AI và chuyển đổi số thúc đẩy doanh nghiệp Việt tái cấu trúc để nâng sức cạnh tranh toàn cầu

Ngày 27/5 tại Hà Nội, Viện nghiên cứu ứng dụng Công nghệ cao trong Luật học Tài chính Ngân hàng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng công nghệ số, AI và mã hóa tài sản thực trong phát triển doanh nghiệp Việt Nam”. Hội thảo quy tụ gần 200 đại biểu là các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, tập trung thảo luận về những tác động đa chiều của AI và công nghệ số đối với mô hình phát triển doanh nghiệp trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo

Trong bối cảnh Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, Internet vạn vật và các nền tảng số đang làm thay đổi căn bản cấu trúc vận hành của nền kinh tế toàn cầu. Không chỉ tạo ra các công cụ hỗ trợ sản xuất và quản trị, AI đang dần trở thành “hạ tầng công nghệ lõi”, tác động trực tiếp đến năng suất lao động, khả năng ra quyết định, quản trị chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các chuyên gia nhận định, chuyển đổi số hiện không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu mang tính sống còn đối với doanh nghiệp hiện đại. Doanh nghiệp chậm thích ứng với AI và công nghệ số có nguy cơ tụt hậu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, tốc độ xử lý thông tin và khả năng đổi mới sáng tạo.

Nhà báo Đào Nguyên Lan – Viện trưởng Viện công nghệ FIRST phát biểu khai mạc hội thảo

Tại Việt Nam, chủ trương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã đặt nền tảng cho tiến trình số hóa quốc gia. Tiếp đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW tiếp tục khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Đào Nguyên Lan – Viện trưởng Viện công nghệ FIRST, quá trình này mở ra cơ hội đột phá về năng suất, chất lượng và mô hình vận hành mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là những áp lực lớn liên quan đến nguồn lực đầu tư, năng lực quản trị, bảo mật dữ liệu và khả năng thích ứng với môi trường cạnh tranh số.

Ông Phạm Văn Đại - Chủ tịch Quỹ đầu tư đại chúng RevoAI phát biểu ý kiến tại hội thảo

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Phạm Văn Đại - Chủ tịch Quỹ đầu tư đại chúng RevoAI nhận định, AI, blockchain, dữ liệu lớn và các công nghệ nền tảng đang tạo ra cơ hội lịch sử để Việt Nam bứt phá trong nền kinh tế số toàn cầu.

Theo ông Đại, Việt Nam không chỉ dừng lại ở vai trò người sử dụng công nghệ mà hoàn toàn có thể trở thành quốc gia kiến tạo, làm chủ công nghệ lõi và xuất khẩu giá trị tri thức ra thế giới.

“Để xây dựng một quốc gia hùng cường trong kỷ nguyên số, điều quan trọng không chỉ là vốn đầu tư mà còn là xây dựng được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, nơi nhà khoa học, doanh nghiệp, trường đại học, quỹ đầu tư và cơ quan quản lý cùng đồng hành vì mục tiêu chung”, ông Đại chia sẻ.

Hội thảo đã thu hút sự quan tầm của lãnh đạo Hiệp hội doanh nghiệp các tỉnh, thành phố tham dự

Tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Trung tướng Đồng Đại Lộc - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an), Giảng viên cao cấp Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng AI đang làm thay đổi bản chất của các nguy cơ an ninh phi truyền thống. Theo ông, doanh nghiệp không chỉ cần đầu tư công nghệ mà còn phải xây dựng năng lực quản trị số, hệ thống bảo mật dữ liệu và cơ chế phòng thủ mạng mang tính chủ động.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Trung tướng Đồng Đại Lộc tham luận với chủ đề: Chuyển đổi số Doanh nghiệp trong bối cảnh thách thức An ninh phi truyền thống thời đại AI

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là hàng loạt thách thức an ninh phi truyền thống mới. Theo phân tích tại hội thảo, doanh nghiệp hiện phải đối mặt với nguy cơ tấn công mạng, mã độc tống tiền, rò rỉ dữ liệu, deepfake, lừa đảo số và gián điệp công nghiệp ngày càng tinh vi. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp tới an ninh kinh tế, uy tín thương hiệu và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là tham luận “Kỷ nguyên mới của năng lượng tái tạo - Giải pháp Grid Forming tích hợp AI” của TS Bùi Đức Hiếu. Theo các chuyên gia, công nghệ Grid Forming tích hợp AI cho phép tối ưu vận hành hệ thống điện thông minh, nâng cao khả năng tích hợp năng lượng tái tạo và cải thiện tính ổn định của lưới điện.

Về bản chất, đây là mô hình ứng dụng AI trong điều phối và dự báo năng lượng theo thời gian thực, giúp giảm phụ thuộc vào mô hình vận hành truyền thống. Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng, giải pháp này được đánh giá có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ phát triển hệ sinh thái năng lượng bền vững.

TS. Trần Quý tham luận với chủ đề: RWA - Số hoá tài sản thực và xu hướng mã hoá tài sản tại Việt Nam và trên thế giới

Bên cạnh đó, tham luận “RWA - Số hóa tài sản thực và xu hướng mã hóa tài sản tại Việt Nam và trên thế giới” của TS Trần Quý cũng mở ra góc nhìn mới về xu hướng tài chính số toàn cầu.

Theo phân tích của các chuyên gia, RWA (Real World Assets) là quá trình số hóa các loại tài sản thực như bất động sản, hạ tầng, hàng hóa hoặc tài sản tài chính lên môi trường số nhằm gia tăng tính minh bạch, khả năng thanh khoản và mở rộng cơ hội huy động vốn.

Xu hướng mã hóa tài sản đang phát triển nhanh tại nhiều quốc gia bởi khả năng chia nhỏ tài sản, mở rộng cơ hội tiếp cận đầu tư và giảm chi phí giao dịch. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý, kiểm soát dòng vốn, bảo đảm an ninh dữ liệu và quản trị rủi ro công nghệ.

GS.TS. Đinh Văn Hiến tham luận về chủ đề: Hệ thống tự động hoá quản trị doanh nghiệp toàn diện - Nghiên cứu DMES

Theo đánh giá của các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc mô hình phát triển, nâng cao năng lực dữ liệu và đầu tư vào hạ tầng số nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy kết nối giữa giới nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư, qua đó hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế số và kỷ nguyên AI.