Thứ ba 17/11/2026 23:32
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Chuyển đổi số giao dịch hàng hóa: Số hóa phải đi cùng quản trị pháp lý

Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản cách doanh nghiệp giao kết và thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa. Tuy nhiên, để tận dụng công nghệ mà không gia tăng rủi ro, doanh nghiệp cần đồng thời hoàn thiện hạ tầng, quy trình và năng lực quản trị pháp lý.

Ngày 19/8/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức Hội nghị “Chuyển đổi số trong giao dịch mua bán hàng hóa: từ từng phần đến toàn diện”, trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện Quản trị Pháp lý Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh 2026 (LMS 2026), với hơn 200 đại biểu tham dự.

Không chỉ là đưa giao dịch lên môi trường số

Theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ “số hóa quy trình” sang xây dựng hệ sinh thái thương mại thông minh, kết nối toàn diện. Đây là cơ hội để doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC.

Tuy nhiên, quá trình này cũng kéo theo nhiều thách thức về hạ tầng, công nghệ, nhân lực, gian lận, bảo vệ dữ liệu và an ninh mạng. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro ngay trong quá trình thiết kế giao dịch.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Minh, Phó Giám đốc Thường trực Trường Đại học Ngoại thương tại TP. Hồ Chí Minh, Trọng tài viên VIAC cho rằng, chuyển đổi số đang tác động đến toàn bộ vòng đời hợp đồng, từ tìm kiếm đối tác, đàm phán, giao kết đến thực hiện và giải quyết tranh chấp.

AI, Smart Contract (Hợp đồng thông minh), Blockchain, chứng từ điện tử và các hệ sinh thái số liên thông đang giúp tự động hóa, rút ngắn thời gian và tăng tính minh bạch. Song, khi khung pháp lý và năng lực quản trị chưa theo kịp tốc độ công nghệ, tranh chấp có thể phát sinh từ việc xác định thẩm quyền, tính toàn vẹn của dữ liệu và giá trị chứng minh của giao dịch điện tử.

Hội nghị “Chuyển đổi số trong giao dịch mua bán hàng hóa: từ từng phần đến toàn diện”
Phiên thảo luận tại hội nghị “Chuyển đổi số trong giao dịch mua bán hàng hóa: từ từng phần đến toàn diện”.

“Tự động hóa” không có nghĩa là “tự động trách nhiệm”

Một vấn đề đáng chú ý được các chuyên gia đặt ra là mô hình giao dịch bán điện tử – giai đoạn chuyển tiếp khá phổ biến khi doanh nghiệp chưa thể số hóa toàn bộ.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Minh cũng lưu ý, sự kết hợp giữa yếu tố tự động hóa và con người có thể làm phát sinh những khoảng trống trách nhiệm. Tự động hóa quy trình không đồng nghĩa với tự động hóa trách nhiệm. Doanh nghiệp vẫn phải xác định rõ chủ thể đứng sau giao dịch và cơ chế phân bổ trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Trong khi đó, LS. Lưu Xuân Vĩnh - Luật sư Sáng lập và Luật sư Điều hành Asia Legal, Trọng tài viên VIAC, nhấn mạnh xu hướng điện tử hóa toàn phần là tất yếu. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sớm về hạ tầng, quy trình và phương án kiểm soát rủi ro, đặc biệt với việc lưu trữ và vận hành dữ liệu trên các hệ thống có thể do bên thứ ba quản lý.

LS. Lưu Xuân Vĩnh - Luật sư Sáng lập và Luật sư Điều hành Asia Legal, Trọng tài viên VIAC
LS. Lưu Xuân Vĩnh - Luật sư Sáng lập và Luật sư Điều hành Asia Legal, Trọng tài viên VIAC

Chủ động phòng tranh chấp từ khi ký hợp đồng

Theo LS. Vũ Xuân Hưng, Trưởng phòng Pháp chế VCCI-HCM, doanh nghiệp không nên coi giao dịch điện tử đơn thuần là việc đưa giao dịch truyền thống lên nền tảng số. Quá trình số hóa phải gắn với thiết kế quy trình và cơ chế phòng ngừa tranh chấp.

Ông Hưng lưu ý 4 “cột trụ” phòng vệ gồm: quy chế, công cụ, lưu trữ và giải pháp tố tụng. Đây là những yếu tố doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay từ đầu thay vì chờ đến khi tranh chấp mới tìm cách xử lý.

Ở góc độ giải quyết tranh chấp, LS. Nguyễn Công Phú, Luật sư Thành viên LNT & Partners, Trọng tài viên VIAC, cho rằng doanh nghiệp phải xây dựng phương án lưu trữ dữ liệu ngay từ khi bắt đầu thực hiện hợp đồng. Chứng cứ điện tử không mặc nhiên được công nhận mà cần bảo đảm các điều kiện về quá trình tạo lập, gửi, nhận và tính toàn vẹn của dữ liệu.

Quang cảnh hội nghị.
Quang cảnh hội nghị.

Công nghệ phải đi cùng niềm tin

Từ các nội dung thảo luận, các chuyên gia thống nhất rằng chuyển đổi số trong giao dịch thương mại không chỉ là câu chuyện công nghệ. Doanh nghiệp muốn số hóa hiệu quả phải đồng thời nâng cấp năng lực quản trị và chuẩn bị “hành lang” pháp lý cho từng giao dịch.

Đặc biệt, dữ liệu phải được xem như một tài sản cần bảo vệ, còn quy trình pháp lý phải được thiết kế song hành với nền tảng công nghệ. Khi đó, số hóa không chỉ giúp giao dịch nhanh hơn mà còn tạo dựng niềm tin, giảm tranh chấp và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong môi trường thương mại ngày càng số hóa.

Tin bài khác
Chủ tịch Baidu cảnh báo nguy cơ bong bóng AI: Đầu tư hàng tỷ USD nhưng doanh nghiệp vẫn chưa kiếm được tiền

Chủ tịch Baidu cảnh báo nguy cơ bong bóng AI: Đầu tư hàng tỷ USD nhưng doanh nghiệp vẫn chưa kiếm được tiền

Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Baidu Lý Ngạn Hoành cảnh báo làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể dẫn đến nguy cơ hình thành bong bóng nếu các doanh nghiệp không sớm chuyển hóa nguồn vốn khổng lồ thành doanh thu và lợi nhuận thực tế. Theo lãnh đạo tập đoàn công nghệ Trung Quốc, giá trị kinh tế lâu dài của AI sẽ phụ thuộc vào khả năng thương mại hóa ứng dụng thay vì chỉ tập trung phát triển chip, hạ tầng điện toán và các mô hình nền tảng.
Sự cố JPMorgan Chase gây hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống thanh toán Mỹ

Sự cố JPMorgan Chase gây hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống thanh toán Mỹ

Lỗi phần mềm trong hệ thống nội bộ đã gây ra sự cố JPMorgan Chase ngày 16/11, khiến giao dịch bị chậm và tạo hiệu ứng lan sang một số ngân hàng Mỹ, dù các hệ thống khác không bị gián đoạn trực tiếp.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh: AI là "siêu trí tuệ", có thể đưa kinh tế Mỹ tăng trưởng vượt trội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Chủ tịch Fed Kevin Warsh: AI là "siêu trí tuệ", có thể đưa kinh tế Mỹ tăng trưởng vượt trội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Theo Chủ tịch Fed, tác động của AI tới nền kinh tế là không thể phủ nhận, song kịch bản có thể rất khác nhau, từ tăng trưởng bền vững đến thất nghiệp gia tăng và nguy cơ suy giảm nếu kỳ vọng đầu tư không thành hiện thực.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ kêu gọi cải tổ mạnh mẽ Nvidia sau khi CEO Jensen Huang từ chức

Bộ trưởng Tài chính Mỹ kêu gọi cải tổ mạnh mẽ Nvidia sau khi CEO Jensen Huang từ chức

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đặt nghi vấn Nvidia có thúc đẩy các giao dịch bán chip AI tiên tiến trái phép để tăng lợi nhuận hay không, đồng thời cho rằng hội đồng quản trị nên chọn người kế nhiệm từ bên ngoài công ty.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Việt Nam có Ngày Thương mại điện tử quốc gia 12/12 đầu tiên

Việt Nam có Ngày Thương mại điện tử quốc gia 12/12 đầu tiên

Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) đã chính thức thông tin về chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Thương mại điện tử quốc gia 12/12 và Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam – Online Friday 2026.
Sự cố Mỹ “đóng băng” bầu trời: Việt Nam ứng phó ra sao?

Sự cố Mỹ “đóng băng” bầu trời: Việt Nam ứng phó ra sao?

Sự cố hạ tầng viễn thông khiến FAA phải dừng cất cánh trên toàn nước Mỹ hơn 4 giờ là lời cảnh báo về những rủi ro trong hệ thống điều hành bay. Từ bài học này, VATM cho biết đang tăng cường dự phòng hạ tầng, quản trị rủi ro, an ninh mạng và chuyển đổi số để bảo đảm hoạt động bay liên tục.
EU đề xuất siết mua sắm trực tuyến, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu

EU đề xuất siết mua sắm trực tuyến, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU) đề xuất loạt quy định mới nhằm bảo vệ người mua sắm trực tuyến, ngăn quảng cáo gây hiểu lầm và tăng mức phạt doanh nghiệp vi phạm lên tới 6% doanh thu toàn cầu hằng năm.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.