E10 RON 95.

Các doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex, PVOIL cho biết đã sẵn sàng về hạ tầng kho bãi, kỹ thuật và nguồn ethanol để phục vụ việc phối trộn. Theo Petrolimex, đến tháng 6, doanh nghiệp này có khả năng phối trộn gần 9 triệu m³ xăng E10, đủ đáp ứng nhu cầu trong hệ thống phân phối.

Việc chuyển đổi sang xăng sinh học được đánh giá có nhiều lợi ích về môi trường, song cũng đặt ra yêu cầu cao về truyền thông, chính sách giá và tiêu chuẩn kỹ thuật. Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, hoàn thiện các quy chuẩn quốc gia nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn cho động cơ và người sử dụng.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ cùng các hiệp hội và doanh nghiệp tổ chức hội nghị, đối thoại để giải đáp thắc mắc, cung cấp thông tin đầy đủ về kỹ thuật và lộ trình triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc.