Thứ bảy 21/11/2026 05:11
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thị trường

Các quốc gia thành viên CPTPP cần cẩn trọng trước nỗ lực gia nhập hiệp định của Trung Quốc

22/10/2021 15:15
Mối quan hệ thương mại sâu rộng và đầu tư sâu sắc hơn với Bắc Kinh là "con dao hai lưỡi".
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc đã thông báo chính thức nộp đơn xin gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vào tháng trước. Đây là một trong những hiệp định thương mại khu vực lớn trên thế giới. Tham gia vào khuôn khổ của hiệp định gồm 11 quốc gia thành viên: Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Hiện, các nước cần đưa ra quyết định có chấp nhận đơn gia nhập của Trung Quốc hay không.

Singapore và Malaysia đã có động thái thể hiện ủng hộ sự xuất hiện của cường quốc lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, trước những quy định thương mại toàn cầu không được thân thiện, bên cạnh khả năng vũ khí hóa thương mại như một công cụ đe dọa các nước yếu thế hơn của Bắc Kinh, những quốc gia thành viên CPTPP nên nâng cao cảnh giác trước nỗ lực gia nhập khu vực thương mại tự do của Trung Quốc.

Có thể trở thành thành viên của CPTPP sẽ là một bước ngoặt mang tính biểu tượng, một chiến thắng chiến lược cho Trung Quốc. Tiền thân là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) được đánh giá là điểm sáng trong chiến lược kiềm chế tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Khi chính quyền Trump và Hoa Kỳ rút khỏi TPP năm 2017, những thành viên còn lại đã đi đến thành lập hiệp định mới CPTPP.

Trung Quốc hiện đang tìm cách thay thế Mỹ trở thành "người khổng lồ" kinh tế ở trung tâm của thỏa thuận. Thời báo Hoàn cầu, một tờ báo nhà nước và cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, mô tả đây là một động thái mang tính bước ngoặt nhằm "củng cố vai trò lãnh đạo của đất nước trong thương mại toàn cầu" và khiến Mỹ "ngày càng bị cô lập". Trở thành thành viên sẽ nâng cao ảnh hưởng của Trung Quốc, củng cố vị trí trung tâm của nước này trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, đồng thời củng cố vị thế thống trị kinh tế ngày càng tăng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và hơn thế nữa.

Trọng lượng kinh tế của Trung Quốc vượt quá trọng lượng của tất cả các thành viên CPTPP hiện tại cộng lại. Đây là thị trường xuất khẩu lớn nhất của đa số các thành viên CPTPP, các nước này có thể sẽ chịu áp lực đáng kể khi cho phép Trung Quốc tham gia hiệp định. Đối với một số thành viên CPTPP, triển vọng thúc đẩy xuất khẩu bằng cách mở rộng khả năng tiếp cận thị trường khổng lồ Trung Quốc có thể tạo ra một động lực đáng kể để hỗ trợ các thành viên. Thế nhưng, dựa trên kinh nghiệm của Canada, Australia và nhiều nước khác đã chỉ ra, quan hệ thương mại và đầu tư sâu sắc hơn với Trung Quốc là con dao hai lưỡi. Phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường Trung Quốc đồng nghĩa với việc dễ bị tổn thương hơn trước một nhà nước Trung Quốc ngày càng độc tài và hiếu chiến.

Ngày càng có nhiều quốc gia trên thế giới là mục tiêu xâm lược thương mại của Trung Quốc. Ví dụ, gần đây, Trung Quốc đã chặn nhập khẩu thịt lợn, thịt bò, đậu nành và cải dầu của Canada, tùy tiện bắt giam hai công dân Canada để trả đũa việc nước này tham gia dẫn độ một giám đốc điều hành Huawei bị cáo buộc gian lận trong lệnh hạn chế thương mại của Hoa Kỳ, khiến Canada thiệt hại 4 tỷ USD hàng xuất khẩu. Tương tự, Trung Quốc ngừng nhập khẩu từ Úc để trả đũa việc nước này kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của đại dịch Covid-19 cũng như những lời phàn nàn của Canberra về việc Đảng Cộng sản Trung Quốc can thiệp vào chính trị nội bộ của Úc.

Là điểm đến cho gần 40% xuất khẩu của Australia, Bắc Kinh hạn chế nhập khẩu, nhắm vào danh sách cực kỳ rộng rãi các sản phẩm nông nghiệp và khai khoáng, bao gồm than, đồng, gỗ, rượu, bia, bông, lúa mạch, thịt bò, thịt cừu, tôm hùm, đường, lúa mì và len đã gây ra đau đớn kinh tế nghiêm trọng cho các lĩnh vực xuất khẩu cốt lõi của Úc. Canada và Úc không hề đơn độc. Bắc Kinh có lời đe dọa và áp đặt các hạn chế thương mại để trừng phạt hơn một chục quốc gia vì các mối quan hệ khác nhau, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Na Uy, Thụy Điển, Philippines, Đài Loan, Mông Cổ và Vương quốc Anh. Mặc dù các hành động của Trung Quốc hoàn toàn vi phạm các quy tắc và nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới, nhưng những quy tắc này hầu như không có tác động đến quyết định hành vi

Bên cạnh Trung Quốc, một số quốc gia khác như Hàn Quốc, Indonesia, Thái Lan và Đài Loan cũng bày tỏ quan tâm đến việc tham gia CPTPP. Quá trình gia nhập của Vương quốc Anh đã được tiến hành. Mở rộng thành viên trong hiệp định là một cách quan trọng để mở rộng phạm vi ảnh hưởng. Nhưng các bên tham gia CPTPP cần phải nhớ rằng bất kỳ thành viên mới nào cũng sẽ phải tôn trọng và tuân thủ các quy tắc. Đối với các hành động thương mại đơn phương hung hăng, sử dụng sức mạnh thị trường để bắt nạt các quốc gia yếu hơn, Bắc Kinh đã thể hiện sự coi thường các quy tắc thương mại toàn cầu một cách trắng trợn.

Logic đằng sau các hiệp định thương mại như CPTPP là quan hệ thương mại giữa các quốc gia được điều chỉnh bởi pháp quyền. Yêu cầu cơ bản để trở thành thành viên của hiệp định thương mại này hoặc bất kỳ hiệp định thương mại nào khác phải là các quốc gia đồng ý chịu ràng buộc bởi nguyên tắc pháp luật trong thương mại. Cho đến khi Bắc Kinh thể hiện một cam kết đáng tin cậy về việc tuân thủ các quy tắc và ngừng sử dụng sức mạnh kinh tế như một công cụ áp đặt các quốc gia khác thì việc cho phép Trung Quốc CPTPP có thể sẽ là một sai lầm nghiêm trọng.

TL (theo Nikkei Asia)

Tin bài khác
Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy liên kết, mở rộng thị trường công nghiệp điện ảnh

Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy liên kết, mở rộng thị trường công nghiệp điện ảnh

Đồng sản xuất, đào tạo nhân lực, bảo hộ bản quyền và phát hành phim ra quốc tế là những trọng tâm hợp tác được hai nước Việt Nam – Hàn Quốc đề xuất, hướng tới đưa điện ảnh trở thành ngành công nghiệp tạo giá trị kinh tế.
Việt Nam thúc đẩy kết nối CPTPP với ASEAN và EU tại Hà Nội

Việt Nam thúc đẩy kết nối CPTPP với ASEAN và EU tại Hà Nội

Trong vai trò Chủ tịch CPTPP 2026, Việt Nam sẽ chủ trì chuỗi hội nghị và đối thoại cấp cao tại Hà Nội, thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các thành viên hiệp định với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU). Hoạt động được kỳ vọng mở rộng cơ hội thương mại, đầu tư và kết nối chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp Việt Nam.
Mở rộng hành lang giao thương Việt Nam – Tây Nam Trung Quốc, tạo dư địa cho doanh nghiệp

Mở rộng hành lang giao thương Việt Nam – Tây Nam Trung Quốc, tạo dư địa cho doanh nghiệp

Kết nối đường sắt, logistics, cửa khẩu và giao thương trực tiếp giữa doanh nghiệp là những trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc, tổ chức ngày 20/11 tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc).
Đồng Nai mở rộng quảng bá văn hóa, du lịch và ẩm thực tại nhiều địa phương

Đồng Nai mở rộng quảng bá văn hóa, du lịch và ẩm thực tại nhiều địa phương

Thông qua chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch diễn ra tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, Đồng Nai đang đẩy mạnh giới thiệu những giá trị văn hóa đặc trưng, tiềm năng du lịch và sản phẩm ẩm thực địa phương, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối, hợp tác giữa các doanh nghiệp.
TP. Hồ Chí Minh muốn Samsung mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D

TP. Hồ Chí Minh muốn Samsung mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D

TP. Hồ Chí Minh mong muốn Samsung tiếp tục lựa chọn Thành phố để triển khai các dự án công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) mới, đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
CEPA mở thêm dư địa xuất khẩu cho hàng Việt tại thị trường UAE

CEPA mở thêm dư địa xuất khẩu cho hàng Việt tại thị trường UAE

Sau hơn 9 tháng có hiệu lực, Hiệp định CEPA đã tạo lợi thế thuế quan đáng kể cho hàng Việt Nam tại UAE. Tuy nhiên, với thị phần chưa tới 1% tổng nhu cầu nhập khẩu của thị trường này, dư địa lớn nhất vẫn nằm ở khả năng tận dụng ưu đãi, đáp ứng xuất xứ và xây dựng mạng lưới phân phối.
VIHEF 2027: Mở rộng kết nối quốc tế, khai thông cơ hội cho doanh nghiệp Halal Việt Nam

VIHEF 2027: Mở rộng kết nối quốc tế, khai thông cơ hội cho doanh nghiệp Halal Việt Nam

Hơn 25 đại diện ngoại giao đến từ 13 quốc gia đã tham dự Tọa đàm Ngoại giao VIHEF tại Hà Nội, tập trung trao đổi về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chứng nhận và cơ hội hợp tác thương mại. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để VIHEF 2027 trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với hệ sinh thái Halal toàn cầu.
Bắc Ninh mở rộng liên kết vùng, đưa sản phẩm hợp tác xã đến gần thị trường Thủ đô

Bắc Ninh mở rộng liên kết vùng, đưa sản phẩm hợp tác xã đến gần thị trường Thủ đô

Việc tham gia Chương trình hợp tác liên kết vùng Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030 mở thêm cơ hội để các hợp tác xã Bắc Ninh kết nối thị trường, phát triển chuỗi giá trị và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm. Với 2.167 hợp tác xã và 721 sản phẩm OCOP được công nhận, địa phương có nhiều lợi thế để đưa sản phẩm đặc trưng Kinh Bắc đến gần hơn với người tiêu dùng tại Thủ đô và các tỉnh lân cận.
GEEC 2027 mở thêm kênh kết nối vốn cho ngành năng lượng Việt Nam

GEEC 2027 mở thêm kênh kết nối vốn cho ngành năng lượng Việt Nam

GEEC 2027 sẽ đưa doanh nghiệp năng lượng, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và nhà cung cấp công nghệ tới Hà Nội, mở thêm một kênh kết nối nguồn lực cho nhu cầu đầu tư điện và hạ tầng năng lượng ngày càng lớn của Việt Nam.
TP. Hồ Chí Minh kết nối tiêu thụ nông, thủy sản 11 tỉnh, thành

TP. Hồ Chí Minh kết nối tiêu thụ nông, thủy sản 11 tỉnh, thành

Với 260 gian hàng đến từ 11 tỉnh, thành phố, Tuần lễ kết nối cung cầu nông sản, thủy sản và đặc sản vùng miền tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026 mở thêm cơ hội kết nối doanh nghiệp với hệ thống phân phối, mở rộng thị trường và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Thương mại TP. Hồ Chí Minh – Nhật Bản đạt hơn 7 tỷ USD, mở thêm cơ hội hợp tác đầu tư

Thương mại TP. Hồ Chí Minh – Nhật Bản đạt hơn 7 tỷ USD, mở thêm cơ hội hợp tác đầu tư

Sáng 12/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Ngân hàng Gunma (Nhật Bản) tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư, tạo cơ hội để doanh nghiệp hai bên tìm kiếm đối tác trong sản xuất, công nghệ, thương mại và phát triển nguồn nhân lực.
Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD: 19 năm tăng quy mô, 7 năm tăng gấp đôi

Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD: 19 năm tăng quy mô, 7 năm tăng gấp đôi

Từ cột mốc 100 tỷ USD năm 2007, sau 19 năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt 1.000 tỷ USD. Quy mô thương mại tăng tốc mạnh mẽ, song mức nhập siêu 12,07 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026 cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu và gia tăng giá trị nội địa.
“Sắc thu Quảng Ninh 2026”: Kết nối sản phẩm địa phương, đánh thức tiềm năng du lịch

“Sắc thu Quảng Ninh 2026”: Kết nối sản phẩm địa phương, đánh thức tiềm năng du lịch

Từ ngày 10 đến 15/11, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm thành phố Quảng Ninh, Hội chợ OCOP và triển lãm đặc sản vùng miền “Sắc thu Quảng Ninh 2026” sẽ diễn ra với quy mô 200 gian hàng. Không chỉ là không gian quảng bá, mua sắm sản phẩm đặc trưng, sự kiện còn mở rộng kết nối giữa xúc tiến thương mại, dịch vụ và phát triển du lịch.
Vietnam Foodexpo 2026 mở cơ hội đưa thực phẩm Việt vào hệ thống phân phối

Vietnam Foodexpo 2026 mở cơ hội đưa thực phẩm Việt vào hệ thống phân phối

Khai mạc ngày 11/11 tại TP. Hồ Chí Minh, Vietnam Foodexpo 2026 kết hợp trưng bày sản phẩm với các chương trình giao thương, kết nối phân phối. Với doanh nghiệp thực phẩm, cơ hội nằm ở việc tiếp cận đầu mối thu mua và nắm rõ yêu cầu để tham gia chuỗi cung ứng.
Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng mở thêm cơ hội giao thương với Trung Quốc

Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng mở thêm cơ hội giao thương với Trung Quốc

Cặp cửa khẩu Ma Lù Thàng - Kim Thủy Hà được công bố nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế, mở thêm triển vọng giao thương giữa Tây Bắc Việt Nam và Tây Nam Trung Quốc. Rút ngắn thời gian thông quan, phát triển logistics và kết nối doanh nghiệp là những nhiệm vụ được đặt ra để khai thác cơ hội này.