Chuẩn hóa trạm sạc xe điện tại chung cư để gỡ “nút thắt” an toàn, hóa giải căng thẳng cư dân

Chuẩn hóa trạm sạc xe điện tại chung cư để gỡ “nút thắt” an toàn, hóa giải căng thẳng cư dân

Khi xe điện ngày càng phổ biến, những tầng hầm chung cư vốn yên ả bỗng trở thành “điểm nóng” tranh luận. Người dân lo lắng cháy nổ, ban quản lý sợ rủi ro, chủ đầu tư chịu áp lực pháp lý, còn cơ quan quản lý lúng túng vì thiếu chuẩn mực thống nhất. Trong bối cảnh đó, Bộ Xây dựng vừa giao Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản chủ trì xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhà chung cư có lắp đặt trạm hoặc trụ sạc xe điện nhằm tháo gỡ những mâu thuẫn âm ỉ bấy lâu.

Sạc xe điện trở thành vấn đề thời sự

Không thể phủ nhận vai trò của xe điện trong xu hướng giao thông xanh. Nhưng cùng với lợi ích môi trường là nỗi lo an toàn, đặc biệt tại các không gian kín như tầng hầm chung cư. Chỉ một sự cố nhỏ liên quan đến pin hay hệ thống điện cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu thiếu giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Thực tế, trong quá trình sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, Bộ Xây dựng đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi và dự kiến bổ sung một chương mục riêng cho trạm sạc và trạm đổi pin. Nhiều cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đơn vị vận hành cùng chung quan điểm: hạ tầng sạc phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật chặt chẽ, từ phòng cháy chữa cháy, thông gió – thoát khói, phân khoang cách ly, đến công suất, bảo vệ hệ thống điện và chống quá tải.

Không chỉ là câu chuyện công trình, các chuyên gia còn đề nghị bổ sung hướng dẫn sử dụng, bảo trì thiết bị sạc và pin. Bởi thiết bị kém chất lượng, pin không rõ nguồn gốc hay vận hành sai quy trình đều có thể trở thành “mồi lửa” rủi ro. Một bộ quy trình rõ ràng sẽ giúp cư dân dễ tuân thủ, đơn vị quản lý dễ giám sát.

Theo ước tính, Việt Nam hiện có hơn 2 triệu xe máy điện và khoảng 300.000 ôtô điện đang lưu thông. Con số này tiếp tục tăng nhanh, đặt ra yêu cầu chuẩn hóa hạ tầng sạc tại khu dân cư – điều mà các quy định cũ chưa bao quát hết.

Dù nhiều ý kiến cho rằng tiêu chuẩn hiện hành vẫn đáp ứng khá tốt trong quá khứ, bối cảnh mới với mật độ xe điện dày đặc đã vượt ra ngoài “khung an toàn” quen thuộc. Nếu không sớm có chuẩn thống nhất, mỗi chung cư sẽ tự xoay xở theo cách riêng, rủi ro vì thế càng khó kiểm soát.

Tại Hà Nội, đã xuất hiện những quyết định gây xôn xao. Điển hình như tổ hợp HH Linh Đàm, nơi đơn vị vận hành thông báo hạn chế, tiến tới dừng hoàn toàn việc trông giữ xe điện trong tầng hầm với lý do quá tải và lo ngại an toàn phòng cháy chữa cháy.

Ngay sau đó, UBND phường Hoàng Liệt yêu cầu chủ đầu tư và đơn vị quản lý không được tùy ý từ chối trông giữ xe điện nếu không có chỉ đạo chính thức từ cơ quan có thẩm quyền. Căn cứ được đưa ra là Luật Nhà ở 2023 (hiệu lực từ 1/1/2025), quy định khu vực để xe của chung cư phải phục vụ cả xe chạy xăng và xe điện, không phân biệt loại phương tiện, đồng thời không trao quyền cho chủ đầu tư tự ban hành lệnh cấm.

Chính quyền địa phương yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương rà soát hạ tầng kỹ thuật, bố trí lại khu vực đỗ xe theo lộ trình của Nghị quyết 57/2025 của thành phố, còn đơn vị vận hành phải tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phòng cháy chữa cháy trong giai đoạn chờ quy chuẩn mới.

Vấn đề không nằm ở “cấm hay cho”

Theo các chuyên gia, mấu chốt của tranh cãi không phải cấm hay cho xe điện vào chung cư, mà là thiếu khung kỹ thuật thống nhất để tất cả các bên cùng tuân thủ. Khoảng trống pháp lý khiến nơi thì siết chặt quá mức, nơi lại buông lỏng; người dân hoang mang, chủ đầu tư lo ngại trách nhiệm, còn cơ quan quản lý khó xử lý dứt điểm.

Việc Bộ Xây dựng thúc đẩy hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật cho trạm sạc và đổi pin được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý rõ ràng. Khi chuẩn mực được xác lập, chung cư có căn cứ để đầu tư – nâng cấp hạ tầng; người dân yên tâm sử dụng xe điện; doanh nghiệp phát triển hệ thống sạc đúng yêu cầu; và cơ quan quản lý có cơ sở kiểm tra, xử phạt minh bạch.