Cuộc đua chiếm vị trí trong sân chơi tài chính quốc tế của ngành ngân hàng

Nhiều ngân hàng thương mại đang tăng tốc xây dựng kế hoạch hiện diện tại VIFC, kỳ vọng mở rộng hoạt động xuyên biên giới và đón dòng vốn quốc tế.

Làn sóng ngân hàng thương mại tham gia Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) đang tăng tốc rõ rệt, cho thấy hệ thống nhà băng không còn đứng ngoài cuộc chơi mới của tài chính khu vực.

Động thái này không chỉ phản ánh kỳ vọng tận dụng cơ chế đặc thù tại VIFC, mà còn cho thấy tham vọng mở rộng hoạt động xuyên biên giới, đón dòng vốn quốc tế và nâng cấp năng lực cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập sâu hơn của ngành ngân hàng. VIFC tại TP HCM đã chính thức ra mắt ngày 11/2/2026; mô hình trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được hình thành theo hướng “một trung tâm, hai điểm đến”, đặt tại TP HCM và Đà Nẵng.

Nhiều ngân hàng đồng loạt nhập cuộc

Tín hiệu rõ nhất của xu hướng này đến từ mùa đại hội đồng cổ đông năm 2026, khi nhiều ngân hàng công bố hoặc chuẩn bị trình cổ đông phương án hiện diện tại VIFC.

Nam A Bank là một trong những nhà băng đi sớm. Cổ đông ngân hàng đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV 100% vốn trong nước hoạt động tại VIFC. Theo định hướng, pháp nhân này sẽ là cánh tay nối dài để ngân hàng triển khai chiến lược tài chính quốc tế, tận dụng ưu đãi về thuế, pháp lý và điều kiện hoạt động đặc thù nhằm tối ưu hiệu quả kinh doanh, gia tăng sức cạnh tranh và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Trước đó, tại lễ ra mắt VIFC-HCMC ngày 11/2, Nam A Bank đã được ghi nhận là nhà đầu tư chiến lược của trung tâm này.

Không dừng ở một trường hợp riêng lẻ, xu hướng hiện diện tại VIFC đang lan sang nhiều ngân hàng lớn. Theo các tài liệu đại hội cổ đông và thông tin thị trường, Vietcombank dự kiến trình phương án thành lập ngân hàng con hoạt động tại VIFC, hướng đến mở rộng quy mô và tiếp cận các chuẩn mực quốc tế cao hơn về quản trị, sản phẩm và quản lý rủi ro. Trong khi đó, VietinBank cũng nghiên cứu mô hình pháp nhân phù hợp để triển khai hoạt động tại VIFC, đồng thời đặt mục tiêu mở sang các mảng mới như fintech và tài sản số.

HDBank cũng đã cho thấy bước đi mang tính chuẩn bị hạ tầng khi lấy ý kiến cổ đông về kế hoạch chuyển trụ sở chính sang tòa tháp Trung tâm Tài chính quốc tế Sài Gòn Marina. Cùng với đó, danh sách thành viên sáng lập VIFC-HCMC ghi nhận sự góp mặt của nhiều ngân hàng như MB, TPBank, SHB, HDBank và Nam A Bank. Tại Đà Nẵng, chính quyền địa phương đã trao giấy chứng nhận thành viên chính thức cho 12 nhà đầu tư, doanh nghiệp, trong đó có nhiều ngân hàng như Vietcombank, VietinBank, Nam A Bank, HDBank và MB.

Điều đáng chú ý là cuộc đua này diễn ra trong bối cảnh VIFC mới ở giai đoạn khởi tạo, nhưng đã thu hút hơn 9 tỷ USD vốn cam kết tại TP HCM chỉ sau thời gian ngắn vận hành thử, cho thấy sức hút ban đầu của mô hình này với các định chế tài chính và nhà đầu tư.

Không chỉ là ưu đãi, mà là cuộc đua năng lực mới

Ở góc nhìn kinh doanh, VIFC hấp dẫn ngân hàng trước hết bởi khả năng mở ra một không gian hoạt động mới. Nếu như trong thị trường nội địa, biên lợi nhuận của nhiều mảng ngân hàng truyền thống đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn, thì tại VIFC, các ngân hàng có cơ hội bước vào những lĩnh vực giá trị gia tăng cao hơn như tài trợ thương mại quốc tế, ngân hàng đầu tư, dịch vụ tài sản, thanh toán xuyên biên giới, tài chính số và các sản phẩm dành cho khách hàng quốc tế.

Quan trọng hơn, việc đặt hiện diện tại một trung tâm tài chính quốc tế không đơn thuần là “mở thêm một địa điểm kinh doanh”, mà là bước tái định vị. Trong môi trường đó, ngân hàng phải vận hành theo chuẩn mực cao hơn về quản trị rủi ro, minh bạch, tốc độ xử lý giao dịch, năng lực tư vấn và chất lượng nhân sự. Đây là yếu tố quyết định việc ngân hàng có thực sự chen chân được vào chuỗi giá trị tài chính khu vực hay không.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2, cho rằng việc tham gia VIFC không chỉ giúp các ngân hàng mở rộng dịch vụ, nâng cao uy tín và thương hiệu, mà còn góp phần thúc đẩy cạnh tranh và sự phát triển của trung tâm tài chính quốc tế. Theo ông, VIFC được định hướng phát triển theo các xu hướng tài chính bền vững và những lĩnh vực chuyên sâu như tài chính xanh, tín chỉ carbon, công cụ nợ và vốn xanh, cùng các dịch vụ tài chính gắn với du lịch và hạ tầng bền vững.

Điều này có nghĩa, lợi thế của ngân hàng trong giai đoạn tới sẽ không còn chỉ nằm ở quy mô tổng tài sản hay mạng lưới chi nhánh, mà còn ở khả năng tham gia vào các phân khúc mới của tài chính toàn cầu. VIFC vì thế đang được nhìn nhận như một “bài kiểm tra năng lực nâng hạng” đối với hệ thống ngân hàng Việt.

Cơ hội lớn, nhưng không dễ cho mọi ngân hàng

Dù triển vọng rộng mở, sân chơi VIFC không phải nơi mọi ngân hàng chỉ cần hiện diện là có thể tạo dấu ấn. Mô hình trung tâm tài chính quốc tế đòi hỏi năng lực tích hợp dịch vụ ở mức rất cao.

Theo chuyên gia tài chính, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, một mô hình phù hợp cho ngân hàng tại trung tâm tài chính là “one-stop shop” - tức “siêu thị tài chính” cung cấp đồng bộ nhiều dịch vụ. Theo đó, ngân hàng không chỉ làm thanh toán hay huy động vốn theo nghĩa truyền thống, mà phải đủ năng lực phục vụ đồng thời nhiều nhóm khách hàng, từ nhà đầu tư trong nước đến quốc tế, từ khách hàng bán lẻ đến doanh nghiệp, đồng thời cung cấp trọn gói các dịch vụ như chuyển tiền, tài trợ thương mại, thanh toán quốc tế và các sản phẩm tài chính khác.

Nói cách khác, để hiện diện hiệu quả tại VIFC, ngân hàng phải chuẩn bị đồng thời ba lớp năng lực.

Thứ nhất là năng lực vốn và quản trị rủi ro, bởi các hoạt động như ngân hàng đầu tư, dịch vụ tài sản số hay giao dịch xuyên biên giới đều có độ phức tạp cao hơn rất nhiều so với mảng bán lẻ truyền thống.

Thứ hai là năng lực công nghệ, bao gồm hệ thống thanh toán, bảo mật, dữ liệu, giám sát giao dịch và khả năng tích hợp với hệ sinh thái fintech. Đây là nền tảng để ngân hàng vận hành nhanh, chính xác, minh bạch - những tiêu chí gần như bắt buộc trong môi trường tài chính quốc tế.

Thứ ba là năng lực nhân sự. Một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ cần nhân viên ngân hàng giỏi nghiệp vụ thông thường, mà cần đội ngũ chuyên gia hiểu sâu về tài trợ thương mại, L/C, thanh toán quốc tế, quản lý tài sản, pháp lý quốc tế và chuẩn mực giao tiếp toàn cầu. Đây là thách thức không nhỏ với nhiều nhà băng trong nước, nhất là nhóm ngân hàng chưa có nhiều kinh nghiệm ở các thị trường quốc tế.

VIFC có thể tạo cú hích mới cho ngành ngân hàng

Dù còn nhiều việc phải hoàn thiện về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực, việc các ngân hàng đồng loạt lên kế hoạch hiện diện tại VIFC là tín hiệu cho thấy khu vực tài chính trong nước đã bắt đầu nhìn VIFC như một không gian tăng trưởng thực chất, thay vì chỉ là một biểu tượng chính sách.

Về dài hạn, nếu cơ chế vận hành đủ rõ, hạ tầng đủ hiện đại và chính sách đủ ổn định, VIFC có thể trở thành “hub” trung chuyển vốn mới của Việt Nam, nơi ngân hàng đóng vai trò là thiết chế trung gian tài chính hiện đại, kết nối dòng vốn, doanh nghiệp và nhà đầu tư trên quy mô lớn hơn. Khi đó, lợi ích không chỉ dừng ở bản thân từng ngân hàng, mà còn lan sang toàn bộ nền kinh tế thông qua hiệu quả phân bổ vốn tốt hơn, khả năng đón nguồn lực quốc tế mạnh hơn và sức cạnh tranh quốc gia được nâng lên.

Làn sóng ngân hàng tiến vào VIFC vì thế không chỉ là câu chuyện mở thêm hiện diện tại một địa chỉ mới. Đó là dấu hiệu cho thấy ngành ngân hàng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc tham vọng hơn: từ cạnh tranh trong thị trường nội địa sang chuẩn bị cho một vị thế lớn hơn trong bản đồ tài chính khu vực.