Xanh hoá giao thông: Cần gần 14 tỷ USD đầu tư trạm sạc xe điện

Đầu tư hạ tầng trạm sạc bước đi quan trọng

Chuyển đổi sang sử dụng xe điện tại Việt Nam không chỉ là một xu hướng bảo vệ môi trường mà còn mở ra một cơ hội lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là trong việc giảm thiểu chi phí nhập khẩu dầu và tạo ra hàng triệu công ăn việc làm. Tuy nhiên, để biến xe điện thành phương tiện giao thông chính thức, một yếu tố không thể thiếu chính là xây dựng và phát triển hệ thống trạm sạc trên toàn quốc.

Việt Nam cần phải đầu tư xây dựng các trạm sạc xe điện nhiều hơn (Ảnh: Internet)

Báo cáo từ Ngân hàng Thế giới cho biết, nếu hệ thống trạm sạc được phát triển đầy đủ, xe điện có thể trở thành lựa chọn phổ biến của người tiêu dùng, đặc biệt là những người mua ô tô lần đầu. Việt Nam sẽ cần khoảng 2,2 tỷ USD vào năm 2030 để phát triển mạng lưới trạm sạc. Tuy nhiên, trong giai đoạn tăng tốc, số tiền này sẽ cần lên tới 13,9 tỷ USD vào năm 2040 và 32,6 tỷ USD vào năm 2050 để đảm bảo khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện của đại đa số dân cư.

Trong giai đoạn đầu từ nay đến năm 2027, việc sử dụng xe điện chủ yếu sẽ tập trung vào các hộ gia đình có thu nhập cao. Do đó, phát triển mạng lưới trạm sạc công cộng tại các khu vực dân cư cao cấp sẽ là ưu tiên. Sau năm 2027, mạng lưới trạm sạc sẽ được mở rộng, không chỉ ở khu vực đô thị mà còn ra các vùng ngoại ô, giúp tối ưu hóa khả năng tiếp cận của người dân.

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ xe điện và xu hướng chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh, nhu cầu về xe điện dự kiến sẽ gia tăng mạnh mẽ trong thời gian tới. Nếu tốc độ phát triển mạng lưới trạm sạc được đẩy nhanh, dự báo sẽ có hơn 2,8 triệu xe điện được tiêu thụ trong giai đoạn từ 2024–2035 và 3 triệu xe nữa trong giai đoạn 2036–2050.

Các nhà sản xuất xe điện, như VinFast tại Việt Nam, đang tích cực phát triển hệ thống trạm sạc. Mới đây, công ty V-Green của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã triển khai mô hình nhượng quyền trạm sạc xe điện VinFast, cho phép các doanh nghiệp và người dân tham gia phát triển hạ tầng trạm sạc. Mô hình này không chỉ giúp đẩy mạnh việc sử dụng xe điện mà còn giúp tăng cường tính bền vững cho ngành công nghiệp xe điện tại Việt Nam.

Hơn nữa, các mô hình hợp tác công – tư được kỳ vọng sẽ là chìa khóa quan trọng trong việc thu hút đầu tư vào hệ thống trạm sạc. Các công ty điện lực, nhà phân phối xăng dầu và các đơn vị cung cấp dịch vụ sạc chuyên biệt cũng có thể đóng góp vào việc phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện.

Chính sách động lực cho hệ thống trạm sạc

Để phát triển hạ tầng trạm sạc, Chính phủ Việt Nam cần phải xây dựng một môi trường chính sách thuận lợi, khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân. Việc này có thể thực hiện thông qua các ưu đãi tài chính và phi tài chính, tạo ra lộ trình sử dụng xe điện rõ ràng với các tiêu chuẩn kỹ thuật chặt chẽ cho cơ sở hạ tầng sạc.

Các nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng việc trợ cấp cho cơ sở hạ tầng trạm sạc hiệu quả gấp 5-6 lần so với việc trợ cấp cho việc mua xe điện. Điều này cho thấy, nếu Chính phủ chú trọng vào việc xây dựng các trạm sạc, Việt Nam có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang xe điện, đồng thời giảm thiểu sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng hóa thạch.

PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô tại Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, cần có sự tính toán kỹ lưỡng về nguồn điện và quy hoạch các trạm sạc xe điện sao cho phù hợp (Ảnh: Internet)

PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô tại Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng, cần có sự tính toán kỹ lưỡng về nguồn điện và quy hoạch các trạm sạc xe điện sao cho phù hợp với lượng xe điện trong tương lai. Việc có một cơ chế rõ ràng sẽ thu hút nhà đầu tư, từ đó thúc đẩy sự phát triển của mạng lưới trạm sạc.

Trong khi đó, theo bà Nguyễn Thị Phương Hiền, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải, Chính phủ Việt Nam hiện đã có những chính sách mạnh mẽ về chuyển đổi năng lượng, song các chính sách hỗ trợ cho việc phát triển hạ tầng trạm sạc vẫn còn thiếu. Chính phủ cần phải tập trung vào việc phát triển cơ sở hạ tầng trạm sạc trước, bởi đây chính là yếu tố tiên quyết để chuyển đổi thành công sang xe điện.

Để Việt Nam đạt được mục tiêu “xanh hoá” giao thông, việc đầu tư vào mạng lưới trạm sạc xe điện là vô cùng quan trọng. Đây là yếu tố then chốt để tạo ra động lực cho người dân chuyển sang sử dụng xe điện, đồng thời giúp giảm thiểu ô nhiễm và giảm chi phí nhập khẩu năng lượng. Chính phủ, các doanh nghiệp và các nhà đầu tư cần chung tay để xây dựng một hệ thống hạ tầng trạm sạc phát triển đồng bộ, từ đó đưa Việt Nam trở thành một quốc gia đi đầu trong việc phát triển giao thông xanh.