Thứ ba 17/11/2026 20:13
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Chế định hợp đồng trong Bộ Luật Dân sự Trung Quốc năm 2020

03/02/2022 11:44
Ngày 28 tháng 5 năm 2020, kỳ họp thứ ba Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc lần thứ 13 và kỳ họp thứ ba của Ủy ban toàn quốc Hội nghị hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc lần thứ 13 đã thông qua Bộ luật Dân sự đầu tiên của Trung Quốc.

Bộ luật Dân sự có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021, bãi bỏ các nguyên tắc chung và các quy định chung của Luật Dân sự Trung Quốc, Luật Tài sản, Luật Hợp đồng, Luật Bảo lãnh, Luật Hôn nhân, Luật Thừa kế và Luật Trách nhiệm về hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ của Trung Quốc.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa.

Bài viết dưới đây tập hợp một số lưu ý về Chế định hợp đồng trong Bộ Luật dân sự Trung Quốc năm 2020 có tác động ảnh hưởng đối với doanh nghiệp Việt Nam trong trường hợp thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Trung Quốc hoặc với tổ chức, cá nhân Trung Quốc.

Phần Hợp đồng của Bộ luật Dân sự có 562 điều, so với Luật Hợp đồng của Trung Quốc trước đây (hết hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021), có những thay đổi chính sau đây:

Tại phần các quy định chung, bao gồm quy định về việc lập hợp đồng, hiệu lực của hợp đồng, thực hiện hợp đồng, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, sửa đổi bổ sung và chuyển nhượng hợp đồng, chấm dứt quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng, trách nhiệm vi phạm hợp đồng. Tại phần quy định về các loại hợp đồng điển hình, có 19 loại hợp đồng (tăng 04 loại hợp đồng so với Luật Hợp đồng trước đây), được liệt kê như sau: (1) Hợp đồng mua bán; (2) Hợp đồng cung cấp điện, nước, khí và nhiệt; (3) Hợp đồng tặng cho; (4) Hợp đồng cho vay; (5) Hợp đồng bảo đảm, gồm các quy định chung và trách nhiệm bảo đảm; (6) Hợp đồng cho thuê; (7) Hợp đồng cho thuê tài chính; (8) Hợp đồng quản lý; (9) Hợp đồng thầu; (10) Hợp đồng vận tải, gồm có quy định chung, hợp đồng vận tải hành khách, hợp đồng vận tải hàng hóa, hợp đồng vận tải đa phương thức; (11) Hợp đồng công nghệ, gồm có quy định chung, hợp đồng nghiên cứu phát triển công nghệ, hợp đồng chuyển nhượng công nghệ và hợp đồng cấp phép công nghệ, hợp đồng tư vấn công nghệ và hợp đồng dịch vụ công nghệ; (12) Hợp đồng bảo quản; (13) Hợp đồng kho bãi; (14) Hợp đồng ủy thác; (15) Hợp đồng dịch vụ tài sản; (16) Hợp đồng lưu ký chứng khoán; (17) Hợp đồng môi giới; (18) Hợp đồng đối tác; (19) Hợp đồng chuẩn.

Để thích ứng với thị trường thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng tại Trung Quốc, Bộ luật Dân sự đã bổ sung một số điều khoản quy định việc giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử. Ví dụ, điều 491 Bộ luật Dân sự quy định: Hợp đồng được lập khi một bên giao kết hợp đồng thông qua mạng Internet công bố thông tin về hàng hóa hoặc dịch vụ của mình phù hợp với điều kiện, bên kia lựa chọn sản phẩm hoặc dịch vụ đó và có đơn đặt hàng thành công. Doanh nghiệp Việt Nam nên lưu ý quy định mới này nếu có dự định hoặc hiện đang kinh doanh thương mại điện tử tại Trung Quốc.

Đối với các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý các điều khoản mới về việc tăng cường các biện pháp bảo đảm đối với bên yếu thế tham gia giao kết và thực hiện hợp đồng. Ví dụ, điều 496 Bộ luật Dân sự quy định: Trường hợp giao kết hợp đồng theo các điều khoản mẫu, bên đưa ra hợp đồng mẫu phải tuân thủ nguyên tắc công bằng để xác định quyền và nghĩa vụ giữa các bên, đồng thời có biện pháp hợp lý để lưu ý bên kia miễn trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm của mình tại các điều khoản quan trọng liên quan, căn cứ yêu cầu của bên kia để có giải thích, làm rõ quyền và nghĩa vụ của bên yếu thế tại điều khoản đó.

Trường hợp việc tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ là nội dung của hợp đồng không xác định thời hạn, căn cứ điều 563 của Bộ luật Dân sự, đương sự hiện nay có thể hủy hợp đồng nhưng phải báo cho bên kia biết trước một thời hạn hợp lý. Về nội dung này, doanh nghiệp Việt Nam cần rà soát lại các hợp đồng hiện tại của mình để đánh giá có bị ảnh hưởng bởi quy định này hay không.

Về hợp đồng cho vay, điều 680 của Bộ luật Dân sự hiện nay nghiêm cấm việc cho vay với lãi suất cao, mức lãi suất cho vay giới hạn theo quy định liên quan của Trung Quốc.

Đối với hợp đồng bảo đảm nghĩa vụ, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý một số thay đổi mới liên đến nghĩa vụ bảo đảm và thời hạn bảo đảm nhằm bảo vệ bên bảo đảm theo Bộ luật Dân sự Trung Quốc. Theo Luật bảo lãnh trước đây, trường hợp hợp đồng không quy định rõ phương thức bảo đảm thì được coi là bảo đảm thông thường, bên bảo đảm khi phát sinh tranh chấp hợp đồng chính mà chưa được giải quyết bởi tòa án hoặc trọng tài, trước khi tài sản của bên có nghĩa vụ trả nợ bị cưỡng chế thực hiện nghĩa vụ trả nợ, thì có quyền từ chối thực hiện trả nợ đối với chủ nợ. Ngoài ra, nếu chủ nợ và người bảo đảm nghĩa vụ trả nợ không có thỏa thuận về thời hạn bảo đảm hoặc thỏa thuận có liên quan không rõ ràng, thì tại điều 692 của Bộ luật Dân sự đã rút ngắn thời hạn bảo đảm từ 2 năm theo Luật bảo lãnh trước đây xuống còn 6 tháng kể từ ngày thời hạn của khoản nợ chính hết hạn.

Về hợp đồng thế chấp, điều 406 Bộ luật Dân sự đã cho phép bên thế chấp trong thời gian thế chấp chỉ cần thông báo kịp thời cho bên nhận thế chấp, thì có quyền chuyển nhượng tài sản thế chấp mà không cần sự đồng ý của bên nhận thế chấp, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Trường hợp, bên nhận thế chấp chứng minh được việc chuyển nhượng tài sản thế chấp có thể làm thiệt hại tài sản thế chấp, thì có quyền yêu cầu bên thế chấp trả hết nợ đối với nghĩa vụ thế chấp của tài sản thế chấp cho bên nhận thế chấp trước khi chuyển nhượng tài sản thế chấp. Trường hợp doanh nghiệp Việt Nam có ý định giao kết hoặc hoặc đã giao kết bất kỳ hợp đồng thế chấp nào, cần hiểu rõ những thay đổi nêu trên để bảo vệ quyền lợi của mình đối với tài sản thế chấp.

Luật sư Bùi Văn Thành - Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới

Bài liên quan
Tin bài khác
Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt Chứng khoán APEC tổng cộng 692,5 triệu đồng với 5 hành vi vi phạm, trong đó mức phạt cao nhất liên quan việc cho kế toán trưởng vay tiền thực hiện giao dịch ký quỹ.
Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Khi dữ liệu thuế đang được kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư và VNeID, tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được kỳ vọng không còn là tình huống người dân chỉ phát hiện tại sân bay, mà phải bắt đầu từ cảnh báo đến đúng người và cơ hội xử lý nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp mạnh.
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.
Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Giấu trong 6 vali hành lý của hai hành khách nhập cảnh từ Hàn Quốc, lực lượng Hải quan phát hiện 424 cây nghi là thuốc lá nung nóng, tương đương 4.240 bao sản phẩm, cùng 4.300 gói dung dịch dùng cho thuốc lá điện tử và 4 thiết bị điện tử.
Mr Pips - Phó Đức Nam lĩnh chung thân trong vụ lừa đảo gần 1.600 tỷ đồng

Mr Pips - Phó Đức Nam lĩnh chung thân trong vụ lừa đảo gần 1.600 tỷ đồng

TAND TP. Hà Nội tuyên Mr Pips Phó Đức Nam và Mr Hunter Lê Khắc Ngọ cùng phải chấp hành án tù chung thân trong vụ lừa đảo đầu tư chứng khoán, ngoại hối gần 1.600 tỷ đồng; riêng Nam phải bồi thường hơn 822 tỷ đồng cho các bị hại.
Truy vết được tài sản số chưa đồng nghĩa có thể thu hồi

Truy vết được tài sản số chưa đồng nghĩa có thể thu hồi

Blockchain có thể lưu lại dấu vết giao dịch, nhưng thu hồi tài sản số trong các vụ án tài chính vẫn là thách thức lớn nếu tài sản đã được chuyển qua nhiều ví, sàn giao dịch nước ngoài hoặc công cụ che giấu dòng tiền. Việt Nam đang đồng thời nâng năng lực điều tra và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa.
68 bị can bị truy tố vì mua bán trái phép hóa đơn hơn 4.503 tỷ đồng

68 bị can bị truy tố vì mua bán trái phép hóa đơn hơn 4.503 tỷ đồng

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai truy tố 68 bị can trong đường dây mua bán trái phép hóa đơn vận hành qua 27 doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh thực tế. Cơ quan tố tụng xác định hơn 8.700 hóa đơn đã được bán cho 685 doanh nghiệp, thu lợi bất chính hơn 106 tỷ đồng.
PNJ bị phạt gần 2 tỷ đồng vì khai sai thuế GTGT

PNJ bị phạt gần 2 tỷ đồng vì khai sai thuế GTGT

Thuế TP. Hồ Chí Minh xử phạt PNJ gần 2 tỷ đồng do khai sai thuế GTGT dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Trước khi nhận quyết định xử phạt, doanh nghiệp đã kê khai bổ sung gần 10 tỷ đồng tiền thuế cùng hơn 973 triệu đồng tiền chậm nộp.
Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức xử phạt đối với nhiều vi phạm trên thị trường chứng khoán, trong đó hành vi làm giả giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ có thể bị phạt tới 1,5 tỷ đồng. Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư nhằm tăng cường kỷ cương thị trường.
Nhìn lại vụ án Phó Đức Nam trước ngày tuyên án 16/11

Nhìn lại vụ án Phó Đức Nam trước ngày tuyên án 16/11

Sau 13 ngày xét xử và một tuần nghị án, vụ án Phó Đức Nam cùng 187 bị cáo bước đến thời điểm phán quyết. Hồ sơ tố tụng cho thấy một hệ thống lừa đảo được tổ chức theo nhiều tầng, từ tạo sàn giao dịch giả, dẫn dụ nhà đầu tư đến chuyển hóa hàng trăm tỷ đồng thành bất động sản, vàng và ngoại tệ.
Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa lĩnh 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa

Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa lĩnh 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa

Tòa án nhân dân TP. Hà Nội tuyên cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa, sau khi xác định việc chấp thuận chuyển nhượng và cấp phép khai thác trái quy định gây thất thoát hơn 5,1 tỷ đồng tài sản Nhà nước.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Với 2.148 vụ bắt giữ được ghi nhận, cùng khối lượng lớn ma túy, tiền chất và động vật, thực vật hoang dã bị thu giữ, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định hiệu quả hợp tác thực thi pháp luật khu vực. Trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là khai thác thông tin sau bắt giữ, lần theo các đầu mối liên quan và mở rộng điều tra những đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Lạng Sơn siết kiểm soát hàng lậu trước cao điểm Tết Đinh Mùi 2027

Lạng Sơn siết kiểm soát hàng lậu trước cao điểm Tết Đinh Mùi 2027

Sau khi xử lý 413 vụ vi phạm chỉ trong tháng 10, lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn đang chủ động triển khai chống buôn lậu dịp Tết Đinh Mùi 2027, tập trung kiểm soát các tuyến biên giới, cửa khẩu, điểm trung chuyển và thị trường nội địa trước khi nhu cầu hàng hóa cuối năm bước vào cao điểm.
Nghịch lý tại Tập đoàn Dương Đông: Tồn kho xăng cao, dự trữ bắt buộc lại thiếu

Nghịch lý tại Tập đoàn Dương Đông: Tồn kho xăng cao, dự trữ bắt buộc lại thiếu

Kết luận thanh tra tại Tập đoàn Dương Đông cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: một số đơn vị có lượng xăng tồn kho theo ngày vượt trên 500% mức bình quân, trong khi toàn hệ thống lại có 51 tháng liên tiếp xuất hiện ngày dự trữ thấp hơn mức tối thiểu. Hai dữ kiện này đã được chuyển Bộ Công Thương xem xét, xử lý.
Hải quan siết kiểm soát cấu kiện thép nhập khẩu

Hải quan siết kiểm soát cấu kiện thép nhập khẩu

Trước phản ánh về cấu kiện thép nhập khẩu có dấu hiệu khai báo trị giá thấp bất thường, Cục Hải quan yêu cầu tăng quản lý rủi ro, kiểm tra xuất xứ và rà soát cả các tờ khai đã thông quan, nhằm ngăn thất thu thuế và hạn chế nguy cơ cạnh tranh không bình đẳng với doanh nghiệp trong nước.