Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố báo cáo đánh giá toàn cầu về các bệnh lây truyền qua thực phẩm, cho thấy thực phẩm không an toàn đang tiếp tục là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng trên phạm vi toàn thế giới.
Theo WHO, các loại thực phẩm bị ô nhiễm bởi vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng hoặc các hóa chất độc hại đang gây ra khoảng 886 triệu ca bệnh và cướp đi sinh mạng của 1,5 triệu người mỗi năm.
Kết quả này được đưa ra sau khi WHO phân tích dữ liệu từ 194 quốc gia và vùng lãnh thổ trong giai đoạn 2000-2021. Báo cáo cho thấy trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất, với nguy cơ mắc bệnh liên quan đến thực phẩm ô nhiễm cao gần gấp ba lần so với các nhóm tuổi khác.
 |
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh rằng an toàn thực phẩm không phải là vấn đề xa vời mà hiện diện trong từng bữa ăn hằng ngày của mỗi gia đình. Theo ông, mọi người dân đều có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu chuỗi cung ứng thực phẩm không được kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất đến tiêu dùng.
Mặc dù số ca mắc bệnh liên quan đến thực phẩm không an toàn đã có xu hướng giảm so với đầu những năm 2000, WHO cho biết gánh nặng bệnh tật vẫn phân bố không đồng đều giữa các khu vực trên thế giới.
Đáng chú ý, châu Phi và Đông Nam Á hiện là hai khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi chiếm gần 75% tổng số ca bệnh liên quan đến thực phẩm ô nhiễm và khoảng 60% số ca tử vong toàn cầu.
Về nguyên nhân gây bệnh, các tác nhân sinh học như vi khuẩn, vi-rút và ký sinh trùng tiếp tục là thủ phạm chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm. Riêng trong năm 2021, nhóm tác nhân này liên quan tới khoảng 860 triệu ca mắc bệnh trên toàn cầu.
Tuy nhiên, WHO cảnh báo các chất ô nhiễm hóa học mới là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tử vong cao nhất. Trong đó, nhiễm độc chì và thạch tín được xác định là những mối nguy đặc biệt nghiêm trọng đối với sức khỏe con người.
Bà Yuki Minato, chuyên gia kỹ thuật về an toàn thực phẩm của WHO, cho rằng tình hình có nguy cơ trở nên phức tạp hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tăng cao, thời tiết cực đoan và các hiện tượng môi trường bất thường có thể làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm thực phẩm trong toàn bộ chuỗi sản xuất và phân phối.
Bên cạnh đó, tình trạng kháng kháng sinh ngày càng phổ biến cũng khiến việc điều trị các bệnh nhiễm trùng do thực phẩm trở nên khó khăn và tốn kém hơn.
Không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, thực phẩm không an toàn còn tạo ra những tổn thất kinh tế khổng lồ. Theo ước tính của WHO, riêng trong năm 2021, các bệnh liên quan đến thực phẩm ô nhiễm đã khiến nền kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 647 tỷ USD do suy giảm năng suất lao động và các chi phí phát sinh liên quan đến chăm sóc sức khỏe.
WHO kêu gọi các quốc gia tăng cường kiểm soát chất lượng thực phẩm, nâng cao năng lực giám sát an toàn thực phẩm và đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân. Theo tổ chức này, bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu về sức khỏe mà còn là điều kiện quan trọng để bảo vệ nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
