Thị trường nhượng quyền và dịch vụ ăn uống (F&B) toàn cầu vừa chứng kiến một bước ngoặt lớn khi một trong những thương hiệu đồ ăn nhanh lâu đời nhất quyết định thay đổi chủ sở hữu.
Cụ thể, Tập đoàn Yum Brands ngày 17/6 cho biết sẽ bán chuỗi nhà hàng Pizza Hut với tổng giá trị 2,7 tỷ USD thông qua hai thương vụ riêng biệt. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với thương hiệu pizza nổi tiếng toàn cầu, đồng thời cho thấy sự khác biệt ngày càng lớn giữa thị trường Trung Quốc và các thị trường quốc tế khác.
Sự sa sút tại thị trường phương Tây dưới áp lực trào lưu ăn uống lành mạnh
Hệ thống phân phối tại quê nhà và các quốc gia đồng minh ghi nhận sự sụt giảm nghiêm trọng về hiệu suất kinh doanh do các nhân tố vĩ mô tác động trực tiếp đến hành vi người tiêu dùng. Theo đó, hệ thống Pizza Hut tại Mỹ và các thị trường quốc tế ngoài Trung Quốc sẽ được bán cho quỹ đầu tư tư nhân LongRange Capital với giá 1,5 tỷ USD. Mảng kinh doanh này hiện sở hữu hơn 15.500 nhà hàng tại hơn 100 quốc gia, nhưng đã gặp nhiều khó khăn trong những năm gần đây do lạm phát gia tăng, chi phí nguyên liệu leo thang và xu hướng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 ngày càng phổ biến, khiến người tiêu dùng chuyển sang các lựa chọn ăn uống lành mạnh hơn.
 |
| Pizza Hut - chuỗi nhà hàng từng nuôi dưỡng cả một thế hệ bằng những chiếc bánh pizza đế dày phục vụ trên tấm khăn trải bàn kẻ caro đỏ huyền thoại - đã chính thức có chủ sở hữu mới. |
Chính sự thay đổi trong thói quen ăn uống của người dân nội địa đã tạo ra một chuỗi tăng trưởng âm kéo dài liên tục, buộc giới quản lý quỹ phải nhảy vào can thiệp sâu để tái cấu trúc. Tại Mỹ, doanh số bán hàng của Pizza Hut tại các cửa hàng hoạt động trên một năm đã giảm liên tiếp trong 10 quý, cho thấy những khó khăn kéo dài của thương hiệu này tại thị trường quê nhà.
Trong khi đó, Pizza Hut tại Trung Quốc lại ghi nhận đà tăng trưởng tích cực. Yum China Holdings - đơn vị đã vận hành thương hiệu này nhiều năm qua tại Trung Quốc sẽ chi 1,2 tỷ USD để mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của Pizza Hut tại thị trường đông dân nhất thế giới. Ông Sam North - chuyên gia phân tích thị trường tại eToro - nhận định LongRange Capital đang tiếp quản một thương hiệu toàn cầu nổi tiếng nhưng cần được tái cấu trúc và tập trung hơn, trong khi Yum China sẽ có thêm quyền chủ động để khai thác tiềm năng của một thị trường chiến lược.
Cột mốc chuyển nhượng này cũng chính thức khép lại hành trình gần nửa thế kỷ gắn bó của thương hiệu pizza với các cấu trúc tập đoàn cũ từ thời thế kỷ trước. Pizza Hut là một phần của PepsiCo từ năm 1977 trước khi được tách ra cùng KFC và Taco Bell vào năm 1997 để hình thành công ty sau này trở thành Yum Brands.
Sau thương vụ, Yum Brands vẫn tiếp tục sở hữu và phát triển hai thương hiệu chủ lực là KFC và Taco Bell. Công ty kỳ vọng giao dịch sẽ hoàn tất trong quý III năm nay sau khi được các cơ quan quản lý phê duyệt.
Sức bật từ chiến lược bản địa hóa và xu hướng rút lui của các thương hiệu Mỹ
Trái ngược với đà thoái trào tại phương Tây, dòng tiền đổ vào việc sở hữu toàn quyền chuỗi cung ứng tại khu vực Đông Á cho thấy sự tự tin rất lớn của các nhà tài phiệt địa phương. Việc Yum China mạnh tay chi 1,2 tỷ USD để thâu tóm Pizza Hut cho thấy niềm tin lớn vào triển vọng của thương hiệu này tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
 |
| Sau khi thương vụ hoàn tất, Pizza Hut sẽ không còn là một bộ phận kinh doanh riêng trong hệ sinh thái của Yum Brands. Công ty sẽ tập trung vào ba thương hiệu cốt lõi gồm KFC, Taco Bell và Habit Burger & Grill. |
Theo chuyên gia ngành thực phẩm Zhu Danpeng, chiến lược bản địa hóa đã giúp Pizza Hut gia tăng sức cạnh tranh tại Trung Quốc. Không chỉ mở rộng nhanh hệ thống cửa hàng, chuỗi còn cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh và thu hút thêm khách hàng mới. Yum China đã liên tục điều chỉnh sản phẩm để phù hợp với khẩu vị địa phương, từ các loại pizza sử dụng nguyên liệu đặc trưng như nấm Vân Nam và nấm cục đen cho tới việc phát triển các thực đơn giá phải chăng nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.
Mô hình nhà hàng phục vụ tại chỗ kết hợp tối ưu giá thành sản phẩm đang mang lại những kết quả kinh doanh vượt trội về cả biên lợi nhuận lẫn tốc độ phủ sóng mạng lưới. Nhờ đó, Pizza Hut hiện là thương hiệu nhà hàng phục vụ tại bàn lớn nhất Trung Quốc. Riêng trong quý I năm nay, chuỗi đã mở thêm ròng 207 cửa hàng mới và đặt mục tiêu nâng tổng số điểm bán lên hơn 6.000 vào năm 2028. Năm 2025, doanh thu của Pizza Hut tại Trung Quốc tăng 4%, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng 19%. Biên lợi nhuận hoạt động đạt 7,9%, mức cao nhất kể từ năm 2016.
Bản chất của các thương vụ mua lại gần đây phản ánh một thực tế mới: các thương hiệu toàn cầu lớn của Mỹ đang nhường sân chơi lại cho các doanh nghiệp bản địa tự chủ quyết định để giảm thiểu rủi ro vận hành. Thương vụ Pizza Hut tại Trung Quốc cũng phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến khi các tập đoàn Mỹ lựa chọn chuyển giao quyền kiểm soát cho các đối tác địa phương để thích ứng với môi trường cạnh tranh và thị hiếu tiêu dùng thay đổi nhanh chóng.
Trong một diễn biến khác, đầu tháng này, General Mills đã đồng ý bán chuỗi cửa hàng kem Häagen-Dazs tại Trung Quốc đại lục cho một nhóm nhà đầu tư do thương hiệu trà Ningji dẫn dắt.
Trước đó, Starbucks cũng đã bán cổ phần chi phối trong hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc cho Boyu Capital. Bên cạnh thương vụ Pizza Hut, Yum Brands và Yum China cũng đạt thỏa thuận tiếp tục hợp tác phát triển KFC và mở rộng Taco Bell tại Trung Quốc.
Thông tin tái cấu trúc danh mục kết hợp cùng dòng tiền mua lại cổ phiếu quỹ lớn ngay lập tức tạo ra những phản ứng trái chiều rõ rệt trên bảng điện tử của hai sàn chứng khoán quốc tế. Thông tin bán Pizza Hut cùng kế hoạch mua lại thêm 4 tỷ USD cổ phiếu đã giúp cổ phiếu Yum Brands tăng khoảng 2% trong phiên giao dịch ngày 17/6.
