TP. Hồ Chí Minh mới mở rộng không gian kết nối từ cảng biển đến di sản

Một cảng nước sâu có thể nói về năng lực kết nối chuỗi cung ứng. Một công trình di sản lại kể câu chuyện về lịch sử và bản sắc. Khi hai không gian này cùng xuất hiện trong hành trình của các đại biểu quốc tế tại Hội nghị Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh mới lần thứ 3 năm 2026 (Friendship Dialogue 2026 - FD 2026), thông điệp về một TP. Hồ Chí Minh mới trở nên trực quan hơn.

Đó là một đô thị đang mở rộng không gian phát triển, đồng thời tìm cách đưa những lợi thế về hạ tầng, kinh tế, văn hóa và lịch sử vào các mối quan hệ hợp tác quốc tế.

Logistics không chỉ là câu chuyện về những con tàu

Tại Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), các đại biểu quốc tế được tiếp cận trực tiếp với một mắt xích quan trọng trong hệ thống logistics.

Các đại biểu vô cùng thích thú khi chứng kiến năng lực vận hành chuyên nghiệp của cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam khi tham quan Cầu tàu Bến B3 (Ảnh: https://www.hochiminhcity.gov.vn).

Theo giới thiệu của ông Trương Tấn Lộc - Giám đốc Marketing Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, Chủ tịch Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép - TCIT có diện tích 60 ha, gồm 3 bến với tổng chiều dài cầu bến 890 m, độ sâu trước bến 16,8 m, có thể tiếp nhận tàu trọng tải đến 173.724 DWT và công suất thiết kế 2,4 triệu TEU/năm.

Những con số này cho thấy quy mô của một cảng nước sâu đang tham gia ngày càng sâu vào mạng lưới vận tải biển quốc tế. Nhưng điều đáng chú ý hơn với các đối tác nước ngoài nằm ở cách hạ tầng này được vận hành.

Tân Cảng Sài Gòn và TCIT đang áp dụng nhiều giải pháp số trong khai thác cảng như Cảng điện tử (ePORT), lệnh giao nhận điện tử (eDO), hệ thống điều hành bãi tự động TOPX và cổng thông minh AutoGate ứng dụng AI/Big Data.

Từ góc độ doanh nghiệp, đây không đơn thuần là câu chuyện đưa công nghệ vào cảng. Số hóa giúp giảm chứng từ giấy, rút ngắn thời gian giao nhận và nâng hiệu quả khai thác. Với hoạt động xuất nhập khẩu, mỗi cải thiện trong quy trình logistics đều có thể tác động trực tiếp tới thời gian và chi phí của doanh nghiệp.

Sau buổi làm việc, các đại biểu tham quan thực địa tại Cầu tàu Bến B3, chứng kiến hệ thống cẩu bờ, cẩu bãi và xe đầu kéo điện hoạt động. Thay vì chỉ nghe giới thiệu, họ có thể nhìn tận mắt năng lực vận hành của một cảng nước sâu quy mô lớn.

Cũng tại đây, thông điệp về hợp tác được mở rộng. Đại diện Tân Cảng Sài Gòn cho biết hệ thống doanh nghiệp có nhiều hình thức sở hữu, từ liên doanh, liên kết, công ty cổ phần đến doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, qua đó mở ra các hình thức hợp tác với đối tác trên toàn cầu.

Di sản trở thành một phần của câu chuyện phát triển

Nếu TCIT cho thấy năng lực đưa hàng hóa đi xa, Bạch Dinh và Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu lại đưa các đại biểu trở về với một lớp giá trị khác của vùng đất phía Nam.

Các đại biểu vô cùng thích thú khi chứng kiến năng lực vận hành chuyên nghiệp của cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam khi tham quan Cầu tàu Bến B3 (Ảnh: https://www.hochiminhcity.gov.vn).

Nằm trên sườn Núi Lớn, hướng ra biển, Bạch Dinh (Villa Blanche) được khởi công năm 1898 trên nền pháo đài Phước Thắng cổ và được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa năm 1992. Công trình gây ấn tượng bởi kiến trúc châu Âu và vị trí gắn với không gian biển.

Tại đây, các đại biểu được tìm hiểu lịch sử Bạch Dinh, trong đó có giai đoạn công trình từng là nơi giam lỏng vua Thành Thái từ năm 1907 đến 1916. Không gian di tích cũng lưu giữ các hiện vật khảo cổ, đáng chú ý là bộ sưu tập đồ gốm được trục vớt từ xác tàu cổ tại khu vực Hòn Cau - Côn Đảo.

Cách đó không xa, Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu mở ra một lát cắt rộng hơn về vùng đất này. Hơn 2.500 hiện vật gốc cùng hệ thống tư liệu, hình ảnh tại bảo tàng phản ánh quá trình khai phá vùng đất phương Nam, lịch sử đấu tranh bảo vệ đất nước và những giá trị văn hóa biển.

Đáng chú ý, câu chuyện tại bảo tàng không tách khỏi kinh tế. Dầu khí, cảng biển, du lịch, nông nghiệp và ngư nghiệp đều được giới thiệu như những thế mạnh gắn với quá trình phát triển của địa phương.

Hạ tầng và bản sắc cùng tạo nên sức hút

Giá trị của hành trình FD 2026 vì thế không chỉ nằm ở những địa điểm mà đại biểu đã đi qua.

Một bên là năng lực kết nối hàng hóa, công nghệ và chuỗi cung ứng. Một bên là lịch sử, văn hóa và bản sắc của vùng đất biển. Hai nhóm giá trị này bổ trợ cho nhau trong cách TP. Hồ Chí Minh giới thiệu không gian phát triển mới với bạn bè quốc tế.

Với doanh nghiệp, hạ tầng logistics hiện đại mở ra điều kiện để kết nối thị trường và tổ chức chuỗi cung ứng hiệu quả hơn. Với lĩnh vực du lịch, di sản và văn hóa tạo thêm lý do để du khách ở lại lâu hơn, trải nghiệm sâu hơn. Với hoạt động đối ngoại, những trải nghiệm trực tiếp như vậy giúp các đối tác quốc tế có thêm cơ sở để hiểu về địa phương thay vì chỉ tiếp cận qua các bài trình bày.

FD 2026 cũng cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý: đối thoại quốc tế không chỉ diễn ra trong phòng họp mà có thể được nối dài bằng những trải nghiệm thực tế.

Từ cảng biển đến di sản, từ những tuyến hàng hải quốc tế đến câu chuyện của một vùng đất, TP. Hồ Chí Minh mới đang có thêm một không gian để giới thiệu năng lực phát triển, tìm kiếm hợp tác và tạo dựng sự hiểu biết với cộng đồng quốc tế.