Bộ Xây dựng hiện đang lấy ý kiến đối với Hồ sơ Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Nội dung sửa đổi được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành quy chuẩn hiện hành, do Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản phối hợp với Viện Khoa học công nghệ xây dựng cùng các đơn vị liên quan thực hiện.
Theo đánh giá, kể từ khi ban hành, QCVN 04:2021/BXD đã góp phần nâng cao mức độ an toàn cho công trình nhà ở, đặc biệt là nhà chung cư và chung cư hỗn hợp, đồng thời tạo nền tảng đồng bộ trong thiết kế và quản lý chất lượng xây dựng. Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh của phương tiện giao thông điện, nhiều khoảng trống pháp lý đã bộc lộ.
 |
Cụ thể, quy chuẩn hiện hành chưa quy định đầy đủ đối với hạ tầng sạc và đổi pin xe điện, khiến việc triển khai tại các chung cư thiếu thống nhất, tiềm ẩn rủi ro về an toàn. Đặc tính cháy nổ phức tạp của pin xe điện, trong khi thiếu các yêu cầu về phân tách khoang cháy, hệ thống báo cháy – chữa cháy chuyên dụng hay kiểm soát lưu trữ pin số lượng lớn, đang làm gia tăng nguy cơ mất an toàn trong môi trường nhà ở tập trung.
Bên cạnh đó, việc tích hợp các trạm sạc công suất lớn vào hệ thống điện chung cư nhưng chưa có quy định bắt buộc về nguồn cấp điện độc lập, cơ chế ngắt điện khẩn cấp cũng đặt ra nguy cơ quá tải và sự cố cháy nổ dây chuyền.
Trước thực tế này, Viện Khoa học công nghệ xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD, với trọng tâm là bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn đối với hạ tầng xe điện.
Theo đề xuất, khu vực để xe điện phải được tách biệt với xe sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời phân tách riêng giữa ô tô điện và xe hai bánh điện. Khoảng cách tối thiểu giữa các khu vực là 2m; trường hợp không bảo đảm cần có vách ngăn bằng vật liệu không cháy với chiều cao tối thiểu 2m.
Đối với khu vực sạc, yêu cầu bố trí thành khoang cháy riêng, trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động, có giám sát liên tục kết nối về phòng trực 24/24 giờ. Mỗi phân vùng sạc được giới hạn quy mô nhằm kiểm soát rủi ro, với tối đa 20 điểm sạc ô tô điện hoặc 150 điểm sạc xe hai bánh điện. Thứ tự ưu tiên bố trí khu vực sạc là ngoài trời, trên mặt đất, sau đó mới đến trong nhà chung cư.
Đáng chú ý, đối với khu vực đổi pin – vốn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao – đề xuất không bố trí trong nhà chung cư, đồng thời phải bảo đảm khoảng cách an toàn đối với khu vực đông người và công trình lân cận.
Về hệ thống điện, quy chuẩn sửa đổi yêu cầu tách biệt nguồn cấp điện cho trạm sạc và đổi pin với các phụ tải khác, đồng thời bắt buộc trang bị chức năng ngắt điện tự động khi có sự cố và công tắc ngắt khẩn cấp. Các thiết bị như trụ sạc, tủ đổi pin phải được kiểm định, chứng nhận chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.
Song song với yêu cầu kỹ thuật, dự thảo cũng đề xuất quy định rõ về quản lý, vận hành và lộ trình chuyển tiếp. Theo đó, cấm sạc xe điện tại hành lang, sảnh và các lối thoát nạn; không mang xe điện hoặc pin vào thang máy, lên căn hộ.
Đối với các dự án chung cư mới, việc bố trí khu vực xe điện cần phù hợp với lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh của địa phương. Với chung cư hiện hữu, việc triển khai khu vực sạc phụ thuộc vào điều kiện hạ tầng thực tế, nhưng các công trình đã bố trí trước đó sẽ phải cải tạo, đáp ứng quy chuẩn mới trong thời hạn tối đa 6 tháng.
Theo Viện Khoa học công nghệ xây dựng, việc sửa đổi quy chuẩn không chỉ mang ý nghĩa hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn là giải pháp quản lý cần thiết, nhằm bảo đảm an toàn cho cư dân, đồng thời tạo nền tảng pháp lý thúc đẩy phát triển giao thông đô thị xanh theo hướng bền vững.
