Tầm quan trọng của doanh nghiệp trong việc phòng ngừa bệnh lao

Doanh nghiệp chủ động bảo đảm an toàn cho NLĐ trong phòng, chống lao

Chưa đến 30 tuổi nhưng anh Nguyễn Văn H. (huyện Thanh Liêm, Hà Nam) đã ho khan kéo dài, khó thở, mệt mỏi nhiều. Anh nghĩ bản thân mắc di chứng hậu Covid-19 nên tới thăm khám tại một bệnh viện gần nhà. Bác sĩ cho anh chụp X-quang phổi, chẩn đoán bị tổn thương và cho uống thuốc điều trị nhưng không đỡ. Đến khám tại Bệnh viện Quân y 103, anh được bác sĩ chỉ định chụp X-quang phổi, phát hiện có tổn thương ở hai phổi, nghi ngờ là lao, không phải tổn thương do Covid-19. Anh được chỉ định làm nội soi phế quản lấy dịch phế quản xét nghiệm thấy có vi khuẩn lao. Sau 6 tháng điều trị thuốc lao, anh hết ho, tổn thương trên phim X-quang phổi hết hoàn toàn.
Còn bà Hà Huyền L. (56 tuổi, Hà Nội) chia sẻ, bà làm việc tại Công ty Bê tông và xây dựng, 30 năm với công việc nặng nhọc, khói bụi. Một ngày, bà thấy ho khan nhiều nên tự mua thuốc dùng tại nhà 10 ngày nhưng không thấy đỡ ho. Đến ngày thứ 11, bà cảm thấy đau ngực phải, ho ra máu (khoảng 100 ml). Bà được nhập viện, tại đây, các bác sĩ cho biết bệnh nhân dùng thuốc cầm máu, giảm ho, an thần, xét nghiệm đờm thấy có vi khuẩn lao. Sau đó, bà được điều trị thuốc lao thì tình trạng ho máu giảm dần và hết.
Đây chỉ là 2 ca điển hình trong số hàng nghìn trường hợp người lao động (NLĐ) mắc bệnh lao khi đang làm việc thường xuyên tại doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, hằng năm, cả nước phát hiện và đưa vào điều trị hơn 100.000 người mắc lao. Tuy nhiên, tỉ lệ bệnh nhân được phát hiện mới chỉ đạt 60% và có tới 40% số bệnh nhân lao chưa được phát hiện hoặc được phát hiện nhưng chưa được báo cáo trong cộng đồng.
Để dập tắt nguồn họa này cần phải phát hiện ngay và phát hiện thật sớm người mắc bệnh lao, đây là nhiệm vụ trọng tâm nhất để tiến tới chấm dứt được căn bệnh này. Bởi vậy, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp với bệnh lao được đề cao hơn bao giờ hết, nhất là tại các khu công nghiệp. Các khu công nghiệp là môi trường vô cùng thuận lợi cho mầm bệnh phát tán diện rộng, quy mô lớn. Do đó, vai trò xã hội của doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng lớn trong việc kiểm soát lây nhiễm. Các doanh nghiệp bên cạnh việc nâng cao kiến thức phòng chống bệnh lao cho NLĐ, đồng thời chủ động tầm soát bệnh lao cho người lao động để bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Từ đó doanh nghiệp có hướng khắc phục những hạn chế về môi trường làm việc, bố trí việc làm phù hợp với thể trạng, sức khỏe của người lao động.

Ông Đỗ Đức Mẫn - Trưởng phòng Hành chính nhân sự Chi nhánh Huế - Công ty cổ phần Vinatex Quốc tế Huế: Sàng lọc sức khỏe cho NLĐ giúp phát hiện sớm các bệnh lý, nhằm tránh được các chi phí điều trị phức tạp, kéo dài thời gian điều trị.

Công ty tôi có quy mô 1.200 người, chế độ BHXH đóng góp đầy đủ cho người lao động và tổ chức khám sức khỏe định kì cho người lao động (NLĐ) mỗi năm 2 lần.
Theo tôi, việc khám sàng lọc cho người lao động giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, để giúp đưa ra phương án điều trị thời cho người lao động. Việc khám sức khỏe cho người lao động giúp đánh giá tình trạng sức khỏe của NLĐ, giúp Công ty có thể đưa ra các chính sách và biện pháp phù hợp để bảo vệ sức khỏe cho NLĐ. NLĐ làm việc trong môi trường an toàn và có sức khỏe tốt sẽ có năng suất làm việc cao hơn, góp phần tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh của Công ty. Việc sàng lọc sức khỏe cho NLĐ giúp phát hiện sớm các bệnh lý, nhằm tránh được các chi phí điều trị phức tạp, kéo dài thời gian điều trị. Ngoài ra còn giúp NLĐ nâng cao ý thức phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân viên, giúp họ thực hiện các biện pháp phòng bệnh, tăng cường sức khỏe, đảm bảo sức khỏe của bản thân.

Bà Nguyễn Thị Hà – Công ty CP SX TM bảo hộ lao động Hà An: Doanh nghiệp cần phải ý thức được những hệ quả và nghiêm túc trong việc sàng lọc bệnh cho người lao động.
Là người sử dụng lao động, chúng tôi hiểu rằng sức khỏe của người lao động chính là yếu tố quyết định đến tiến độ, năng lực của doanh nghiệp. Vì thế, bên cạnh việc đảm bảo các quyền lợi cơ bản cho người lao động, hàng năm chúng tôi đều tổ chức các đợt khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt chú trọng vấn đề sàng lọc bệnh lao.
Thực tế cho thấy môi trường làm việc trong công xưởng rất dễ lây lan các bệnh đường hô hấp như cúm, lao,... Nếu không có sự sàng lọc, kiểm tra thường xuyên, công xưởng rất dễ thành "ổ bệnh", gây gián đoạn sản xuất, kéo theo nhiều hệ lụy, nghiêm trọng nhất là chậm tiến độ hợp đồng với đối tác. Tôi cho rằng các doanh nghiệp chúng ta cần phải ý thức được những hệ quả này, có ý thức nghiêm túc trong việc sàng lọc bệnh cho người lao động.
Bệnh lao rất dễ bắt gặp ở bất cứ ngành nghề nào, chúng ta có thể phòng tránh, hạn chế bệnh bằng nhiều cách. Nhất là các đơn vị, doanh nghiệp có nhiều NLĐ có nguy cơ cao mắc bệnh nghề nghiệp, hằng năm cần tổ chức tập huấn về an toàn vệ sinh lao động; cách chăm sóc sức khỏe, sử dụng bảo hộ lao động phòng bệnh cho NLĐ, đồng thời thực hiện các biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường lao động, ứng dụng các giải pháp an toàn nhằm cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bệnh lây nhiễm. Đặc biệt là chủ động phối hợp với cơ sở y tế để thực hiện công tác chăm sóc sức khoẻ, khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh lao để có chế độ điều trị kịp thời cho NLĐ. Đây không chỉ là trách nhiệm, mà còn là lương tâm của mỗi chủ doanh nghiệp đối với NLĐ.

Ông Nguyễn Vũ Hoàng Linh – Công ty Cổ phần Việt Hương: Luôn tạo cho người lao động được làm việc trong môi trường an toàn.

Trong sản xuất, kinh doanh, Công ty không vì lợi nhuận mà bất chấp mọi giá. Kể cả lúc gặp khó khăn nhất, Công ty cũng luôn quan tâm chăm lo đến quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ, tạo cho NLĐ được làm việc trong môi trường an toàn…

Công ty chăm sóc sức khỏe NLĐ như quy định tại Luật an toàn vệ sinh lao động. Cụ thể, hằng năm trong Công ty người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất một lần cho NLĐ; đối với NLĐ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, NLĐ là người khuyết tật, người lao động chưa thành niên, NLĐ cao tuổi được khám sức khỏe ít nhất sáu tháng một lần.

Phòng ngừa cũng cơ bản như chăm sóc
Tiến sĩ Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Vinasme cho biết: “Với chiến dịch phòng chống bệnh lao tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp, chúng ta có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
Theo ông Thân, khối doanh nghiệp đã có chương trình khám sàng lọc, xét nghiệm các loại bệnh cho người lao động; và việc đưa bệnh lao vào các chương trình này là rất khả thi. Chiến dịch này đã chỉ ra cách khu vực tư nhân có thể tham gia đầy đủ hơn vào việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững, cụ thể là hướng tới chấm dứt bệnh lao, đồng thời bảo vệ và chăm sóc lực lượng lao động cũng như chuỗi cung ứng của chính họ. Việc chăm sóc sức khỏe cho NLĐ là khám và quản lý chứ không hẳn là khám và điều trị bệnh. Nhất là việc khám các bệnh nghề nghiệp còn đòi hỏi có chuyên gia và phương tiện đặc thù. Với yêu cầu về chăm sóc sức khỏe cho NLĐ hiện nay rất cần có mô hình y tế lao động trong khu công nghiệp để chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe NLĐ.

Ông Thân nhấn mạnh: “Việc chấm dứt bệnh lao đòi hỏi nỗ lực liên ngành và liên ngành. Ví dụ, doanh nghiệp ngoài tổ chức khám sức khỏe định kì hàng năm cho NLD, doanh nghiệp còn có thể đi đầu trong việc cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị phù hợp cho nhân viên của họ và khuyến khích các nhà cung cấp của họ làm điều tương tự. Làm được điều này sẽ không chỉ hỗ trợ mọi người và gia đình NLĐ mà còn giảm tác động kinh tế tiêu cực của căn bệnh này.”
Hiện nay, các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất là các địa bàn tập trung đông công nhân lao động, việc chăm sóc sức khỏe NLĐ ở các khu công nghiệp đang được thực hiện theo hình thức phổ biến là DN thuê đơn vị cung ứng đến cơ sở khám sức khỏe cho công nhân.
Phòng ngừa là “chìa khóa” giải quyết gánh nặng mà bệnh lao hay bệnh nghề nghiệp mang lại. Đó là biện pháp hiệu quả và ít tốn kém hơn chi phí dành cho điều trị và phục hồi chức năng. Do vậy, chính NLĐ cần chủ động trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để giảm thiếu tối đa nguy cơ mắc và NLĐ cần chủ động lên tiếng khi DN không làm tròn nhiệm vụ hay cố tình “quên” đi quyền lợi này của mình.

Cục Quản lý môi trường (Bộ Y tế) cho biết, trung bình một năm có khoảng 2 - 3 triệu lượt NLĐ được khám sức khỏe định kỳ. Tuy tổng số NLĐ được khám sức khỏe định kỳ hàng năm trong giai đoạn 2011 - 2017 đã tăng 1,6 lần so với giai đoạn 2006 - 2010 nhưng con số này mới chiếm khoảng 20% NLĐ có hợp đồng lao động.

Đặc biệt, việc khám sức khỏe định kỳ hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc phân loại sức khỏe, phát hiện một số bệnh thông thường và cũng chỉ được thực hiện ở một số DN, chưa có cơ chế triển khai đối với nhóm lao động làm việc không có hợp đồng lao động.

Thanh Hà