Bỏ thuế khoán, 883.000 hộ kinh doanh chịu tác động trực tiếp

Đáng chú ý, khoảng 883.000 hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm được xác định là nhóm chịu tác động chính khi chính sách bỏ thuế khoán được triển khai.

Theo Cục Thuế, việc chuyển đổi sang mô hình kê khai thuế thay vì áp dụng thuế khoán là bước đi quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Phương thức này giúp hoạt động kinh doanh minh bạch hơn, đảm bảo công bằng giữa các nhóm hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý doanh thu, hóa đơn, chứng từ. Đến nay, đã có khoảng 18.000 hộ kinh doanh chủ động chuyển từ hình thức thuế khoán sang kê khai, thể hiện sự thích ứng tích cực với quy định mới.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh vẫn lúng túng trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là xử lý hàng tồn kho không có hóa đơn chứng từ. Tại tọa đàm trực tuyến “Thay đổi mô hình quản lý thuế, hộ kinh doanh cần lưu ý gì?” tổ chức ngày 12/11, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho biết nhiều hộ kinh doanh ủng hộ chủ trương mới và mong muốn tuân thủ tốt nghĩa vụ thuế, song vẫn còn tâm lý e ngại.

“Nhiều hộ lo ngại có thể bị truy thu thuế khi chuyển sang kê khai, hoặc doanh thu bị tính cao hơn so với mức khoán trước đây. Ngoài ra, việc xử lý hàng tồn không hóa đơn, cùng thói quen chưa quen với hóa đơn điện tử, đang là những vấn đề cần tháo gỡ sớm,” bà Cúc nhận định.

Bỏ thuế khoán, 883.000 hộ kinh doanh chịu tác động trực tiếp

Trước những băn khoăn đó, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, khẳng định cơ quan thuế đã lường trước các khó khăn trong quá trình chuyển đổi. “Việc hỗ trợ hộ kinh doanh trong thời gian đầu xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai thuế là trách nhiệm của ngành thuế. Chúng tôi sẽ hỗ trợ kịp thời để người dân hiểu và yên tâm thực hiện đúng quy định, tránh xảy ra sai phạm,” ông Sơn cho biết.

Trong tháng 11 này, Cục Thuế sẽ triển khai cổng kê khai thuế điện tử để các hộ kinh doanh có thể trải nghiệm, thao tác và làm quen dần với phương pháp tính thuế theo doanh thu, trước khi chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Bên cạnh nỗ lực của cơ quan thuế, nhiều doanh nghiệp công nghệ cũng chung tay hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi. Một số đơn vị như MISA đã tặng miễn phí phần mềm khai thuế và bán hàng cho 2 triệu hộ kinh doanh, trong khi Sapo công bố miễn phí phần mềm cho 5 triệu hộ, nhằm giúp hộ kinh doanh giảm chi phí và thuận lợi hơn khi kê khai thuế.

Bà Nguyễn Thị Cúc lưu ý, theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Bộ Tài chính có trách nhiệm cung cấp phần mềm dùng chung. Tuy nhiên, việc này không có nghĩa chỉ lựa chọn một đơn vị duy nhất cung cấp cho toàn bộ hệ thống, mà cần chuẩn hóa để nhiều phần mềm có thể kết nối, đảm bảo tính cạnh tranh và hiệu quả. Bà cũng đề xuất thành lập ban thường trực kết nối để phối hợp giữa các bộ, ngành, kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Chính sách bỏ thuế khoán được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa quản lý thuế, hướng tới minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, tăng tính công bằng và tạo nền tảng bền vững cho khu vực kinh tế cá thể phát triển. Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, cần sự đồng hành chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ và chính các hộ kinh doanh – những người trực tiếp chịu tác động từ thay đổi lớn này.