Thị trường kim loại quý trước "sức nóng" FED: Áp lực ngắn hạn và động lực cơ cấu dài hạn

Giá vàng và bạc chịu áp lực điều chỉnh mạnh trước thời điểm diễn ra cuộc họp chính sách tiền tệ của FED

Áp lực đè nặng từ USD và lợi suất trái phiếu

Dữ liệu giao dịch cho thấy thị trường hiện định giá tới 85 - 91% khả năng FED sẽ đưa ra quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản trong kỳ họp lần này. Kỳ vọng thắt chặt tiền tệ gia tăng mạnh mẽ trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động phức tạp. Giá dầu thô có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng do sự cố gián đoạn đường ống dẫn dầu tại Saudi Arabia, kéo giá dầu thô lên gần đỉnh 4 tháng và khơi lại mối lo ngại về rủi ro lạm phát quay trở lại. Báo cáo kinh tế công bố gần đây cũng cho thấy Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 08/2026 của Mỹ tăng 0,4% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, đều vượt các dự báo trước đó.

Tình hình lạm phát dai dẳng đã đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm biến động mạnh. Lợi suất có thời điểm chạm mốc 5,01% trước khi hạ nhiệt và đóng cửa ở mức 4,96%. Cùng đà đi lên của lợi suất, chỉ số đồng USD (DXY) đánh dấu chuỗi tăng 4 phiên liên tiếp, đạt mức 99,39 điểm.

Sức ép kép từ đồng USD mạnh lên và chi phí cơ hội gia tăng khi lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao đã khiến thị trườngkim loại quý lao dốc đáng kể trong phiên hôm qua. Kết thúc phiên giao dịch ngày 14/09/2026, trên thị trường kỳ hạn, giá vàng giảm 1,1% xuống 4.297 USD/ounce. Tương tự, giá bạc giảm 1,7% xuống 63,5 USD/ounce, đánh dấu mức thấp nhất kể từ tuần đầu tháng 08/2026.

Sự dịch chuyển cơ cấu dòng tiền và điểm tựa từ nhu cầu công nghiệp

Tuy nhiên, theo phân tích từ MXV, nếu nhìn vào bức tranh dài hạn, mối quan hệ lý thuyết giữa lãi suất thực và kim loại quý đang xuất hiện những lệch chuẩn đáng kể. Về mặt nguyên lý, lãi suất thực tăng sẽ làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ các tài sản không sinh lời như vàng và bạc. Mặc dù vậy, kể từ năm 2022 đến nay, mối tương quan nghịch này đã suy yếu rõ rệt khi kim loại quý liên tục thiết lập các mức giá kỷ lục mới, ngay cả trong những giai đoạn lợi suất thực của trái phiếu Kho bạc Mỹ chống lạm phát (TIPS) kỳ hạn 10 năm duy trì ở mức dương.

Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự thay đổi bản chất trong cấu trúc dòng tiền trên thị trường. Trước đây, giá vàng chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các tổ chức tài chính phương Tây thông qua dòng vốn vào và ra khỏi các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) nhạy cảm với lãi suất. Tuy nhiên, động lực chủ đạo hiện nay đã chuyển sang làn sóng mua ròng kỷ lục của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu. Lượng mua của khu vực này duy trì trên 1.000 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2022 - 2024 và đạt 863 tấn vào năm 2025. Hoạt động tích lũy này nhằm phòng ngừa rủi ro từ các biện pháp trừng phạt tài chính và đa dạng hóa tài sản dự trữ quốc gia. Vì đây là dòng vốn mang tính cơ cấu và có chiến lược dài hạn, thị trường ít chịu tác động trực tiếp từ các đợt điều chỉnh chính sách tiền tệ ngắn hạn, chẳng hạn mức tăng lãi suất 25 điểm cơ bản của FED.

Bên cạnh lực đỡ từ hoạt động tích lũy bền bỉ của các tổ chức và nhà đầu tư cá nhân, giá bạc còn được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp vững chắc trong quá trình chuyển dịch năng lượng và điện khí hóa toàn cầu. Trong đó, lĩnh vực quang điện mặt trời tiếp tục là động lực tiêu thụ lớn nhất, chiếm gần 20% tổng nhu cầu bạc trong năm 2023 và dự kiến đạt 200 - 250 triệu ounce mỗi năm vào năm 2030 nhờ đặc tính dẫn điện khó thay thế của bạc trong các tế bào quang điện.

Cùng với đó, tốc độ phổ cập xe điện và sự phát triển của các công nghệ pin thế hệ mới đang thúc đẩy nhu cầu bạc công nghiệp. Xe điện tiêu thụ lượng bạc gấp đôi xe chạy động cơ đốt trong, ở mức 25 - 50 gram/xe. Tổng nhu cầu công nghiệp được dự báo tăng 50 - 80% vào năm 2030, trong đó riêng lĩnh vực điện mặt trời và xe điện có thể chiếm 400 - 500 triệu ounce mỗi năm. Tình trạng cầu vượt cung mang tính cơ cấu đã khiến thị trường bạc đối mặt với năm thâm hụt thứ sáu liên tiếp, khiến nguồn cung bạc vật chất tiếp tục chịu sức ép trong nhiều năm tới.

Đánh giá về diễn biến thị trường, bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) – Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV nhận định: Áp lực điều chỉnh đối với bạc trong ngắn hạn vẫn tương đối rõ khi giá chịu tác động đồng thời từ đồng USD, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, diễn biến sau cuộc họp FED sẽ phụ thuộc nhiều vào thông điệp về định hướng lãi suất. Nếu FED phát tín hiệu duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn để kiểm soát lạm phát, bạc có thể tiếp tục chịu sức ép. Ngược lại, nếu kỳ vọng tăng lãi suất đã được phản ánh phần lớn vào giá và FED không đưa ra tín hiệu thắt chặt mạnh hơn, bạc có thể hồi phục sau nhịp điều chỉnh hiện tại.