VCCI kiến nghị làm rõ quy định thuế giá trị gia tăng đối với nhà cung cấp nước ngoài

Mâu thuẫn giữa cơ chế "tự khai, tự nộp" và "nộp thay"

Tại Điều 5 của Dự thảo Thông tư, quy định tổ chức tại Việt Nam nộp thay thuế giá trị gia tăng cho tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú hoặc cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam. Theo đó, để được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, tổ chức tại Việt Nam phải có chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng thay cho phía nước ngoài.

Tuy nhiên VCCI cho rằng, cách quy định này chưa phù hợp với cơ chế đang được quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, theo đó nhà cung cấp nước ngoài có thể đăng ký, khai và nộp thuế giá trị gia tăng trực tiếp thông qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Trong nhiều trường hợp, nhà cung cấp nước ngoài tự xuất hóa đơn theo thông lệ quốc tế, thể hiện khoản thuế giá trị gia tăng đã nộp và yêu cầu bên mua tại Việt Nam hoàn lại số tiền này.

Việc yêu cầu tổ chức trong nước phải có chứng từ nộp thay có thể gây hiểu nhầm rằng doanh nghiệp Việt Nam phải đứng ra kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng thay cho nhà cung cấp nước ngoài, từ đó mâu thuẫn với nguyên tắc tự khai, tự nộp theo quy định của Nghị định 70. Do đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ quy định để tránh hiểu sai và giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp trong nước.

VCCI kiến nghị làm rõ quy định thuế giá trị gia tăng đối với nhà cung cấp nước ngoài

Bất cập trong khái niệm và cách áp dụng thuế giá trị gia tăng với nhà cung cấp nước ngoài

Tại Điều 6.1.c, Dự thảo quy định việc áp dụng thuế giá trị gia tăng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ hoạt động phân phối hàng hóa, cung cấp dịch vụ tại Việt Nam nhưng vẫn là chủ sở hữu hàng hóa hoặc chịu trách nhiệm về chi phí phân phối, chất lượng hàng hóa và dịch vụ.

VCCI cho biết, nhiều doanh nghiệp phản ánh quy định này còn thiếu rõ ràng. Chẳng hạn, có những trường hợp tổ chức nước ngoài chỉ giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài, không sử dụng dịch vụ kèm theo tại Việt Nam và không có hiện diện thương mại tại Việt Nam. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam lại chủ động thuê đơn vị vận chuyển hoặc cung cấp dịch vụ sau khi hàng hóa được giao. Vậy, các dịch vụ phát sinh bổ sung này có thuộc diện bị áp thuế giá trị gia tăng hay không? Do đó, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ ranh giới áp dụng để tránh hiểu nhầm và áp dụng sai lệch.

Thiếu thống nhất trong quy định nội dung chịu thuế giá trị gia tăng

Một điểm thiếu nhất quán khác được VCCI chỉ ra giữa các điều khoản của Dự thảo nằm ở quy định về địa điểm giao nhận hàng hóa. Cụ thể, Điều 6.2 quy định không áp dụng thuế giá trị gia tăng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam nhưng giao hàng tại cửa khẩu Việt Nam hoặc tại cửa khẩu nước ngoài. Trong khi đó, Điều 6.3.b lại quy định áp dụng thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa được cung cấp theo hợp đồng có điểm giao nhận nằm trong lãnh thổ Việt Nam.

Sự thiếu thống nhất này có thể khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc xác định chính xác nghĩa vụ thuế. VCCI kiến nghị bỏ cụm “điểm nhận” trong Điều 6.3.b để bảo đảm sự rõ ràng và đồng bộ giữa các quy định.

Cần làm rõ khái niệm “dịch vụ đào tạo” và địa điểm áp dụng thuế

Tại Điều 6.2.b5 và Điều 6.2.c, Dự thảo quy định không áp dụng thuế giá trị gia tăng đối với dịch vụ đào tạo do tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp cho tổ chức Việt Nam nhưng thực hiện tại nước ngoài, hoặc dịch vụ được cung cấp và tiêu dùng ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Tuy nhiên VCCI cho rằng, quy định này còn chung chung và chưa phân định rõ loại dịch vụ đào tạo nào được miễn thuế. Mặt khác, theo Luật Thuế giá trị gia tăng hiện hành, địa điểm cung cấp dịch vụ không phải là căn cứ duy nhất để xác định nghĩa vụ thuế. Do đó, VCCI đề xuất bỏ cụm từ “cung cấp” trong Điều 6.2.c và làm rõ nội hàm của khái niệm “dịch vụ đào tạo” tại Điều 6.2.b5 để bảo đảm tính minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Theo VCCI, việc thiết kế các quy định pháp luật về thuế giá trị gia tăng liên quan đến nhà cung cấp nước ngoài cần bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch, thống nhất giữa các văn bản pháp quy. Đồng thời, cần bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp trong nước, tránh tạo thêm thủ tục phức tạp, chồng chéo.

VCCI kiến nghị Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ các phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, rà soát, chỉnh lý Dự thảo Thông tư để bảo đảm tính khả thi trong triển khai, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử và giao dịch xuyên biên giới ngày càng phát triển mạnh mẽ.