Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 15-12-2025, đã chính thức xác nhận các hoạt động chế biến thủy sản thuộc diện được hưởng ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Đây được xem là “tin vui lớn” đối với cộng đồng doanh nghiệp thủy sản sau gần 5 năm kiên trì kiến nghị, phản ánh và đồng hành cùng các cơ quan quản lý nhà nước.
VASEP nhấn mạnh, kết quả này là minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa hiệp hội, doanh nghiệp với Bộ Tài chính, cùng sự lắng nghe, tiếp thu kịp thời của Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Từ các công văn hướng dẫn ban đầu, những kiến nghị của doanh nghiệp đã từng bước được “luật hóa” thành quy định pháp luật có giá trị cao, mang lại lợi ích thiết thực cho hàng nghìn doanh nghiệp chế biến thủy sản trên cả nước.
 |
| Cuối năm, doanh nghiệp thủy sản đón “tin vui” về ưu đãi thuế. |
Trước năm 2021, ngành chế biến thủy sản từng đối mặt với nhiều bất cập trong chính sách thuế. Nhiều hoạt động như đông lạnh sản phẩm tươi sống ở mức âm 18 độ C, chế biến thành sản phẩm chín hoặc pha trộn gia vị thường bị xếp vào nhóm “sơ chế”, khiến doanh nghiệp không đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN. Thực tế này làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Từ những vướng mắc đó, VASEP đã chủ động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), UBND tỉnh Cà Mau gửi nhiều văn bản kiến nghị tới Bộ Tài chính và Chính phủ. Sau nhiều tháng họp bàn, trao đổi và kiến nghị liên tục từ cuối năm 2020, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 2550/BTC-TCT ngày 12-3-2021, lần đầu tiên xác định rõ các hoạt động nêu trên là hoạt động chế biến thủy sản.
Trên cơ sở này, VASEP và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục kiên trì tham gia đóng góp ý kiến tại hàng chục cuộc họp, văn bản xây dựng chính sách, từng bước đưa nội dung ưu đãi thuế vào quy định pháp luật. Thành quả đến nay được ghi nhận tại Điều 4 Nghị định số 320, quy định chi tiết về thu nhập được miễn thuế đối với ngành thủy sản.
Đáng chú ý, Nghị định đã mở rộng phạm vi ưu đãi, theo đó thu nhập từ chế biến thủy sản, kể cả trường hợp mua về chế biến, thuê gia công hoặc nhận gia công tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc của hợp tác xã, đều thuộc diện được miễn thuế TNDN. Đồng thời, khái niệm “sản phẩm chế biến” cũng được làm rõ, chính thức công nhận các sản phẩm đông lạnh từ âm 18 độ C trở xuống, sản phẩm chín và các sản phẩm giá trị gia tăng có pha trộn gia vị, phụ liệu là sản phẩm thủy sản đã qua chế biến.
Ngoài ra, điều kiện hưởng ưu đãi được quy định cụ thể với tỷ lệ giá trị nguyên liệu thủy sản chiếm từ 30% trở lên trong giá thành sản phẩm và sản phẩm không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo VASEP, đây là những nội dung “chưa từng có” trước đây, góp phần giải quyết căn bản những vướng mắc kéo dài nhiều năm của ngành.
Trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản tiếp tục tăng trưởng tích cực, chính sách thuế mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng. Lũy kế 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt hơn 10,5 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước.
Dù xuất khẩu tháng 12 dự báo có thể giảm nhẹ do yếu tố mùa vụ và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp khi giao dịch với thị trường Mỹ, VASEP cho biết, với kết quả đạt được trong 11 tháng và triển vọng cuối năm, xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2025 nhiều khả năng sẽ lập kỷ lục mới, đạt khoảng 11,2–11,3 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong đó, ngành tôm dự kiến vượt mốc 4,6 tỷ USD, thiết lập kỷ lục mới; cá tra ước đạt trên 2,1 tỷ USD nhờ nhu cầu phục hồi tại châu Á và Trung Quốc; cá ngừ được dự báo đạt trên 900 triệu USD, tiến gần mốc 1 tỷ USD. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành thủy sản bước vào giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn trong những năm tới.
