Sinh trắc học phủ kín tài khoản số, ngăn chặn hơn 5.200 tỷ đồng lừa đảo trực tuyến

Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi, ngành ngân hàng đang đẩy mạnh các giải pháp bảo mật nhằm bảo vệ tài khoản và tài sản của người dân. Tại họp báo công bố kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, đại diện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố nhiều con số đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc 100% tài khoản giao dịch số đã được xác thực sinh trắc học.

Thông tin từ ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin NHNN cho thấy, việc triển khai Đề án 06 và ứng dụng dữ liệu dân cư vào hệ thống ngân hàng đã đạt những kết quả rõ rệt. Đến ngày 26/6, hàng chục tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán đã tích hợp công nghệ xác thực thông qua căn cước công dân gắn chip và ứng dụng định danh điện tử VNeID. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp nâng cao độ tin cậy trong các giao dịch số.

Toàn ngành hiện đã đối chiếu sinh trắc học hơn 162,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,6 triệu hồ sơ tổ chức. Đáng chú ý, tỷ lệ xác thực đạt 100% đối với các tài khoản phát sinh giao dịch trên kênh số. Điều này đồng nghĩa với việc mọi giao dịch trực tuyến đều được kiểm soát chặt chẽ về danh tính, giảm thiểu nguy cơ giả mạo.

Sinh trắc học phủ kín tài khoản số, ngăn chặn hơn 5.200 tỷ đồng lừa đảo trực tuyến (Ảnh: Minh họa)

Song song với việc hoàn thiện dữ liệu, NHNN cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực ngân hàng. Tính đến cuối tháng 6, toàn bộ thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được cung cấp dưới dạng dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Hệ thống này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý mà còn tăng tính minh bạch, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp – yếu tố tiềm ẩn rủi ro trong nhiều giao dịch.

Một trong những điểm sáng đáng chú ý là hệ thống cảnh báo gian lận SIMO247. Đây là công cụ cho phép khách hàng kiểm tra trạng thái tài khoản hoặc ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ vi phạm pháp luật. Tính đến cuối tháng 6, hệ thống đã được triển khai tới khách hàng của 12 tổ chức tín dụng và 3 đơn vị trung gian thanh toán, với khoảng 4,6 triệu lượt cảnh báo.

Hiệu quả của hệ thống thể hiện rõ khi có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng chủ động dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo. Tổng số tiền được ngăn chặn lên tới hơn 5.200 tỷ đồng – con số cho thấy mức độ nghiêm trọng của các hành vi lừa đảo nếu không được kiểm soát kịp thời.

Thực tế thời gian qua cho thấy, tội phạm công nghệ cao không ngừng tìm cách khai thác lỗ hổng bảo mật, thậm chí sử dụng công nghệ deepfake để vượt qua các lớp xác thực sinh trắc học. Trước tình hình này, NHNN đã ban hành nhiều quy định siết chặt an toàn hệ thống.

Đáng chú ý, các tổ chức tín dụng được yêu cầu áp dụng công nghệ phát hiện tấn công giả mạo sinh trắc học (PAD) đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2. Công nghệ này có khả năng nhận diện các hình thức giả mạo như video, hình ảnh hay mặt nạ 3D, qua đó ngăn chặn các cuộc tấn công tinh vi nhằm chiếm đoạt tài khoản.

Không chỉ dừng ở đó, các ứng dụng ngân hàng trên thiết bị di động cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Nếu phát hiện thiết bị bị can thiệp như root, jailbreak hoặc chạy trên môi trường giả lập, ứng dụng sẽ tự động dừng hoạt động để bảo vệ người dùng. Đây là bước tiến quan trọng trong việc ngăn chặn các phần mềm độc hại can thiệp vào quá trình giao dịch.

Cùng với đó, NHNN đã hoàn thành việc đồng bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, đảm bảo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Việc liên thông dữ liệu giúp các cơ quan quản lý và tổ chức tín dụng dễ dàng kiểm tra, đối chiếu thông tin, từ đó nâng cao hiệu quả giám sát và phòng chống gian lận.

Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cập nhật các tiêu chuẩn bảo mật theo thông lệ quốc tế, đồng thời tăng cường phối hợp với Bộ Công an trong công tác phòng chống lừa đảo trực tuyến. Kế hoạch phối hợp giữa hai cơ quan được kỳ vọng sẽ tạo ra một “lá chắn” vững chắc hơn trước các nguy cơ an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Có thể thấy, việc phủ kín xác thực sinh trắc học không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin trong nền kinh tế số. Khi các giao dịch được đảm bảo an toàn, người dân và doanh nghiệp sẽ mạnh dạn hơn trong việc sử dụng dịch vụ ngân hàng số, qua đó thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và phát triển kinh tế số bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực từ phía cơ quan quản lý và các ngân hàng, người dùng cũng cần nâng cao cảnh giác trước các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi. Bởi trong cuộc chiến chống gian lận, công nghệ chỉ là một phần, ý thức của người sử dụng mới là “tuyến phòng thủ” đầu tiên và quan trọng nhất.