Y tế trong chiến lược phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long

Y tế – hạ tầng mềm của năng lực cạnh tranh vùng

Trong nhiều năm, khi bàn về môi trường đầu tư tại ĐBSCL, các yếu tố như hạ tầng giao thông, logistics hay nguồn nhân lực thường được nhắc đến đầu tiên. Hệ thống y tế – dù có vai trò trực tiếp đối với chất lượng sống của người dân và người lao động – lại ít khi được nhìn nhận như một cấu phần của năng lực cạnh tranh vùng. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy dòng vốn, chuyên gia và lao động chất lượng cao chỉ có thể gắn bó lâu dài với một địa phương khi khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đủ tin cậy được bảo đảm.

Hiện nay, hệ thống y tế ĐBSCL gồm mạng lưới các bệnh viện công lập tuyến tỉnh, tuyến huyện cùng một số cơ sở y tế chuyên khoa. Ở các trung tâm đô thị như Cần Thơ, nhiều kỹ thuật y khoa đã tiệm cận trình độ hiện đại. Tuy nhiên, tại các địa phương xa trung tâm, năng lực điều trị chuyên sâu vẫn còn hạn chế. Thực trạng này khiến nhiều ca bệnh nặng, phức tạp phải chuyển tuyến lên TP.HCM, kéo theo chi phí điều trị, thời gian đi lại và những rủi ro phát sinh cho người bệnh và gia đình, đồng thời ảnh hưởng đến năng suất lao động xã hội.

Hoạt động tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ . Ảnh: Tr.L

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, quyết định đầu tư và gắn bó lâu dài với địa phương không chỉ dựa trên chính sách ưu đãi. Chất lượng sống của người lao động, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế khi xảy ra tai nạn, bệnh lý nghiêm trọng đang trở thành một yếu tố ngày càng mang tính quyết định. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với y tế ĐBSCL: vừa nâng cao chất lượng điều trị tại chỗ cho người dân, vừa hình thành năng lực chuyên sâu đủ mạnh để phục vụ lực lượng lao động chất lượng cao.

Hình thành trục y tế vùng: từ bệnh viện tuyến cuối đến chuyên khoa sâu

Trong cấu trúc y tế vùng ĐBSCL, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đang giữ vai trò trung tâm quan trọng. Không chỉ là bệnh viện tuyến cuối, đơn vị này còn đảm nhiệm chức năng kết nối chuyên môn, giảm áp lực chuyển tuyến và nâng chuẩn điều trị cho toàn vùng. Hiện bệnh viện có gần 1.500 cán bộ, nhân viên y tế, trong đó tỷ lệ bác sĩ có trình độ sau đại học ngày càng tăng. Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận từ 2.000 – 2.500 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho khoảng 1.500 – 1.700 bệnh nhân.

Đáng chú ý, năm 2024, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên, đánh dấu lần đầu tiên kỹ thuật ghép tạng được triển khai tại một bệnh viện tuyến cuối của vùng ĐBSCL. Sự kiện này đưa bệnh viện trở thành trung tâm ghép tạng thứ 26 của cả nước, mở ra cơ hội điều trị ngay tại địa phương cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, thay vì phải di chuyển lên các bệnh viện lớn ở TP.HCM hoặc Hà Nội.

Song song với hệ thống y tế công lập, sự phát triển của các cơ sở y tế tư nhân chuyên sâu cũng đang góp phần bổ sung và hoàn thiện bức tranh y tế vùng. Từ năm 2019, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ (Stroke International Services) đã mở ra một hướng đi mới trong điều trị các bệnh lý đột quỵ và tim mạch – những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại ĐBSCL.

Được đầu tư theo tiêu chuẩn quốc tế với hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy MRI 3 Tesla, CT 128 lát cắt, phòng mổ hybrid, S.I.S đóng vai trò như một trung tâm điều trị chuyên sâu, giúp người bệnh trong vùng tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại chỗ. Tính đến nay, bệnh viện đã phục vụ hơn 1 triệu lượt bệnh nhân, trong đó hàng chục nghìn ca đột quỵ được cấp cứu và can thiệp kịp thời, góp phần giảm đáng kể tỷ lệ tử vong và di chứng sau tai biến.

Chất lượng y tế vùng ĐBSCL đang ngày càng được cải thiện, nâng cao. Trong ảnh: Hoạt động điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ. Ảnh: BVCC

Theo TS.BS Trần Chí Cường, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, thách thức lớn nhất trong điều trị đột quỵ hiện nay không chỉ nằm ở số lượng bệnh nhân ngày càng gia tăng, mà còn ở yêu cầu rất cao về trình độ chuyên môn, trang thiết bị và khả năng tiếp cận trong “thời gian vàng”. Ông cho rằng, can thiệp nội mạch là lĩnh vực đòi hỏi đội ngũ được đào tạo bài bản và hệ thống kỹ thuật đồng bộ – những điều kiện không phải cơ sở y tế nào cũng có thể đáp ứng, vì vậy việc hình thành các trung tâm điều trị chuyên sâu ngay tại ĐBSCL có ý nghĩa đặc biệt trong giảm tải cho tuyến trên và nâng cao hiệu quả điều trị.

Từ góc nhìn người lao động, anh Võ Đức Quang (48 tuổi), một kỹ sư đã làm việc tại Cần Thơ hơn 10 năm, cho rằng khi người lao động và chuyên gia có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại nơi sinh sống và làm việc, chi phí xã hội sẽ giảm xuống, đồng thời củng cố niềm tin gắn bó lâu dài với vùng đất này – một yếu tố mà nhiều doanh nghiệp hiện nay đặc biệt coi trọng.

Có thể thấy, y tế Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó chất lượng điều trị, năng lực chuyên sâu và tính liên kết vùng ngày càng được chú trọng. Khi các địa phương không còn phát triển đơn lẻ, mà được kết nối bởi những trung tâm y tế đóng vai trò dẫn dắt, hệ thống chăm sóc sức khỏe của vùng sẽ vận hành hiệu quả và bền vững hơn.

Thực tiễn cho thấy, khi y tế được nhìn nhận như một hạ tầng mềm phục vụ phát triển kinh tế, ĐBSCL đang từng bước hình thành lợi thế mới trong thu hút đầu tư. Sự hiện diện của các đầu mối y tế công lập như Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, cùng với mô hình y tế tư nhân chuyên sâu như S.I.S, không chỉ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, người lao động an cư làm việc lâu dài, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của vùng trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.