Nhiều ý kiến lo ngại việc bỏ thuế khoán có thể tạo ra xáo trộn, gây khó khăn cho hộ kinh doanh vốn quen với cơ chế đơn giản trước đây. Tuy nhiên, Cục Thuế khẳng định tinh thần cải cách là đặt người nộp thuế làm trung tâm, với cam kết thủ tục sẽ được đơn giản hóa, dễ thực hiện và có lộ trình hỗ trợ phù hợp.
Chiều 16/9, tại hội thảo góp ý cho dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, ông Đậu Anh Tuấn – Phó tổng thư ký VCCI – cho rằng việc chuyển từ thuế khoán sang cơ chế tính thuế theo doanh thu là cần thiết để minh bạch, công bằng hơn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có lộ trình và giải pháp hỗ trợ cụ thể, tránh để hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải rời bỏ thị trường vì áp lực thủ tục, chi phí hay nỗi lo vi phạm.
 |
| Cục Thuế cam kết cơ chế sổ sách sẽ đơn giản, dễ thực hiện khi bỏ thuế khoán từ năm 2026 |
Cùng quan điểm này, bà Lê Thị Duyên Hải – Phó tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam – chỉ ra rằng nhiều hộ kinh doanh đang băn khoăn trước yêu cầu mới. Thực tế hiện nay, nếu thuộc diện kê khai thuế, họ sẽ phải trải qua nhiều bước như đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, khai thuế và thực hiện hóa đơn, chứng từ theo chế độ sổ sách kế toán. Quy trình này dễ tạo cảm giác rườm rà, phức tạp. Do đó, bà Hải kiến nghị Luật Quản lý thuế sửa đổi cần đảm bảo thủ tục thật gọn nhẹ, tương tự nhiều nước chỉ yêu cầu một bước gia nhập thị trường. Đặc biệt, trong giai đoạn đầu áp dụng thuế theo doanh thu, bà đề xuất không nên xử phạt hộ kinh doanh nếu xảy ra sai sót, để họ yên tâm chuyển đổi.
Đại diện Cục Thuế, ông Đặng Ngọc Minh – Phó cục trưởng – nhấn mạnh Luật Quản lý thuế mới dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 44% thủ tục hành chính, theo tinh thần cải cách, đơn giản hóa và minh bạch. Theo quy định, từ ngày 1/1/2026, ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh là 200 triệu đồng/năm. Doanh thu dưới mức này sẽ không phải kê khai, nộp thuế. Thậm chí, để tạo thuận lợi hơn, Cục Thuế đang kiến nghị nâng ngưỡng này lên 400 – 500 triệu đồng.
Về cơ chế sổ sách, bà Nguyễn Thị Thanh Hằng – Trưởng ban Chính sách, thuế quốc tế – thông tin Bộ Tài chính đang sửa đổi Thông tư 88, trong đó quy định mẫu biểu kê khai đơn giản. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đến 3 tỉ đồng/năm chỉ cần ghi chép doanh thu và chi phí. Với nhóm có doanh thu khoảng 1 tỉ đồng/năm, nếu bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng, sẽ phải áp dụng hóa đơn điện tử kết nối máy tính tiền. Trường hợp doanh thu từ 200 triệu đến dưới 1 tỉ đồng/năm, chính sách khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Riêng hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng sẽ thực hiện chế độ kế toán như doanh nghiệp siêu nhỏ, tương xứng với quy mô hoạt động.
Những cam kết này cho thấy nỗ lực của ngành thuế trong việc xây dựng chính sách mới theo hướng thân thiện, minh bạch và phù hợp với thực tiễn, vừa bảo đảm quản lý nhà nước hiệu quả, vừa đồng hành cùng sự phát triển của hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ trên cả nước.
