TP. Hồ Chí Minh nâng chất lượng xuất nhập khẩu sau đà tăng hai chữ số

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của kinh tế TP. Hồ Chí Minh. 9 tháng năm 2026, xuất khẩu của Thành phố ước đạt 76,25 tỷ USD, tăng 10,29%, trong khi nhập khẩu đạt khoảng 81,22 tỷ USD, tăng 11,27%. Đằng sau đà tăng về kim ngạch là yêu cầu lớn hơn: chuyển hoạt động ngoại thương sang tăng trưởng chiều sâu, nâng giá trị gia tăng và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kim ngạch tăng nhưng yêu cầu cạnh tranh cũng cao hơn

Theo thông tin từ HĐND TP. Hồ Chí Minh, hoạt động xuất nhập khẩu trong 9 tháng duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Với mức 76,25 tỷ USD xuất khẩu và 81,22 tỷ USD nhập khẩu, quy mô thương mại hàng hóa của Thành phố tiếp tục được mở rộng.

Hoạt động khai thác container tại cảng Cát Lái, một trong những đầu mối quan trọng của chuỗi logistics và xuất nhập khẩu khu vực TP. Hồ Chí Minh - (Ảnh: TTXVN/Cổng TTĐT Chính phủ).

Tuy nhiên, tốc độ tăng nhập khẩu đang cao hơn xuất khẩu. Chênh lệch giữa hai chiều kim ngạch khoảng 4,97 tỷ USD trong 9 tháng theo các số liệu ước tính nêu trên.

Diễn biến này đặt hoạt động xuất nhập khẩu trước yêu cầu không chỉ mở rộng thị trường mà còn phải cải thiện cơ cấu hàng hóa, năng lực sản xuất và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị.

Đây cũng là lý do TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng định hướng xuất nhập khẩu cho giai đoạn 2026–2030 theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường xuất khẩu. Thành phố đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10–11% mỗi năm, trong khi nhập khẩu tăng 9–10% mỗi năm, đồng thời hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững.

Hàng công nghệ cao sẽ giữ vai trò lớn hơn

Điểm đáng chú ý trong chiến lược mới là TP. Hồ Chí Minh không đặt trọng tâm đơn thuần vào việc tăng thêm kim ngạch.

Thành phố định hướng tái cơ cấu hàng xuất khẩu theo chiều sâu, ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao và các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn. Đến năm 2030, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo được định hướng chiếm trên 90% cơ cấu xuất khẩu, trong đó hàng hóa có hàm lượng công nghệ trung bình và cao khoảng 70%.

Cách tiếp cận này đồng thời mở ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp. Lợi thế về giá và sản lượng không còn đủ để duy trì thị trường khi các đối tác quốc tế ngày càng đặt nặng tiêu chuẩn về nguồn gốc, môi trường, lao động và phát triển bền vững.

TP. Hồ Chí Minh định hướng doanh nghiệp tận dụng tốt hơn ưu đãi từ các FTA, đồng thời đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và lao động. Thành phố cũng muốn tăng tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường thành viên FTA lên trên 75% vào năm 2030, với tỷ trọng xuất khẩu sang châu Âu khoảng 17–18% và châu Mỹ khoảng 30%.

Logistics trở thành một phần của năng lực xuất khẩu

Một điểm khác biệt đáng chú ys trong định hướng mới là xuất nhập khẩu được đặt cùng với bài toán hạ tầng và logistics.

TP. Hồ Chí Minh phấn đấu nâng tỷ lệ hàng xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và ICD thuộc Thành phố lên trên 80% khi các dự án kết nối liên vùng đi vào vận hành theo kế hoạch.

Song song với đó, Thành phố cũng đặt mục tiêu doanh thu dịch vụ logistics tăng 13–16% mỗi năm, nâng tỷ trọng đóng góp của logistics vào GRDP lên 8–10% và giảm chi phí logistics xuống còn 11–14%.

Định hướng này có ý nghĩa trực tiếp với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Khi chi phí vận chuyển, lưu kho, thông quan và kết nối cảng được giảm xuống, khả năng cạnh tranh của hàng hóa không chỉ được cải thiện ở thị trường nội địa mà còn trên các tuyến thương mại quốc tế.

Thành phố đang gắn xuất nhập khẩu với chuyển đổi số và xanh hóa sản xuất. Đến năm 2030, tối thiểu 30% năng lượng sử dụng trong các nhà máy sản xuất hàng xuất khẩu được đặt mục tiêu đến từ nguồn năng lượng tái tạo.

Như vậy, đà tăng hai chữ số của xuất nhập khẩu đang tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới. Với TP. Hồ Chí Minh, mục tiêu phía trước không chỉ là đưa kim ngạch lên cao hơn, mà là tăng hàm lượng công nghệ, giảm chi phí logistics, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và đưa doanh nghiệp vào sâu hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.