Vingroup và sự phát triển của kinh tế tư nhân ở việt nam

Sự phát triển của kinh tế tư nhân ở việt nam

Kinh tế tư nhân tại Việt Nam đã trải qua hành trình ấn tượng kể từ đổi mới năm 1986, từ một nền kinh tế kế hoạch hóa sang mô hình hỗn hợp với vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân. Đến năm 2025, khu vực này chiếm hơn 96,6% số doanh nghiệp, đóng góp hơn 50% GDP và tăng trưởng trung bình 10-12% hàng năm, vượt xa tốc độ tăng trưởng kinh tế chung. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 68/NQ-CP nhằm tái định nghĩa vai trò của kinh tế tư nhân như "động lực tăng trưởng", hướng tới mục tiêu đóng góp 60% GDP vào năm 2045.

Lễ công bố Mô hình “Toàn cảnh Kinh tế tư nhân Việt Nam” & Ra mắt Hội đồng Điều hành cùng Nhân sự chủ chốt các Ủy ban (Ảnh: VGP)

Sự phát triển này được thúc đẩy bởi cải cách thể chế, như Luật Doanh nghiệp sửa đổi, các hiệp định thương mại tự do (CPTPP, EVFTA), và chương trình hỗ trợ chuyển đổi số. Các tập đoàn như VinGroup, Thaco, Masan, Sovico, Geleximco, FPT… đã trở thành "người khổng lồ" tư nhân, thúc đẩy xuất khẩu, việc làm và đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần cải thiện môi trường kinh doanh để tránh "bẫy phát triển", chuyển từ mô hình dựa vào nhà nước sang dẫn dắt bởi tư nhân theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trong buổi làm việc với Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Mô hình "Toàn cảnh Kinh tế tư nhân Việt Nam" phải được triển khai thực chất, hiệu quả, huy động sức mạnh tổng hợp của khu vực tư nhân, góp phần hiện thực hóa Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo ông Trương Gia Bình – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT (Trưởng Ban IV) thành viên Hội đồng điều hành Toàn cảnh Kinh tế tư nhân Việt Nam, mô hình hướng tới mục tiêu "Công – tư kiến quốc: Hùng cường, thịnh vượng". Ông Bình nhấn mạnh, đây sẽ là cơ chế cùng làm, cùng chia sẻ trách nhiệm giữa khu vực tư nhân và Nhà nước, đồng thời là nơi hội tụ trí tuệ, nguồn lực, tiếng nói và giải pháp lớn của cộng đồng doanh nghiệp.

Nhà máy sản xuất ô tô Vinfast tại Hải Phòng (Ảnh: TH)

Trong số các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, Vingroup và VinFast là hai cái tên đáng chú ý vì đại diện cho chiến lược phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và xe điện. VinGroup được coi là có khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, thúc đẩy kinh tế xanh và bền vững, cạnh tranh với các thương hiệu quốc tế. VinFast góp phần giảm phát thải carbon, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, và tạo việc làm chất lượng cao.

Chính phủ cũng khuyến khích qua các đề xuất về công nghiệp hỗ trợ, năng lượng xanh và chuyển đổi số từ chính VinGroup. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng VinGroup không nhận "đãi ngộ đặc biệt" mà chỉ tận dụng chính sách chung như cam kết Net Zero của Chính phủ, dù thực tế cho thấy sự bảo vệ từ nhà nước để đối phó với thách thức tài chính.

Cầu nối công – tư cho phát triển

Nếu xét giai đoạn đầu (5-10 năm đầu thành lập), hành trình của VinFast (2017) có nhiều điểm tương đồng với Hyundai (1967) và Honda (1948, bước vào ô tô 1963). Hyundai, thuộc Hyundai Group (1947), bắt đầu bằng lắp ráp xe Ford rồi tự thiết kế Pony năm 1975, gặp vấn đề chất lượng ban đầu nhưng phát triển nhờ hỗ trợ từ chính phủ Hàn Quốc. Tương tự, VinFast tận dụng quy mô VinGroup và ưu đãi nhà nước để tăng tốc từ startup sang toàn cầu, nhưng phải đối mặt với cạnh tranh EV khốc liệt hơn so với Hyundai thời kỳ ít đối thủ.

Honda, bắt đầu từ xe máy năm 1949 rồi chuyển sang ô tô với S500 năm 1963, nổi bật nhờ đổi mới công nghệ và mở rộng Mỹ từ 1970. Khác với VinFast và Hyundai (dựa vào tập đoàn đa ngành), Honda tập trung vào tinh thần sáng tạo cá nhân. Điểm chung là cả ba đều khởi đầu từ nền tảng yếu, gặp nhiều khó khăn, nhưng vươn lên nhờ kiên trì và hội nhập toàn cầu. VinFast giống Hyundai ở mô hình, nhưng nhanh hơn nhờ công nghệ EV hiện đại.

Với sự hỗ trợ từ nhà nước, Vingroup và VinFast góp phần đưa Việt Nam lên bản đồ kinh tế toàn cầu. Học hỏi từ Hàn Quốc và Nhật Bản, Việt Nam có thể biến kinh tế tư nhân thành động lực chính, hướng tới mục tiêu quốc gia phát triển cao vào năm 2045 theo định hướng xã hội chủ nghĩa./.