Quý I/2026 khép lại với một gam màu trầm trong bức tranh tài chính của Sacombank, khi lợi nhuận sụt giảm mạnh trong bối cảnh ngân hàng tăng tốc trích lập dự phòng và đối mặt với áp lực nợ xấu gia tăng. Diễn biến này không chỉ phản ánh câu chuyện riêng của một nhà băng, mà còn gợi mở những thách thức chung của hệ thống tài chính trong giai đoạn tái cơ cấu và phục hồi hậu biến động kinh tế.
Lợi nhuận giảm mạnh, “cái giá” của việc làm sạch bảng cân đối
Theo báo cáo tài chính quý I/2026, Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 2.106 tỷ đồng, giảm tới 43% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế còn 1.584 tỷ đồng – mức sụt giảm đáng kể so với kỳ vọng của thị trường.
Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở sự suy yếu của hoạt động cốt lõi, mà đến từ chiến lược chủ động tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Cụ thể, chi phí dự phòng trong quý đạt hơn 2.023 tỷ đồng, cao gấp khoảng 10 lần cùng kỳ. Điều này đã “ăn mòn” phần lớn lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, dù con số này vẫn đạt hơn 4.130 tỷ đồng.
Ở góc nhìn tài chính, việc mạnh tay trích lập dự phòng không phải là tín hiệu tiêu cực thuần túy. Ngược lại, đây là bước đi mang tính “hy sinh ngắn hạn” để củng cố nền tảng dài hạn – một lựa chọn quen thuộc của các ngân hàng trong chu kỳ xử lý nợ xấu. Nói cách khác, Sacombank đang chấp nhận giảm lợi nhuận hiện tại để tăng sức chống chịu trong tương lai.
Quy mô vẫn tăng, nhưng chất lượng tài sản là dấu hỏi lớn?
Bất chấp áp lực lợi nhuận, quy mô hoạt động của Sacombank vẫn duy trì đà tăng trưởng. Tính đến cuối quý I, tổng tài sản đạt gần 860.000 tỷ đồng, tăng hơn 58.000 tỷ đồng so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt khoảng 626.960 tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng vượt 600.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng này là một thực tế đáng lưu ý: chất lượng tài sản đang chịu áp lực lớn.
Tổng nợ xấu nội bảng (nhóm 3-5) của ngân hàng đã tăng lên khoảng 41.498 tỷ đồng. Trong đó, đáng chú ý nhất là nợ nhóm 5 – nợ có khả năng mất vốn – lên tới 30.547 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng áp đảo. Đây là nhóm nợ có mức độ rủi ro cao nhất, đòi hỏi phải trích lập dự phòng gần như toàn bộ.
Sự gia tăng mạnh của nợ xấu, đặc biệt ở nhóm có khả năng mất vốn, cho thấy quá trình “dọn dẹp” các khoản tồn đọng từ giai đoạn trước vẫn chưa kết thúc. Đồng thời, nó cũng phản ánh phần nào khó khăn chung của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường chưa phục hồi hoàn toàn.
Để đối phó, Sacombank đã nâng tổng dự phòng rủi ro cho vay khách hàng lên khoảng 20.055 tỷ đồng, tạo thêm “bộ đệm” tài chính. Tuy nhiên, với quy mô nợ xấu hiện tại, áp lực trích lập trong các quý tới vẫn là yếu tố cần theo dõi sát sao.
Chênh lệch số liệu lợi nhuận: Tín hiệu cần minh bạch hơn
Một điểm đáng chú ý khác là sự chênh lệch giữa số liệu lợi nhuận được công bố tại Đại hội đồng cổ đông và báo cáo tài chính chính thức.
Trước đó, ban lãnh đạo Sacombank từng ước tính lợi nhuận quý I/2026 đạt khoảng 3.572 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số thực tế sau khi lập báo cáo hợp nhất chỉ còn 2.106 tỷ đồng – thấp hơn đáng kể.
Sự khác biệt này có thể đến từ việc cập nhật lại chi phí dự phòng hoặc điều chỉnh số liệu sau kiểm toán nội bộ. Dù vậy, trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng đòi hỏi tính minh bạch cao, việc công bố số liệu nhất quán và kịp thời là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Tinh giản nhân sự: Cắt giảm chi phí hay tái cấu trúc chiến lược?
Song song với việc xử lý nợ xấu, Sacombank cũng thực hiện một đợt tinh giản nhân sự quy mô lớn. Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng số nhân viên của ngân hàng và các công ty con còn khoảng 14.100 người, giảm hơn 2.700 người so với đầu năm – tương đương mức giảm 16% chỉ trong một quý.
Đáng chú ý, phần lớn sự cắt giảm tập trung tại ngân hàng mẹ, với gần 2.600 nhân sự được tinh giản.
Đây là mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm qua, vượt xa con số khoảng 1.300 người của cả năm 2025. Động thái này cho thấy Sacombank đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu hơn, không chỉ ở bảng cân đối tài sản mà còn ở mô hình vận hành.
Ở góc độ tích cực, việc tinh gọn bộ máy có thể giúp ngân hàng tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động trong dài hạn. Thực tế, chi phí hoạt động trong quý đã giảm hơn 500 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, việc cắt giảm nhân sự quy mô lớn trong thời gian ngắn cũng đặt ra thách thức về ổn định nội bộ, chất lượng dịch vụ và năng lực triển khai chiến lược trong giai đoạn tới.
Áp lực phía trước: Mục tiêu lợi nhuận và bài toán nợ xấu
Năm 2026, Sacombank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 8.100 tỷ đồng, tăng 6% so với năm trước, đồng thời kiểm soát tỷ lệ nợ xấu nội bảng dưới 4,5%.
Với kết quả quý I hiện tại, để hoàn thành kế hoạch năm, ngân hàng sẽ phải tăng tốc mạnh trong các quý còn lại – một nhiệm vụ không hề dễ dàng khi áp lực trích lập dự phòng vẫn còn lớn.
Bài toán đặt ra cho Sacombank lúc này là cân bằng giữa ba mục tiêu: tăng trưởng tín dụng, kiểm soát nợ xấu và đảm bảo lợi nhuận. Đây cũng là “bài toán ba biến” mà nhiều ngân hàng Việt Nam đang phải giải trong bối cảnh kinh tế còn tiềm ẩn rủi ro.
