Trong bối cảnh doanh nghiệp Nhật Bản ngại nhập khẩu tôm từ Việt Nam và sụt giảm mạnh lên đến 21% trong 6 tháng đầu năm 2023, việc tập trung vào bền vững là điều cần thiết để duy trì vị thế và giữ vững thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Chủ tịch Tập đoàn Minh Phú, ông Lê Văn Quang, đã chỉ ra rằng tôm Việt khi xuất khẩu sang Nhật Bản bị kiểm tra 100% chỉ số kháng sinh, trong khi các nước khác như Thái Lan và Ấn Độ chỉ bị kiểm tra từ 20-30%. Điều này đã gây ra tình trạng lưu kho, làm mất thời gian và ảnh hưởng đến xuất khẩu tôm. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã phản hồi rằng số lượng lô hàng vi phạm tiêu chuẩn chất lượng chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, đồng thời khẳng định công nghệ nuôi tôm của Việt Nam không hề thua kém các đối thủ cạnh tranh, vì doanh nghiệp đang chú trọng đảm bảo quy trình nuôi tôm để đạt chất lượng cao.
Tuy nhiên, yếu tố bền vững lại là điểm yếu của ngành tôm. Phong trào nuôi tôm siêu thâm canh đang gây ra lượng lớn chất thải và tạo áp lực nặng nề lên môi trường. Hệ thống kênh rạch cũng thiếu đồng bộ, manh mún và lộn xộn, ảnh hưởng đến chất lượng tôm và gây hại đến môi trường. Chính vì vậy, việc giải quyết vấn đề môi trường đối với ngành tôm là điều cấp bách.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, ông Trần Thanh Nam, đề nghị các doanh nghiệp và cộng đồng nông dân tìm hiểu và áp dụng các phương thức canh tác hạn chế tiêu tốn nước và nguyên liệu, đồng thời tận dụng điều kiện tự nhiên để hạn chế sự can thiệp quá mức từ con người. Ông cũng khuyến nghị đa dạng hóa phương thức nuôi trồng thủy sản theo từng vùng, đặc biệt là phát triển các mô hình tôm sinh thái như nuôi tôm dưới tán rừng ngập mặn, mô hình "con tôm ôm cây lúa", nhằm tăng tính bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh việc đảm bảo chất lượng xuất khẩu tôm, việc bền vững hóa ngành tôm cũng là cơ hội để ngành này thăng tiến trên thị trường quốc tế. Thị trường Bắc Âu, đặc biệt là EU, đang rất quan tâm đến tiêu dùng bền vững. Để thích ứng và tận dụng cơ hội này, con tôm cần phải đảm bảo được nuôi trồng và đánh bắt theo hướng thân thiện với môi trường và đạt được các chứng nhận bền vững.
Với việc tập trung vào bền vững, ngành tôm Việt Nam không chỉ duy trì uy tín trên thị trường quốc tế mà còn tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững trong thời đại mới, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho ngành này trong tương lai. Chỉ khi tất cả các bên liên quan cùng hợp tác và đồng lòng thực hiện những giải pháp bền vững, ngành tôm Việt Nam mới có thể tiến xa hơn trên con đường phát triển và đạt được những thành tựu vượt bậc trong tương lai.
Quốc An
