Việt Nam chính thức vận hành sàn giao dịch carbon, mở cơ chế định giá phát thải đầu tiên

Sáng 29/6 tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ khai trương sàn giao dịch carbon trong nước, chính thức đưa thị trường carbon của Việt Nam vào vận hành.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cho biết việc đưa sàn giao dịch carbon vào hoạt động là kết quả triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Việt Nam chính thức vận hành sàn giao dịch carbon, mở cơ chế định giá phát thải đầu tiên

Theo ông Phong, sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam hình thành cơ chế định giá carbon, đưa quyền phát thải khí nhà kính và kết quả giảm phát thải trở thành loại hàng hóa có giá trị kinh tế để giao dịch trên thị trường.

Sàn giao dịch carbon sẽ hoạt động theo nguyên tắc công khai, minh bạch và tập trung, góp phần hoàn thiện cơ chế thị trường trong kiểm soát phát thải khí nhà kính, tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.

Hơn 100 cơ sở phát thải sẵn sàng tham gia giao dịch

Theo HNX, ngay trong giai đoạn đầu vận hành, đã có 6 công ty chứng khoán đáp ứng điều kiện trở thành thành viên giao dịch và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính sẵn sàng tham gia thị trường.

Sản phẩm đầu tiên được niêm yết và giao dịch là mã hạn ngạch phát thải khí nhà kính VN2025, với tổng khối lượng hơn 511 triệu tấn CO₂ tương đương (CO₂e). Giai đoạn tuân thủ áp dụng cho mã này là 2025-2026, trong khi ngày giao dịch cuối cùng được xác định vào 24/12/2027.

Đại diện HNX cho biết, sau khi thị trường đi vào hoạt động, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý để vận hành hệ thống an toàn, ổn định, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường carbon.

Thúc đẩy tài chính xanh và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc vận hành sàn giao dịch carbon không chỉ có ý nghĩa trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường mà còn mở ra một cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh tại Việt Nam.

Bà cho rằng thị trường carbon sẽ trở thành công cụ kinh tế quan trọng, khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư công nghệ sạch, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải. Đồng thời, đây cũng là kênh phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước đưa thị trường vốn Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Để thị trường vận hành hiệu quả, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các đơn vị quản lý tập trung bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin hoạt động an toàn, thông suốt; tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tạo thuận lợi cho các thành viên tham gia, đồng thời tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các hành vi thao túng, gian lận hoặc làm méo mó thị trường.

Đại diện Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để vận hành sàn giao dịch carbon an toàn, ổn định, bảo mật, bảo đảm mọi giao dịch được thực hiện công khai, minh bạch theo đúng quy định của pháp luật.

Việc đưa sàn giao dịch carbon vào hoạt động được đánh giá là cột mốc quan trọng trong lộ trình hình thành thị trường carbon tại Việt Nam, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy tăng trưởng xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.