| Vay nợ nghìn tỷ, nhiều doanh nghiệp địa ốc "lao đao" vì lãi suất cao Sacombank "loay hoay" với khoản nợ nghìn tỷ ở KCN Phong Phú |
Làn sóng xử lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn tăng tốc, khi nhiều khoản nợ có quy mô lớn được đưa ra thị trường thông qua hình thức đấu giá. Động thái này không chỉ cho thấy quyết tâm làm sạch bảng cân đối của các tổ chức tín dụng, mà còn phản ánh rõ áp lực tài chính đang đè nặng lên không ít doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động.
Mới đây, Agribank thông qua Chi nhánh 5 đã thông báo kế hoạch lựa chọn đơn vị đấu giá cho một danh mục các khoản nợ lớn liên quan đến nhiều doanh nghiệp có trụ sở tại TP.HCM. Tổng giá trị ghi sổ của các khoản nợ này lên tới hơn 1.000 tỷ đồng, trong đó phần dư nợ gốc chiếm tỷ trọng lớn, cho thấy quy mô vay vốn đáng kể trước đó của các doanh nghiệp liên quan.
 |
| Làn sóng xử lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn tăng tốc |
Một trong những khoản nợ đáng chú ý thuộc về Công ty TNHH Eva de Eva – doanh nghiệp từng hoạt động trong lĩnh vực thời trang. Khoản vay được ký kết từ cuối năm 2021, đến nay đã phát sinh cả nợ gốc và lãi lên tới hơn 72 tỷ đồng. Điều đáng nói, doanh nghiệp này hiện đã ngừng hoạt động, khiến khả năng thu hồi nợ trở nên khó khăn hơn và buộc ngân hàng phải lựa chọn phương án xử lý tài sản bảo đảm.
Không chỉ riêng Eva de Eva, danh mục nợ được đưa ra đấu giá còn bao gồm hàng loạt doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ xây dựng, hạ tầng đến thương mại và dịch vụ. Giá trị mỗi khoản nợ dao động từ vài chục tỷ đến hơn 120 tỷ đồng, phản ánh quy mô đầu tư tương đối lớn nhưng cũng đồng thời cho thấy mức độ rủi ro khi thị trường biến động.
Điểm đáng chú ý là phần lớn các khoản vay này đều được bảo đảm bằng bất động sản. Cụ thể, một nhóm tài sản đảm bảo là các dự án hoặc quyền sử dụng đất tại TP.HCM, với tổng giá trị định giá hàng trăm tỷ đồng. Nhóm còn lại được thế chấp bằng quỹ đất thương mại tại Đồng Tháp và một số khu dân cư tại Tây Ninh.
Việc sử dụng bất động sản làm tài sản đảm bảo vốn là thông lệ phổ biến trong hoạt động tín dụng. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường bất động sản trải qua giai đoạn điều chỉnh, tính thanh khoản của các tài sản này không còn như trước. Điều này khiến quá trình xử lý nợ xấu trở nên phức tạp hơn, đặc biệt khi giá trị định giá và giá bán thực tế có thể chênh lệch đáng kể.
Ở góc độ ngân hàng, việc chủ động đưa các khoản nợ ra đấu giá cho thấy áp lực phải xử lý nhanh các khoản nợ tồn đọng nhằm cải thiện chất lượng tài sản. Đây cũng là bước đi cần thiết trong bối cảnh các quy định về an toàn hệ thống ngày càng chặt chẽ, buộc các tổ chức tín dụng phải minh bạch và phản ánh đúng thực trạng tài chính.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, câu chuyện này cũng phản ánh những khó khăn thực sự của doanh nghiệp. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng đầu tư dựa trên đòn bẩy tài chính lớn. Khi thị trường đảo chiều, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản và xây dựng, dòng tiền bị gián đoạn đã nhanh chóng đẩy họ vào thế khó.
Một yếu tố khác góp phần làm gia tăng áp lực là chi phí tài chính tăng cao trong thời gian qua. Lãi suất biến động, cùng với việc siết chặt tín dụng ở một số lĩnh vực rủi ro, khiến khả năng xoay vòng vốn của doanh nghiệp bị hạn chế. Khi không còn nguồn tiền mới để bù đắp, các khoản vay cũ dần trở thành gánh nặng.
Đáng chú ý, không phải tất cả các khoản nợ đều có khả năng xử lý dễ dàng. Việc đấu giá thành công hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ tính pháp lý của tài sản, vị trí, tiềm năng khai thác cho đến diễn biến của thị trường. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng có thể phải chấp nhận bán dưới giá trị ghi sổ để thu hồi một phần vốn, thay vì kéo dài tình trạng nợ xấu.
Về dài hạn, xu hướng đẩy mạnh xử lý nợ xấu thông qua đấu giá, chuyển nhượng khoản nợ hoặc hợp tác với các tổ chức mua bán nợ được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi quan trọng nhằm tái cấu trúc hệ thống tài chính theo hướng lành mạnh và bền vững hơn.
Đối với nhà đầu tư, các khoản nợ xấu đi kèm tài sản đảm bảo cũng mở ra cơ hội tiếp cận những tài sản có giá trị với mức giá hợp lý hơn. Tuy nhiên, đây là “cuộc chơi” không dành cho số đông, bởi đòi hỏi kinh nghiệm, năng lực tài chính và khả năng đánh giá rủi ro ở mức cao.
Có thể thấy, việc hàng loạt khoản nợ lớn được đưa ra đấu giá không chỉ là câu chuyện riêng của một ngân hàng, mà là lát cắt phản ánh rõ nét bức tranh tài chính của doanh nghiệp và thị trường. Trong quá trình tái cấu trúc, những doanh nghiệp có nền tảng vững chắc sẽ có cơ hội phục hồi, trong khi những trường hợp yếu kém buộc phải chấp nhận bị đào thải – một quy luật tất yếu của thị trường.
