Bộ Khoa học và Công nghệ: Không thể thu hút nhân tài bằng chính sách cứng nhắc

Phát biểu tại Họp báo thường kỳ tháng 7, chiều ngày 5/8, đại diện lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã rất chú trọng tới chính sách thu hút nhân tài; thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Luật được xây dựng bám sát các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trong tình hình mới; tạo hành lang pháp lý thông thoáng, công nhận, trao quyền cho nhà khoa học về sở hữu trí tuệ, tài chính và quyền khai thác thương mại. Đồng thời, thiết lập chính sách đãi ngộ tài chính và phi tài chính hấp dẫn hơn cho nhân tài, nhân lực chất lượng cao về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Luật cho phép Bộ KH&CN xây dựng cơ chế đãi ngộ linh hoạt, kể cả cơ chế vượt khung lương, nhằm thu hút, giữ chân và phát huy nhân tài, đặc biệt là chuyên gia người Việt ở nước ngoài.

Bộ KH&CN xác định, trong khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nhân lực chất lượng cao, nhân tài là yếu tố quyết định, không thể thu hút bằng chính sách cứng nhắc. Việc vượt khung lương, cấp nhà ở, điều kiện làm việc không nên xem là đặc ân mà là điều kiện tối thiểu để những người có khả năng tạo đột phá yên tâm làm việc.

Bộ Khoa học và Công nghệ Họp báo thường kỳ tháng 7. Ảnh: Hà Anh

Để cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW; Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp Công nghệ số, Bộ KH&CN đang tập trung vào các chính sách cụ thể như xây dựng và ban hành các quy định cụ thể về cơ chế chấp nhận rủi ro; cơ chế tự chủ đối với các tổ chức KH&CN công lập; chính sách ưu đãi vượt trội để phát triển công nghiệp bán dẫn; chính sách thu hút, sử dụng và trọng dụng đối với nhân tài, nhân lực chất lượng cao và quy định về phân chia lợi ích từ kết quả nghiên cứu.

Bộ đang xây dựng, tổ chức triển khai thực hiện Đề án "Phát triển, trọng dụng nhân tài, nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia"; phát triển các chương trình quốc gia có mục tiêu cụ thể để thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài về làm việc, cũng như các chuyên gia nước ngoài có kinh nghiệm.

Các chương trình này có thể bao gồm gói hỗ trợ tài chính đặc biệt, điều kiện làm việc ưu việt, và cơ hội phát triển sự nghiệp rõ ràng; đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng và môi trường nghiên cứu.

Cùng đó, nâng cấp các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, xây dựng các khu công nghệ cao, vườn ươm công nghệ để tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo và đổi mới. Khuyến khích mạnh mẽ các doanh nghiệp đầu tư vào R&D, hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để ứng dụng kết quả khoa học vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; phát triển thị trường cho các sản phẩm KH&CN. Tạo điều kiện cho các nhà khoa học Việt Nam tham gia vào các dự án quốc tế, các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, đồng thời thu hút các tập đoàn công nghệ lớn đặt trung tâm R&D tại Việt Nam.

Thông tin tại họp báo, trong tháng 7, Bộ KH&CN đã ghi nhận tổng doanh thu toàn ngành ước đạt gần 499 tỷ đồng, tăng mạnh 22,6% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp hơn 107 nghìn tỷ đồng vào GDP quốc gia. Điều này khẳng định vai trò trung tâm của KH&CN trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số và phát triển bền vững.

Bộ KH&CN sẽ tập trung xây dựng, trình Chính phủ 4 dự án Luật: Luật sửa đổi Luật Công nghệ cao; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Chuyển đổi số; bảo đảm tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV.