Gia tăng dịch vụ cúng dâng sao giải hạn online và nguy cơ lừa đảo
Những ngày đầu năm 2026, nhu cầu cúng dâng sao giải hạn của người dân tăng cao theo tập quán tín ngưỡng lâu đời. Khác với trước đây, khi người dân trực tiếp đến chùa, đền để đăng ký làm lễ, thì nay hình thức “cúng online” trở nên phổ biến. Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội, chuyển khoản theo hướng dẫn, nhiều người đã hoàn tất việc đăng ký dâng sao giải hạn mà không cần đến tận nơi.
 |
| Bộ Công an đã phát đi cảnh báo, khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hoạt động xem bói, giải hạn trên mạng xã hội. |
Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng (Bộ Công an) đã ghi nhận trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều hội, nhóm xem bói trực tuyến được lập trên Facebook, Zalo, TikTok với số lượng thành viên tham gia lên tới hàng nghìn người. Hàng loạt tài khoản, fanpage nhận “cúng dâng sao giải hạn trọn gói”, “giải hạn theo tuổi”, “cúng sao Thái Bạch, La Hầu, Kế Đô”… với mức phí dao động từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Các đối tượng thường tạo tài khoản giả mạo, tự xưng là "thầy bói", "cô đồng", "chuyên gia phong thủy", "xem căn duyên, tiền kiếp"… nhằm tạo lòng tin. Một số nơi quảng bá có “thầy” làm lễ riêng theo tên tuổi từng người, gửi video, hình ảnh làm bằng chứng đã thực hiện nghi lễ.
Đáng chú ý, không ít tài khoản tự xưng là đại diện chùa lớn, thậm chí sử dụng hình ảnh, tên gọi của các cơ sở tôn giáo có uy tín để tạo niềm tin. Người đăng ký chỉ cần cung cấp họ tên, năm sinh, địa chỉ và chuyển khoản theo số tài khoản được cung cấp. Sau khi nhận tiền, một số trường hợp không nhận được bất kỳ xác nhận hay bằng chứng nào về việc đã được làm lễ, thậm chí bị chặn liên lạc.
Trước thực trạng này, Bộ Công an đã phát đi cảnh báo, khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hoạt động xem bói, giải hạn trên mạng xã hội. Theo cơ quan chức năng, nhiều đối tượng đã lợi dụng nhu cầu tâm linh dịp đầu năm để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Về góc độ pháp lý, hành vi sử dụng mạng xã hội để cung cấp thông tin sai sự thật, mạo danh tổ chức tôn giáo nhằm trục lợi có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức liên quan có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
 |
| Tín ngưỡng, tâm linh là nhu cầu chính đáng của một bộ phận người dân, được pháp luật tôn trọng và bảo hộ khi thực hiện đúng quy định (Ảnh minh hoạ). |
Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể cấu thành tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Mức hình phạt được xác định căn cứ vào giá trị tài sản chiếm đoạt và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ theo luật định.
Bên cạnh đó, việc cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật trên không gian mạng còn có thể bị xử phạt theo quy định tại Nghị định số 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử (đã được sửa đổi, bổ sung). Các hành vi giả mạo trang thông tin điện tử của tổ chức, cá nhân; cung cấp thông tin bịa đặt, gây nhầm lẫn nhằm trục lợi đều thuộc diện bị xử lý.
Đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016 quy định rõ việc tổ chức hoạt động phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, không được lợi dụng để trục lợi. Việc lợi dụng danh nghĩa cơ sở tôn giáo để thu tiền, tổ chức hoạt động trái phép, không minh bạch về tài chính là hành vi cần được cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.
Thực tế cho thấy, bên cạnh các cơ sở tôn giáo thực hiện nghi lễ theo đúng quy định, vẫn tồn tại tình trạng một số cá nhân, tổ chức tự phát đứng ra cung cấp dịch vụ “giải hạn online” không rõ nguồn gốc. Thậm chí có trường hợp lập website, fanpage giả mạo tên chùa nổi tiếng, sử dụng hình ảnh cắt ghép để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu chuyển khoản với lý do “đóng tiền công đức”, “phí làm lễ đặc biệt”.
Không ít người vì tâm lý lo lắng về vận hạn, mong cầu bình an cho bản thân và gia đình đã dễ dàng tin theo các quảng cáo này. Khi phát hiện bị lừa, việc đòi lại tiền gặp nhiều khó khăn do đối tượng sử dụng tài khoản ảo, số điện thoại rác, hoặc tài khoản ngân hàng đứng tên người khác.
Trước tình hình trên, Bộ Công an khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tham gia các hoạt động tâm linh trên không gian mạng. Người dân nên kiểm tra kỹ thông tin về cơ sở tôn giáo, chỉ đăng ký trực tiếp tại các địa điểm hợp pháp hoặc thông qua kênh thông tin chính thức được xác nhận. Không chuyển tiền cho các tài khoản cá nhân không rõ ràng, không cung cấp thông tin cá nhân cho các trang mạng thiếu tin cậy.
Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần lưu giữ chứng cứ liên quan như tin nhắn, thông tin tài khoản nhận tiền, nội dung quảng cáo và kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý theo quy định pháp luật.
Dưới góc độ quản lý nhà nước, các cơ quan chức năng cần tăng cường rà soát, xử lý nghiêm các tài khoản mạng xã hội mạo danh, quảng bá dịch vụ giải hạn có dấu hiệu vi phạm pháp luật; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận diện các chiêu trò lừa đảo.
Tín ngưỡng, tâm linh là nhu cầu chính đáng của một bộ phận người dân, được pháp luật tôn trọng và bảo hộ khi thực hiện đúng quy định. Tuy nhiên, việc lợi dụng yếu tố tâm linh để trục lợi, chiếm đoạt tài sản là hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến trật tự xã hội và niềm tin của cộng đồng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, các hoạt động tín ngưỡng cũng có sự thay đổi về phương thức tiếp cận. Song cùng với sự tiện lợi của môi trường trực tuyến là nguy cơ bị lợi dụng. Do đó, nâng cao nhận thức pháp lý, thận trọng trong giao dịch và tuân thủ khuyến cáo của cơ quan chức năng là giải pháp cần thiết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân dịp đầu năm mới.
