Việt Nam – Liên bang Nga đứng trước cơ hội mở rộng không gian hợp tác

Nền tảng chính trị và sự tin cậy giữa Việt Nam – Liên bang Nga đang tạo điểm tựa quan trọng để hai nước tính tới những bước phát triển mới. Vấn đề đặt ra không còn đơn thuần là hai bên có thể hợp tác hay không, mà là làm thế nào biến nền tảng sẵn có thành thêm nhiều chương trình, dự án và kết quả cụ thể.

Giáo sư Georgy Toloraya tại Trung tâm Chính trị và Phân tích chiến lược thế giới, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhận định: “Việt Nam là một người bạn tốt của Nga”.

Theo ông Georgy Toloraya, Việt Nam đã chứng minh khả năng kết hợp giữa phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, giữ vững độc lập, tự chủ và xây dựng quan hệ tốt đẹp với các nước. Ông đánh giá đây là cách tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều biến động.

Giáo sư, nhà nghiên cứu chính Georgy Toloraya (Nguồn ảnh: Trung tâm PIR).

“Điều có ý nghĩa quyết định, theo tôi, là sự kết hợp hài hòa giữa phát triển đất nước và đường lối đối ngoại hòa bình. Việt Nam đang cho thấy phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, giữ vững độc lập, tự chủ và xây dựng quan hệ tốt đẹp với các nước láng giềng hoàn toàn có thể song hành, thậm chí bổ trợ và củng cố lẫn nhau” - ông Georgy Toloraya nói.

Dư địa hợp tác kinh tế vẫn còn rất lớn

Nhìn từ góc độ kinh tế, nhà Việt Nam học người Nga Daria Mishukova cho rằng quan hệ hai nước đã chuyển biến tích cực. Sau hơn 30 năm nghiên cứu Việt Nam, bà nhận thấy cách nhìn về hợp tác song phương cũng đang thay đổi: thay vì chỉ nói đến việc quan hệ “chưa tương xứng với tiềm năng”, hai bên ngày càng nhận thức rõ hơn về những dư địa có thể khai thác.

Thương mại được xem là một trong những khoảng trống đáng chú ý. Kim ngạch song phương đã tăng trong nhiều năm nhưng theo bà Daria Mishukova vẫn chưa đạt mức tương xứng với tiềm năng của hai thị trường.

Điều doanh nghiệp cần không chỉ là quan hệ chính trị thuận lợi. Chuyên gia Nga lưu ý, trước khi bước vào một thị trường, doanh nghiệp phải hiểu nhu cầu, năng lực sản xuất, khả năng xuất khẩu, phương thức làm việc và đối thủ cạnh tranh.

Đây cũng là một điểm cần được khắc phục. Việt Nam có đội ngũ đáng kể những người hiểu nước Nga, thành thạo tiếng Nga và có nền tảng kiến thức khá rộng lớn về văn hóa, xã hội Nga. Trong khi đó, số người Nga hiểu sâu về Việt Nam trong các đoàn doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.

Khoảng trống về thông tin thị trường và hiểu biết đối tác vì thế có thể trở thành một trong những rào cản cần tháo gỡ nếu muốn đưa hợp tác kinh tế đi xa hơn.

Không chỉ chờ những dự án lớn

Một gợi mở đáng chú ý từ bà Daria Mishukova là hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga cần một nền tảng rộng, thay vì phụ thuộc vào một số dự án quy mô lớn.

“Việt Nam là một người bạn tốt của Nga”, đó là nhận định của Giáo sư Georgy Toloraya tại Trung tâm Chính trị và Phân tích chiến lược thế giới, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga.

Hai nước vẫn cần các dự án chiến lược, nhưng song song với đó nên thúc đẩy những dự án vừa và nhỏ trong nhiều lĩnh vực. Cách làm này có thể tạo thêm nhiều điểm kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào một số ngành hoặc dự án nhất định.

Bên cạnh thương mại, các lĩnh vực năng lượng, văn hóa, giáo dục, đại học, khoa học, giao lưu thanh niên và các dự án chung về văn học, nghệ thuật đã tạo thêm những lớp hợp tác mới trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga.

Điều còn thiếu là biến những nền tảng đó thành một hệ sinh thái hợp tác có chiều sâu và sức lan tỏa lớn hơn.

Chuyến thăm mở thêm kỳ vọng

Trong khuôn khổ chuyến thăm tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Quỹ Giải thưởng Hòa bình Quốc tế mang tên Lev Tolstoy sẽ trao Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lev Tolstoy tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo ông Georgy Toloraya, việc trao giải không chỉ ghi nhận vai trò của một nhà lãnh đạo mà còn thể hiện sự ghi nhận đối với con đường Việt Nam lựa chọn, hướng tới hòa bình, phát triển, đối thoại và tham gia có trách nhiệm vào việc định hình trật tự khu vực.

Trong khi đó, bà Daria Mishukova kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo thêm động lực cho hợp tác giữa hai nước.

Kỳ vọng lớn nhất vì thế nằm ở khả năng chuyển sự tin cậy chính trị và tình hữu nghị truyền thống thành những chương trình hợp tác cụ thể, tạo lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân hai nước.

Thế hệ trẻ cũng được xem là một nguồn lực dài hạn. Theo bà Daria Mishukova, những người từng học tập, làm việc và trải nghiệm tại Việt Nam hoặc Nga sẽ trở thành những cầu nối tự nhiên, giúp hai xã hội hiểu nhau sâu hơn.

Chiến thắng của ca sĩ Đức Phúc tại Intervision ở Moskva năm 2025, theo bà, cho thấy sức mạnh của giao lưu văn hóa trong việc tạo sự quan tâm tự nhiên giữa người dân hai nước. Vấn đề là những kết nối như vậy cần được duy trì thường xuyên thay vì chỉ dừng lại ở từng sự kiện.

Với nền tảng chính trị vững chắc, dư địa kinh tế còn rộng và những kênh kết nối mới đang hình thành, quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga đang có cơ sở để mở rộng không gian hợp tác. Thách thức phía trước là biến tiềm năng thành những kết quả có thể đo đếm được, từ dòng thương mại, dự án đầu tư đến những liên kết mới giữa doanh nghiệp và thế hệ trẻ.