Cơ hội nào cho cà phê Việt khi Mỹ “bẻ lái” thương mại với Brazil?

Sau giai đoạn tăng nóng trong nửa đầu năm, giá cà phê thế giới đang có dấu hiệu điều chỉnh do áp lực nguồn cung quay trở lại. Ghi nhận từ công ty Safras & Mercado cho thấy tiến độ thu hoạch cà phê tại Brazil đang được đẩy nhanh hơn so với cùng kỳ các năm trước. Tính đến giữa tháng 7, nước này đã thu hoạch xong 77% sản lượng cà phê niên vụ 2025/26, vượt mức 74% của năm ngoái và xa hơn cả mức trung bình 5 năm là 69%. Cụ thể, Robusta đã hoàn tất 93%, trong khi Arabica đạt 67%.

Đáng chú ý, Cooxupe – hợp tác xã cà phê lớn nhất Brazil, đồng thời là một trong những đơn vị xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới – đã hoàn tất gần 50% sản lượng.

Cơ hội nào cho cà phê Việt khi Mỹ “bẻ lái” thương mại với Brazil?

Chính sách thuế của Mỹ có thể làm đảo chiều dòng chảy thương mại cà phê

Một yếu tố đang gây lo ngại lớn trên thị trường là việc Mỹ sắp áp dụng mức thuế nhập khẩu lên tới 50% đối với cà phê từ Brazil, bắt đầu từ tháng 8/2025. Đây được xem là một thay đổi quan trọng trong chính sách thương mại và có thể ảnh hưởng sâu rộng tới chuỗi cung ứng cà phê Arabica toàn cầu.

Nếu chính sách thuế này được thực thi, các doanh nghiệp rang xay và phân phối cà phê tại Mỹ sẽ phải cân nhắc lại nguồn cung, dẫn đến khả năng gia tăng nhu cầu nhập khẩu Robusta từ các nước khác, đặc biệt là Việt Nam – quốc gia có sản lượng Robusta đứng thứ hai thế giới.

Việt Nam giữ đà xuất khẩu nhưng sản lượng sụt giảm cần được quan tâm

Tại thị trường nội địa, hoạt động sản xuất cà phê cũng có những tín hiệu phục hồi nhất định sau năm 2024 chịu nhiều ảnh hưởng bởi hạn hán. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong nửa đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 953.900 tấn cà phê, thu về 5,45 tỷ USD, tăng 5,3% về sản lượng và 67,5% về giá trị so với cùng kỳ 2024; giá xuất khẩu bình quân đạt 5.708 USD/tấn, tăng 59,1%.

Mặc dù vậy, con số này không phản ánh đầy đủ những khó khăn về sản lượng mà ngành cà phê đang đối mặt. Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (Vicofa) mới đây đã điều chỉnh giảm dự báo sản lượng niên vụ 2024/25 xuống còn 26,5 triệu bao, thấp hơn nhiều so với ước tính 28 triệu bao đưa ra hồi tháng 12 năm ngoái. Nguyên nhân chủ yếu vẫn đến từ tác động kéo dài của thời tiết bất lợi tại các tỉnh Tây Nguyên – vùng trồng cà phê trọng điểm của cả nước.

Giá cà phê có thể tiếp tục chịu áp lực trong ngắn hạn

Trong ngắn hạn, giá cà phê Robusta được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh do chịu tác động từ tiến độ thu hoạch nhanh tại Brazil. Dù giá đã giảm đáng kể so với giai đoạn đầu năm, nhưng áp lực từ nguồn cung lớn và sức mua chưa cải thiện rõ rệt đang khiến thị trường chưa có dấu hiệu ổn định trở lại.

Tuy nhiên, một yếu tố có thể ảnh hưởng đến cục diện thị trường là chính sách thuế mới của Mỹ đối với cà phê nhập khẩu từ Brazil, dự kiến áp dụng từ tháng 8/2025. Nếu chính sách này được thực thi, các nước sản xuất khác – đặc biệt là Việt Nam – có thể được hưởng lợi khi nhu cầu chuyển dịch sang cà phê Robusta gia tăng, từ đó hỗ trợ phần nào cho giá trong thời gian tới.

Trong trường hợp không có thay đổi đáng kể về chính sách và nhu cầu, giá cà phê có thể còn tiếp tục chịu sức ép trong thời gian tới, nhất là khi nguồn cung toàn cầu vẫn ở mức cao. Các diễn biến về thương mại quốc tế và sản lượng thực tế từ các quốc gia xuất khẩu lớn vẫn sẽ là những yếu tố cần theo dõi chặt chẽ trong trung và dài hạn.

Giải pháp quản trị rủi ro giá cho doanh nghiệp và người trồng cà phê

Trong bối cảnh thị trường cà phê có nhiều biến động khó lường, việc chủ động kiểm soát rủi ro về giá ngày càng trở nên cần thiết đối với người trồng và doanh nghiệp xuất khẩu. Khi giá giảm sâu trong thời điểm thu hoạch, thiệt hại không chỉ dừng lại ở thu nhập, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và kế hoạch tái đầu tư cho vụ sau.

Tại nhiều quốc gia lớn, việc sử dụng các công cụ quản trị rủi ro như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai đã được áp dụng rộng rãi nhằm giúp nông dân và doanh nghiệp ổn định giá bán đầu ra, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.

Tại Việt Nam, thị trường đầu tư hàng hóa phái sinh đã được triển khai và quản lý bởi Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), cho phép các tổ chức và cá nhân tiếp cận với các công cụ phòng ngừa rủi ro giá nông sản – trong đó có cà phê. Dù còn mới mẻ với nhiều nông hộ, nhưng mô hình này đang được khuyến khích áp dụng để tăng tính chủ động trong tiêu thụ, bảo vệ giá trị sản xuất và ổn định dòng tiền cho doanh nghiệp.