Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế xuất khẩu cho clinker xi măng

Thủ tướng Chính phủ vừa giao Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất của Bộ Xây dựng về việc giảm thuế xuất khẩu đối với clinker xi măng, nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành công nghiệp xi măng. Theo chỉ đạo, Bộ Tài chính phải hoàn thành báo cáo và trình Thủ tướng trước ngày 25/2/2025.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã gửi văn bản số 351/BXD-VLXD ngày 21/1/2025 lên Thủ tướng Chính phủ, phản ánh tình trạng khó khăn nghiêm trọng của ngành xi măng, với nhiều nhà máy rơi vào thua lỗ và nguy cơ dừng sản xuất. Hiện cả nước có 92 dây chuyền sản xuất xi măng với tổng công suất thiết kế đạt 122,34 triệu tấn/năm, nhưng sản lượng tiêu thụ trong năm 2024 chỉ đạt khoảng 95 triệu tấn, tăng nhẹ 1% so với năm 2023. Trong đó, tiêu thụ nội địa đạt 65,3 triệu tấn (tăng 3%), trong khi xuất khẩu chỉ đạt 29,7 triệu tấn, giảm 5% về khối lượng và giảm 14,2% về giá trị, chỉ đạt khoảng 1,136 tỷ USD.

Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế xuất khẩu đối với mặt hàng clinker xi măng

Do sức tiêu thụ giảm, các dây chuyền sản xuất xi măng hiện chỉ hoạt động ở mức trung bình 77% công suất thiết kế. Đáng chú ý, 34 dây chuyền đã phải tạm dừng hoạt động từ 1 đến 6 tháng, thậm chí có trường hợp ngừng cả năm, khiến nhiều doanh nghiệp đối mặt với thua lỗ kéo dài. Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu các bộ, ngành và chính quyền địa phương tiếp tục thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng, trong đó có xi măng và sắt thép, theo Chỉ thị số 28 ngày 26/8/2024.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với UBND tỉnh Hà Nam rà soát lại quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc rà soát này nhằm giải quyết các vấn đề giao thoa, chồng lấn giữa các quy hoạch, đồng thời tổng hợp những vấn đề vượt thẩm quyền để báo cáo Thủ tướng, đảm bảo có hướng xử lý phù hợp.

Việc giảm thuế xuất khẩu clinker xi măng có thể là một giải pháp quan trọng để hỗ trợ ngành xi măng duy trì hoạt động và tăng cường xuất khẩu, giúp cải thiện dòng tiền của doanh nghiệp trong bối cảnh tiêu thụ nội địa chưa có nhiều đột phá. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố về ngân sách, tác động đến giá bán trong nước cũng như chiến lược phát triển bền vững của ngành.