Dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Nguyễn Hồng Diên và Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Nishimura Yasutoshi, kỳ họp lần thứ 6 Ủy ban hỗn hợp Việt Nam – Nhật Bản về hợp tác Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng vừa diễn ra sáng ngày 03/11, tại Hà Nội.
Thành phần đoàn Việt Nam tham dự Kỳ họp gồm Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Công Thương như Vụ Thị trường châu Á – châu Phi, Văn phòng Bộ, Cục Công nghiệp, Cục Điện lực và Năng lương tái tạo, Cục Điều tiết điện lực, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Xuất nhập khẩu, Vụ Dầu khí và Than, Vụ Chính sách thương mại đa biên. Thành phần đoàn Nhật Bản bao gồm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Yamada Takio, cùng với đại diện các đơn vị chức năng liên quan của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) và các cán bộ của Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam.
Tại cuộc họp này, hai Bộ trưởng đã bày tỏ sự hài lòng về những thành tựu quan trọng đã đạt được kể từ cuộc họp lần thứ 5 của Ủy ban hỗn hợp, tổ chức tại Tokyo, Nhật Bản vào tháng 8 năm 2022. Đặc biệt, họ tự hào về sự triển khai tích cực của các nội dung hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, và năng lượng, những điều đã được thỏa thuận từ cuộc họp đó. Hai Bộ trưởng đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của cơ chế họp Ủy ban hỗn hợp trong việc tháo gỡ khó khăn, đảm bảo sự ổn định và liên tục cho sự phát triển của mối quan hệ thương mại và đầu tư giữa hai quốc gia.
Hai Bộ trưởng cũng đã đồng tình về việc tìm cách thúc đẩy trao đổi thương mại và đầu tư, tăng cường sự chống chịu của chuỗi cung ứng, phát triển nền kinh tế số, năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính, cũng như tăng cường quá trình công nghiệp hóa tại Việt Nam.
Trong lĩnh vực công nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã đánh giá cao đóng góp quan trọng của các nhà đầu tư Nhật Bản trong việc thúc đẩy sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất, đặc biệt là việc thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của các công ty Nhật Bản và toàn cầu. Ông cũng đề nghị Bộ METI hỗ trợ việc chuyển đổi đầu tư và sản xuất của nhiều doanh nghiệp Nhật Bản sang Việt Nam, đặc biệt trong các ngành công nghiệp quan trọng và công nghiệp hỗ trợ.
Hai Bộ trưởng đã ca ngợi thành công của hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp ô tô và các dự án hỗ trợ đã triển khai hiệu quả, như "Kế hoạch hành động hợp tác thuộc lĩnh vực công nghiệp ô tô và công nghiệp hỗ trợ," cũng như việc đào tạo và nâng cao năng lực sản xuất cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các nhà sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô của Việt Nam. Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên hy vọng rằng hai bên sẽ tiếp tục trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và chính sách phát triển về các phương tiện thân thiện với môi trường.
Tại cuộc họp, hai Bộ trưởng đã đồng ý thành lập một Nhóm công tác chung giữa hai Bộ nhằm xây dựng các dự án đổi mới hướng tới tương lai của cả hai quốc gia, như công nghệ chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp không gian, công nghệ sinh học, và nhiều lĩnh vực hướng tới tương lai khác. Họ tin rằng hợp tác trong những lĩnh vực này sẽ có tác động tích cực đến phát triển kinh tế và xã hội của cả hai quốc gia.
Trong lĩnh vực thương mại, hai Bộ trưởng đã thảo luận về việc thúc đẩy hội nhập kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thông qua việc thực hiện các cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và Khuôn khổ hợp tác đa phương mà cả hai nước đều là thành viên.
Về CPTPP, hai Bộ trưởng hoan nghênh việc Hiệp định CPTPP đã có hiệu lực đối với tất cả các nước ký kết ban đầu và việc Vương quốc Anh sẽ gia nhập vào năm 2023. Cả hai đều đồng tình rằng việc mở rộng Hiệp định cần dựa trên việc duy trì các tiêu chuẩn cao và kinh nghiệm từ quá trình đàm phán gia nhập của Vương quốc Anh.
Về RCEP, hai Bộ trưởng hoan nghênh việc thành lập Đơn vị hỗ trợ RCEP và đánh giá cao việc nhiều nền kinh tế quan tâm đến việc gia nhập Hiệp định.
Trong lĩnh vực hợp tác kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF), hai Bộ trưởng hoan nghênh việc các nước thành viên hoàn tất các nội dung đàm phán thuộc Trụ cột II về chuỗi cung ứng, hướng tới mục tiêu hoàn tất thủ tục trong nước và ký kết trong thời gian tới.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu phục hồi chậm và tồn tại nhiều khó khăn khó đoán, hai Bên đã đồng tình phối hợp để tìm kiếm các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao kim ngạch thương mại song phương theo hướng cân bằng, đồng thời đẩy mạnh hợp tác phát triển thương mại điện tử, kinh tế số, mở cửa thị trường sản phẩm nông sản, và triển khai các hoạt động xúc tiến để tạo cơ hội cho doanh nghiệp hai nước giao thương, trao đổi thương mại và đầu tư.
Về hợp tác năng lượng, Bộ trưởng Nishimura Yasutoshi hoan nghênh việc Việt Nam đã phê duyệt Quy hoạch điện VIII và cam kết tham gia Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), đánh dấu sự cam kết của Việt Nam chuyển đổi sang năng lượng sạch. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam.
Hai Bộ trưởng đánh giá cao Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) và sự khởi đầu của Nhóm Công tác xúc tiến AZEC tại Hà Nội vào tháng 10 vừa qua. Bộ Công Thương đã cam kết hỗ trợ trong phạm vi chức năng của mình để tổ chức thành công Hội nghị cấp cao AZEC tại Nhật Bản trong tháng 12 sắp tới.
Hai Bộ trưởng đã đánh giá cao nỗ lực của hai Bộ trong việc nghiên cứu, xây dựng dự thảo và đề nghị thúc đẩy ký kết Biên bản hợp tác về chuyển đổi năng lượng, nhằm hỗ trợ cụ thể hoá lộ trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Cả hai cũng cam kết hỗ trợ tháo gỡ các vướng mắc trong triển khai các dự án năng lượng, bao gồm đốt trộn sinh khối, điện gió ngoài khơi, và đất hiếm. Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã đánh giá cao sự thiện chí của các doanh nghiệp Nhật Bản và cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc thúc đẩy các dự án đầu tư nước ngoài, nhằm giúp Việt Nam chuyển đổi năng lượng hiệu quả và bền vững, đồng thời đạt mục tiêu trung hòa các-bon vào năm 2050.
Cuối cùng, hai Bộ trưởng đã chỉ đạo các đơn vị chức năng của cả hai Bộ sớm triển khai các nội dung hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và năng lượng, nhằm thúc đẩy mối quan hệ tốt đẹp giữa hai quốc gia và góp phần vào kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Tại Kỳ họp, hai Bộ trưởng cũng chứng kiến Lễ trao Bản thỏa thuận hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản, bao gồm: (i) MOU giữa công ty KDDI Việt Nam và FPT Software Strategic Business Alliance về hợp tác chiến lược, cung cấp giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số cho khách hàng là doanh nghiệp; và (ii) MOU giữa công ty Aureole CSD và Trường Đại học Xây dựng Miền Tây về việc hợp tác xây dựng các chương trình có thể ứng dụng vào phát triển nguồn nhân lực và phần mềm chuyên dụng đáp ứng chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng.
Nguyên Anh