Gánh nặng thu nhập
Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải có các giải pháp chiến lược nhằm củng cố nội lực, tăng sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Trong số đó, điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân, đặc biệt là mức giảm trừ gia cảnh được xem là bước đi vừa có ý nghĩa kinh tế, vừa có giá trị xã hội.
Ông Ngân thẳng thắn nhận định: “Không thể chậm trễ hơn trong việc nâng mức giảm trừ gia cảnh. Đây là việc cần thiết để thúc đẩy tiêu dùng trong bối cảnh hiện nay.” Với một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thị trường trong nước, việc kích cầu tiêu dùng không chỉ giúp ổn định tăng trưởng mà còn lan tỏa hiệu ứng tích cực tới sản xuất và việc làm.
Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (Bình Dương) cho rằng, chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện hành đã "đến niên hạn điều chỉnh" theo đúng quy định của pháp luật, nhưng thực tế lại đang bị chậm trễ. “Người dân đã chờ quá lâu,” bà Trân phát biểu, đồng thời kêu gọi Chính phủ cần có động thái cụ thể càng sớm càng tốt.
 |
| Cần sớm nâng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân |
Một chính sách "trễ" giữa thời giá leo thang
Mức giảm trừ gia cảnh hiện nay là 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, được áp dụng từ năm 2020. Tuy nhiên, từ đó đến nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng gần 20%, kéo theo chi phí sinh hoạt thực tế của người dân cũng tăng đáng kể.
Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành quy định khi CPI tích lũy tăng trên 20% thì mức giảm trừ phải được điều chỉnh. PGS.TS Lê Xuân Trường - Học viện Tài chính - nhận định: “Nếu tính lạm phát dồn tích từ năm 2020 đến nay, việc nâng mức giảm trừ gia cảnh lên khoảng 13 triệu đồng/tháng cho cá nhân là hợp lý.” Ông cũng khuyến nghị nên đưa việc điều chỉnh này vào lộ trình cải cách tổng thể Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện đang được Chính phủ xây dựng lại.
Từ thực tiễn địa phương, nhiều tỉnh thành như Hà Tĩnh, Sơn La hay Bắc Giang cũng đã gửi kiến nghị lên Bộ Tài chính đề xuất mức giảm trừ gia cảnh mới cao gấp rưỡi đến gấp đôi so với hiện tại, thậm chí bao gồm cả đề xuất bổ sung giảm trừ chi phí giáo dục, y tế, nhà ở – những khoản chi thiết yếu mà hầu hết người lao động đang phải “gồng mình” trang trải.
Giới chuyên gia cho rằng, việc nâng giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp người dân có thêm thu nhập thực tế mà còn là giải pháp gián tiếp để kích thích tiêu dùng, đặc biệt cần thiết trong bối cảnh thị trường nội địa 100 triệu dân đang có dấu hiệu giảm tốc. Ngoài ra, việc điều chỉnh cũng sẽ góp phần tăng tính công bằng trong hệ thống thuế, khi hiện nay mức thuế suất tối đa 35% đang cao hơn cả thuế suất thu nhập doanh nghiệp (20%).
Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, hiện đang có khoảng 1,8 triệu người nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên. Việc điều chỉnh giảm trừ gia cảnh sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn có thể bù đắp qua việc tăng cầu tiêu dùng và mở rộng cơ sở thuế.
Tại phiên họp Chính phủ mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, với mục tiêu trình Quốc hội thông qua ngay trong một kỳ họp. Nếu đúng tiến độ, Luật mới có thể được ban hành trong năm 2025, cùng với các điều chỉnh về biểu thuế và mức giảm trừ phù hợp với tình hình thực tiễn.
