Tây Ninh tạo đột phá bằng kinh tế số, hướng tới tăng trưởng bền vững

Không còn xem chuyển đổi số là nhiệm vụ riêng của ngành công nghệ, Tây Ninh đang lựa chọn một cách tiếp cận rộng hơn khi đặt kinh tế số Tây Ninh vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở các chỉ tiêu tham vọng, mà còn ở tư duy lấy dữ liệu, đổi mới sáng tạo và người dân, doanh nghiệp làm chủ thể để tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Tây Ninh ưu tiên phát triển hạ tầng số, dữ liệu và mạng 5G phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Kế hoạch mới cho thấy tư duy phát triển đã thay đổi

Kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 được UBND tỉnh ban hành không đơn thuần là bản tổng hợp các nhiệm vụ về công nghệ thông tin. Xuyên suốt văn bản là cách tiếp cận coi phát triển số là động lực thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế, từ sản xuất, thương mại, logistics đến giáo dục, y tế và quản trị công.

Theo kế hoạch, tỉnh hướng tới xây dựng nền kinh tế dựa trên dữ liệu và công nghệ hiện đại, trong đó AI trở thành công cụ sản xuất quan trọng, còn dữ liệu được xem là nguồn lực mới của quá trình phát triển. Đây là định hướng phù hợp với chủ trương của Trung ương về đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới. Điểm đáng ghi nhận là các mục tiêu đều được lượng hóa khá rõ. Đến năm 2030, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số Tây Ninh phấn đấu đạt 30% GRDP; trên 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số; 100% hộ gia đình được tiếp cận internet băng rộng tốc độ cao; mạng 5G phủ 99% dân số; trên 90% lực lượng lao động được đào tạo kỹ năng số cơ bản. Những con số này phản ánh mục tiêu không chỉ nâng cao năng lực quản lý nhà nước mà còn tạo môi trường để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh.

Ở góc độ quan sát, có thể thấy Tây Ninh đang chuyển từ tư duy "ứng dụng công nghệ" sang "kiến tạo hệ sinh thái". Thay vì đầu tư riêng lẻ cho từng lĩnh vực, tỉnh xây dựng mối liên kết giữa hạ tầng số, dữ liệu mở, nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ. Chính sự kết nối này mới quyết định hiệu quả của quá trình phát triển trong dài hạn. Một điểm nổi bật khác là vai trò của xã hội số được đặt ngang với mục tiêu phát triển kinh tế. Người dân không chỉ là đối tượng sử dụng dịch vụ công trực tuyến mà còn được định hướng trở thành công dân số với tài khoản định danh điện tử, chữ ký số, kỹ năng số và khả năng tham gia các hoạt động trên môi trường số một cách an toàn.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo được kỳ vọng trở thành hạt nhân của hệ sinh thái công nghệ và khởi nghiệp.

Cách tiếp cận đó cho thấy chuyển đổi không chỉ diễn ra trong cơ quan nhà nước mà sẽ lan tỏa tới từng hộ gia đình, từng doanh nghiệp và từng lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo nền tảng để kinh tế số Tây Ninh phát triển bền vững trong những năm tới.

Phát triển đồng bộ để tạo sức bật lâu dài

Nếu chỉ dừng ở việc đầu tư hạ tầng hoặc đưa thêm dịch vụ lên môi trường số, hiệu quả mang lại sẽ không khác nhiều so với những chương trình chuyển đổi số đã được nhiều địa phương triển khai trước đây. Điều tạo nên sự khác biệt trong kế hoạch lần này là việc Tây Ninh xác định nhiều trụ cột phát triển cùng lúc, từ dữ liệu, hạ tầng, nhân lực đến đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ. Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng Cổng dữ liệu mở, phát triển hàng chục bộ dữ liệu mở mỗi năm, hình thành các kịch bản khai thác dữ liệu phục vụ quản lý và sản xuất, đồng thời thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa khu vực công và khu vực tư. Đây được xem là nền tảng để các doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ mới thay vì chỉ khai thác những lợi thế truyền thống.

Một điểm mới khác là việc thúc đẩy trí tuệ nhân tạo trong nhiều ngành, từ quản trị nhà nước, y tế, giáo dục đến nông nghiệp, thương mại và logistics. Thay vì coi AI là xu hướng công nghệ đơn thuần, kế hoạch yêu cầu từng sở, ngành xác định những bài toán thực tiễn để triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả rồi nhân rộng. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải hoặc chạy theo phong trào. Song song đó là mục tiêu phát triển nguồn nhân lực. Tỉnh đặt yêu cầu đào tạo kỹ năng số cho lực lượng lao động, thu hút nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, an ninh mạng và thiết bị bay không người lái, đồng thời xây dựng chương trình đào tạo lại cho những lao động chịu tác động của tự động hóa. Điều này cho thấy địa phương đã tính đến bài toán phát triển bền vững, bảo đảm quá trình đổi mới không để một bộ phận lao động bị bỏ lại phía sau.

Doanh nghiệp được khuyến khích ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Ở góc độ phát triển kinh tế, kế hoạch cũng mở ra nhiều không gian tăng trưởng mới khi định hướng xây dựng khu công nghiệp công nghệ cao, Trung tâm Đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái UAV, cửa khẩu số, logistics thông minh và các nền tảng phục vụ thương mại điện tử. Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và thu hút dòng vốn đầu tư trong giai đoạn tới.

Nhìn tổng thể, mục tiêu của tỉnh không chỉ là tăng tỷ trọng kinh tế số Tây Ninh trong GRDP mà còn từng bước hình thành môi trường đầu tư hiện đại, nơi doanh nghiệp có điều kiện ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu và đổi mới mô hình kinh doanh. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều địa phương cho thấy, một kế hoạch tốt chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm cơ chế tổ chức thực hiện quyết liệt. Chính vì vậy, việc phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương cùng cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm các mục tiêu không dừng lại trên giấy.

Có thể nói, với tầm nhìn đến năm 2030, Tây Ninh đang lựa chọn con đường phát triển dựa trên tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo thay vì chỉ dựa vào mở rộng quy mô đầu tư. Nếu các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, phát huy được vai trò của doanh nghiệp và người dân, địa phương sẽ có thêm dư địa nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng gắn chặt với công nghệ số. Đó cũng là nền tảng để kinh tế số Tây Ninh trở thành động lực quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững trong những năm tới.