 |
| Xoài Việt Nam chiếm 97% thị phần nhập khẩu thị trường Trung Quốc |
Trong quý I năm nay, thị trường Trung Quốc đã chứng kiến một cơn địa chấn "mang hương vị nhiệt đới" đến từ Việt Nam – xoài Việt Nam hiện chiếm tới 97% thị phần nhập khẩu tại quốc gia đông dân nhất thế giới này, vượt xa các đối thủ nặng ký như Thái Lan, Peru, Australia, Campuchia và Philippines.
Theo số liệu Hải quan Trung Quốc, nước này đã chi 29 triệu USD để nhập khẩu xoài từ 6 quốc gia trong ba tháng đầu năm – tăng gấp 21 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi lượng nhập khẩu từ năm thị trường khác đồng loạt sụt giảm, thì Việt Nam trở thành điểm sáng duy nhất với mức tăng trưởng ấn tượng cả về sản lượng lẫn giá trị.
Cụ thể, Việt Nam đã xuất khẩu gần 40.700 tấn xoài sang Trung Quốc, thu về 28 triệu USD, tăng 145 lần về giá trị. Giá trung bình cũng tăng tới 72,6%, cho thấy không chỉ về số lượng mà xoài Việt còn "ghi điểm" về chất lượng trong mắt người tiêu dùng Trung Quốc.
Lợi thế cạnh tranh từ địa lý, chi phí và mùa vụ
Một trong những lý do chính giúp xoài Việt Nam "vượt mặt" các đối thủ là giá cả cạnh tranh. Trung bình, giá xoài Việt chỉ khoảng 700 USD/tấn, ngang bằng với Campuchia nhưng thấp hơn rất nhiều so với Thái Lan, Peru hay Australia – vốn dao động từ 6.000 đến 11.000 USD/tấn.
Chi phí logistics thấp nhờ vị trí địa lý gần gũi, cùng với đó là khả năng vận chuyển nhanh chóng và bảo quản tốt giúp xoài Việt dễ dàng thâm nhập thị trường Trung Quốc – nơi vốn khắt khe về độ tươi và chất lượng sản phẩm.
Ngoài ra, lợi thế về mùa vụ xoài trái vụ – đặc biệt là từ tháng 9 đến tháng 3 khi Trung Quốc thiếu hụt nguồn cung nội địa – đã giúp Việt Nam "chiếm sóng" đúng lúc thị trường khan hiếm. Trong giai đoạn này, giá xoài loại 1 có thời điểm lên đến 100.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận lớn cho nông dân và doanh nghiệp.
Chất lượng xoài Việt – yếu tố chinh phục khẩu vị Trung Hoa
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xoài Việt không chỉ rẻ mà còn có chất lượng vượt trội, nhờ năng suất cao, chi phí lao động thấp, và quan trọng nhất là hương vị đặc trưng, đậm đà.
Các giống xoài nổi tiếng như xoài cát Hòa Lộc và xoài cát Chu rất được thị trường Trung Quốc ưa chuộng nhờ độ ngọt thanh, mùi thơm tự nhiên và độ chín đều. Những yếu tố này phù hợp hoàn hảo với khẩu vị người tiêu dùng Trung Quốc, cả ở mảng tiêu dùng tươi lẫn chế biến công nghiệp.
Hiện nay, gần 2.000 ha xoài tại Đồng bằng sông Cửu Long đã đạt chứng nhận VietGAP và GlobalGAP, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc – điều kiện bắt buộc để xâm nhập các thị trường khó tính như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ...
Nhu cầu tiêu thụ xoài tại Trung Quốc không ngừng tăng, nhờ xu hướng tiêu dùng trái cây nhiệt đới và nhu cầu ổn định nguồn cung trong bối cảnh sản xuất nội địa không đủ đáp ứng quanh năm. Trong khi đó, các nước xuất khẩu truyền thống như Thái Lan đang mất dần thị phần – kim ngạch xoài Thái nhập vào Trung Quốc chỉ còn 65.000 USD, giảm tới 70% so với cùng kỳ năm ngoái.
Việt Nam nhờ vào chiến lược nắm bắt thị trường, chuẩn hóa chất lượng và đầu tư vào nông nghiệp sạch, đang dần trở thành nhà cung cấp chiến lược cho thị trường Trung Quốc – không chỉ trong ngắn hạn mà cả về lâu dài.
Tuy vậy, thách thức vẫn còn ở phía trước. Từ tháng 5 trở đi, khi Trung Quốc bước vào vụ xoài nội địa, lượng mua từ Việt Nam có xu hướng giảm mạnh. Điều này kéo theo giá xoài trong nước tụt dốc, có thời điểm chỉ còn vài nghìn đồng/kg, khiến người trồng gặp nhiều khó khăn.
Do đó, để duy trì đà tăng trưởng và tránh phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường, ngành xoài Việt cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đẩy mạnh chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch và mở rộng chứng nhận chất lượng quốc tế.
