Ảnh minh họa
Thế giới phát triển, được kết nối chủ yếu tương đối dễ dàng vào những năm 1990 và 2000. Tốc độ tăng trưởng người dùng Internet đã tăng lên gần 20% tại thời điểm quá khứ. Năm 2000, chỉ có ba nước có tỷ lệ kết nối Internet trên 50%. Bây giờ, con số đã lên tới 100 quốc gia.
Nhưng ở 15 quốc gia có ít hơn 10% có người có quyền truy cập và ở 50 quốc gia khác, tỷ lệ kết nối ít hơn 30%. Bắt những người này kết nối trực tuyến sẽ khó khăn hơn nhiều.
Các công ty công nghệ lớn đang cố gắng tăng tỷ lệ này lên - nhưng cách tiếp cận của họ có nghĩa là Internet trên thế giới đang phát triển một cách chậm dần.
Facebook nhận ra rằng với sự phát triển của Internet di động, chỉ một phần của thế giới đang phát triển cùng chứ không phải tất cả. Lý do không phải vì nơi họ sống không được kết nối một cách dễ dàng mà đơn giản là vì họ không thể mua điện thoại thông minh và trả tiền cho một hợp đồng dữ liệu.
Vì vậy, Facebook đã bắt đầu trả tiền cho họ. Chương trình miễn phí Cơ bản của công ty là cung cấp Internet miễn phí tại 22 quốc gia, với quyền truy cập giới hạn chỉ với 20 trang web, bao gồm Wikipedia, AccuWeather và tất nhiên là Facebook.
Công ty đã mang lại sự kết nối trực tuyến cho hơn 100 triệu người dùng thông qua chương trình này. Nhưng nó cũng mang tới một số nhược điểm, một số trong số đó rất quan trọng. Đó là ở nhiều quốc gia nơi chương trình miễn phí cơ bản đã thành công nhất, Internet đã được chuyển sang vị trí thứ hai sau Facebook.
Trong năm 2014, sau khi được kiểm tra, hầu hết người dùng Internet ở Nigeria và Indonesia cho biết họ cũng đã sử dụng Facebook trong tháng vừa qua. Một số người nói rằng họ đã sử dụng Facebook, nhưng không phải là Internet.
Bây giờ, Facebook đang phải vật lộn với kết quả của điều đó. Từ bạo lực sắc tộc ở Myanmar, nơi Liên Hiệp Quốc phát hiện rằng thông tin sai lệch lan truyền trên Facebook đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng thêm trầm trọng của tình trạng bạo lực tôn giáo ở Ấn Độ, nơi mà WhatsApp được sử dụng để chuyển tiếp tin đồn nhanh hơn sự thật có thể theo kịp, công ty đã tìm thấy rằng sự thay thế Internet đi kèm với nhiều nhược điểm hơn sự tích cực.
Internet không chỉ khác đi ở các quốc gia phải dựa vào Facebook để truy cập. Mà ngay cả ở các quốc gia có nhiều điểm chung, nó cũng có sự khác biệt.
Ví dụ, mặc dù Vương quốc Anh và Mỹ cùng sử dụng mạng Internet một cách mạnh mẽ với các tổ chức truyền thông, mạng xã hội và hiện tượng văn hóa chảy qua lại, nhưng lại thể hiện sự khác biệt về sự thống trị của các ứng dụng. Lấy công cụ tìm kiếm làm ví dụ: Google thống trị ở cả hai quốc gia, nhưng phổ biến hơn ở Vương quốc Anh. Sự khác biệt là do sự phổ biến lâu dài của Yahoo ở Mỹ, nơi nó duy trì thị phần gần gấp 3 lần so với ở Anh.
Tìm hiểu kỹ hơn sẽ phát hiện giữa các quốc gia phát triển với sự thâm nhập Internet mạnh mẽ trong mọi hoạt động thì kinh nghiệm sử dụng có thể rất khác nhau. Ví dụ, hãy xem xét ở Đức, nơi Mozilla Firefox được coi như trình duyệt số một cho đến tháng 5 năm 2017. Theo cách cơ bản, web có vẻ khác ở Đức: do được hiển thị bằng công nghệ khác nhau, và được trình bày trong một cửa sổ khác và được lọc theo các phần mở rộng khác nhau (như một phần của sự thống trị Firefox, Đức cũng có mức độ adblocking rất cao nếu sử dụng trình chặn quảng cáo trên máy tính để bàn của họ).
Mặt khác, chế độ lọc web nghiêm ngặt của Trung Quốc đã dẫn đến một hình thức phát triển hội tụ, khi các công ty Trung Quốc phục vụ người tiêu dùng Trung Quốc đã phát triển riêng để lấp đầy các không gian được bỏ trống bởi những người khổng lồ Silicon Valley vắng mặt. Có “Google của Trung Quốc” - Baidu; “Amazon của Trung Quốc” - Alibaba; “Twitter của Trung Quốc” 0- Weibo; và “Facebook của Trung Quốc” - Tencent.
Ngày này, vốn hóa thị trường của Tencent giống như của Facebook; Weibo có hơn 100 triệu người dùng so với Twitter. Ngay cả Alibaba và Baidu, vốn không đạt được tầm cao như các đối tác của họ, đã trở thành những người khổng lồ theo đúng nghĩa họ mong muốn.
Những thành công đó đã giúp Internet lan rộng sang các quốc gia khác. Một lần nữa, mối đe dọa về tác hại đối với nền kinh tế là đủ để thuyết phục các chế độ cho phép một chút tự do Internet ở những quốc gia này. Nhưng kinh nghiệm của Trung Quốc gợi ý nhiều hơn về phương pháp giành chiến thắng: đó là giữ một bàn tay kiểm soát chế độ thông tin của dân chúng, đồng thời phát triển thành công công nghệ của riêng quốc gia. Nga đã vượt qua bằng cách này với Yandex và VKontakte phục vụ tương tự như Google và Facebook. Các nước khác, từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Cuba, đang chú ý đến cách tiếp cận tương tự.
Vẫn chưa rõ điều gì nằm đằng sau sự tăng trưởng chậm lại của Internet. Nó có thể là Facebook và Google, bị hoảng sợ bởi cơ hội rằng họ sẽ bị đổ lỗi cho những nhược điểm của kết nối trực tuyến. Nhưng bất kể lý do gì, chỉ đơn giản là kết nối trực tuyến không phải là sự kết thúc của quá trình. Đối với nhiều người, đó chỉ là khởi đầu.
Theo Tạp chí Thông tin & Truyền thông
Thế giới phát triển, được kết nối chủ yếu tương đối dễ dàng vào những năm 1990 và 2000. Tốc độ tăng trưởng người dùng Internet đã tăng lên gần 20% tại thời điểm quá khứ. Năm 2000, chỉ có ba nước có tỷ lệ kết nối Internet trên 50%. Bây giờ, con số đã lên tới 100 quốc gia.
Nhưng ở 15 quốc gia có ít hơn 10% có người có quyền truy cập và ở 50 quốc gia khác, tỷ lệ kết nối ít hơn 30%. Bắt những người này kết nối trực tuyến sẽ khó khăn hơn nhiều.
Các công ty công nghệ lớn đang cố gắng tăng tỷ lệ này lên - nhưng cách tiếp cận của họ có nghĩa là Internet trên thế giới đang phát triển một cách chậm dần.
Facebook nhận ra rằng với sự phát triển của Internet di động, chỉ một phần của thế giới đang phát triển cùng chứ không phải tất cả. Lý do không phải vì nơi họ sống không được kết nối một cách dễ dàng mà đơn giản là vì họ không thể mua điện thoại thông minh và trả tiền cho một hợp đồng dữ liệu.
Vì vậy, Facebook đã bắt đầu trả tiền cho họ. Chương trình miễn phí Cơ bản của công ty là cung cấp Internet miễn phí tại 22 quốc gia, với quyền truy cập giới hạn chỉ với 20 trang web, bao gồm Wikipedia, AccuWeather và tất nhiên là Facebook.
Công ty đã mang lại sự kết nối trực tuyến cho hơn 100 triệu người dùng thông qua chương trình này. Nhưng nó cũng mang tới một số nhược điểm, một số trong số đó rất quan trọng. Đó là ở nhiều quốc gia nơi chương trình miễn phí cơ bản đã thành công nhất, Internet đã được chuyển sang vị trí thứ hai sau Facebook.
Trong năm 2014, sau khi được kiểm tra, hầu hết người dùng Internet ở Nigeria và Indonesia cho biết họ cũng đã sử dụng Facebook trong tháng vừa qua. Một số người nói rằng họ đã sử dụng Facebook, nhưng không phải là Internet.
Bây giờ, Facebook đang phải vật lộn với kết quả của điều đó. Từ bạo lực sắc tộc ở Myanmar, nơi Liên Hiệp Quốc phát hiện rằng thông tin sai lệch lan truyền trên Facebook đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng thêm trầm trọng của tình trạng bạo lực tôn giáo ở Ấn Độ, nơi mà WhatsApp được sử dụng để chuyển tiếp tin đồn nhanh hơn sự thật có thể theo kịp, công ty đã tìm thấy rằng sự thay thế Internet đi kèm với nhiều nhược điểm hơn sự tích cực.
Internet không chỉ khác đi ở các quốc gia phải dựa vào Facebook để truy cập. Mà ngay cả ở các quốc gia có nhiều điểm chung, nó cũng có sự khác biệt.
Ví dụ, mặc dù Vương quốc Anh và Mỹ cùng sử dụng mạng Internet một cách mạnh mẽ với các tổ chức truyền thông, mạng xã hội và hiện tượng văn hóa chảy qua lại, nhưng lại thể hiện sự khác biệt về sự thống trị của các ứng dụng. Lấy công cụ tìm kiếm làm ví dụ: Google thống trị ở cả hai quốc gia, nhưng phổ biến hơn ở Vương quốc Anh. Sự khác biệt là do sự phổ biến lâu dài của Yahoo ở Mỹ, nơi nó duy trì thị phần gần gấp 3 lần so với ở Anh.
Tìm hiểu kỹ hơn sẽ phát hiện giữa các quốc gia phát triển với sự thâm nhập Internet mạnh mẽ trong mọi hoạt động thì kinh nghiệm sử dụng có thể rất khác nhau. Ví dụ, hãy xem xét ở Đức, nơi Mozilla Firefox được coi như trình duyệt số một cho đến tháng 5 năm 2017. Theo cách cơ bản, web có vẻ khác ở Đức: do được hiển thị bằng công nghệ khác nhau, và được trình bày trong một cửa sổ khác và được lọc theo các phần mở rộng khác nhau (như một phần của sự thống trị Firefox, Đức cũng có mức độ adblocking rất cao nếu sử dụng trình chặn quảng cáo trên máy tính để bàn của họ).
Mặt khác, chế độ lọc web nghiêm ngặt của Trung Quốc đã dẫn đến một hình thức phát triển hội tụ, khi các công ty Trung Quốc phục vụ người tiêu dùng Trung Quốc đã phát triển riêng để lấp đầy các không gian được bỏ trống bởi những người khổng lồ Silicon Valley vắng mặt. Có “Google của Trung Quốc” - Baidu; “Amazon của Trung Quốc” - Alibaba; “Twitter của Trung Quốc” 0- Weibo; và “Facebook của Trung Quốc” - Tencent.
Ngày này, vốn hóa thị trường của Tencent giống như của Facebook; Weibo có hơn 100 triệu người dùng so với Twitter. Ngay cả Alibaba và Baidu, vốn không đạt được tầm cao như các đối tác của họ, đã trở thành những người khổng lồ theo đúng nghĩa họ mong muốn.
Những thành công đó đã giúp Internet lan rộng sang các quốc gia khác. Một lần nữa, mối đe dọa về tác hại đối với nền kinh tế là đủ để thuyết phục các chế độ cho phép một chút tự do Internet ở những quốc gia này. Nhưng kinh nghiệm của Trung Quốc gợi ý nhiều hơn về phương pháp giành chiến thắng: đó là giữ một bàn tay kiểm soát chế độ thông tin của dân chúng, đồng thời phát triển thành công công nghệ của riêng quốc gia. Nga đã vượt qua bằng cách này với Yandex và VKontakte phục vụ tương tự như Google và Facebook. Các nước khác, từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Cuba, đang chú ý đến cách tiếp cận tương tự.
Vẫn chưa rõ điều gì nằm đằng sau sự tăng trưởng chậm lại của Internet. Nó có thể là Facebook và Google, bị hoảng sợ bởi cơ hội rằng họ sẽ bị đổ lỗi cho những nhược điểm của kết nối trực tuyến. Nhưng bất kể lý do gì, chỉ đơn giản là kết nối trực tuyến không phải là sự kết thúc của quá trình. Đối với nhiều người, đó chỉ là khởi đầu.
Theo Tạp chí Thông tin & Truyền thông
