Ngành dệt may của Việt Nam đang đối mặt với những thách thức đáng lo ngại khi giá đơn hàng dịch chuyển sang các quốc gia như Bangladesh và Ấn Độ, nơi có mức giá nhân công thấp hơn. Điều này đã khiến nhiều doanh nghiệp dệt may trong nước phải thu hẹp sản xuất và sa thải hàng ngàn lao động do sụt giảm đơn hàng xuất khẩu.
Dữ liệu từ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cho thấy, Việt Nam đã vượt qua Bangladesh, trở thành nhà xuất khẩu may mặc lớn thứ hai trên toàn cầu vào năm 2020. Tuy nhiên, từ cuối năm 2022 đến quý II/2023, doanh nghiệp dệt may trong nước đang gặp khó khăn khi đơn hàng xuất khẩu giảm sút.
Tình trạng này còn được gia tăng bởi việc người tiêu dùng tại châu Âu và Mỹ chưa có xu hướng mua sắm trở lại mạnh mẽ, dẫn đến sự suy giảm trong nhu cầu và tình trạng tồn kho.
Công ty Cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công (TCM) đã gặp khó khăn vì thiếu hụt đơn hàng trong quý II/2023, khiến các nhà máy không hoạt động đủ công suất.
Ông Trần Như Tùng, Chủ tịch HĐQT Thành Công, lý giải rằng, việc Trung Quốc mở cửa thị trường đã dẫn đến sự gia tăng cạnh tranh, trong khi nhu cầu không tăng.
Ngoài ra, ngành dệt may Việt Nam còn đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Bangladesh. Ngành dệt may của Bangladesh có lợi thế về chi phí nhân công thấp hơn và đồng nội tệ giảm mạnh hơn so với đồng Việt Nam. 
Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2023, ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) đã chỉ ra rằng, chi phí tiền lương công nhân may mặc của Việt Nam đang cao hơn nhiều so với Bangladesh (300 USD/người/tháng so với 95 USD/người/tháng).
Ông Phạm Văn Việt, Phó Chủ tịch Hội Dệt may - Thêu đan TP.HCM, cũng nhấn mạnh rằng, ngoài giá nhân công thấp hơn, Bangladesh đã đạt được công nghệ 4.0 và tự động hóa, trong khi nhiều máy móc và công nghệ của Việt Nam vẫn đang ở mức truyền thống.
Ngoài ra, ngành dệt may của Bangladesh đã xác định giảm và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế đổi mới công nghệ để thu hút đầu tư. Tuy nhiên, tại Việt Nam, dệt may vẫn được coi là một ngành truyền thống và đang gặp khó khăn về lao động. Chính sách hỗ trợ hiện nay chỉ mang tính cổ vũ, chưa có kế hoạch cụ thể để thay đổi ngành dệt may và hỗ trợ phát triển theo từng giai đoạn.
Trước thách thức này, ngành dệt may Việt Nam cần tìm giải pháp để cải thiện cạnh tranh về giá và nâng cao công nghệ sản xuất. Đồng thời, chính phủ cần đưa ra các chính sách hỗ trợ cụ thể và chiến lược phát triển dài hạn để ngành dệt may trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và đảm bảo an sinh xã hội.
P.V (t/h)
