Siết quản lý hành vi mạo danh nghệ sĩ bằng trí tuệ nhân tạo: Cảnh báo rủi ro lừa dối người tiêu dùng

Tại họp báo thường kỳ quý I năm 2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch diễn ra sáng 15/4, nhiều vấn đề nóng liên quan đến hoạt động nghệ thuật biểu diễn và môi trường nội dung số đã được đặt ra, trong đó nổi bật là tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo để mạo danh nghệ sĩ phục vụ mục đích thương mại.

Gia tăng hành vi mạo danh nghệ sĩ bằng trí tuệ nhân tạo

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, thời gian qua đã ghi nhận nhiều trường hợp lợi dụng hình ảnh, tên tuổi của nghệ sĩ và người nổi tiếng để tạo nội dung quảng cáo sản phẩm trên mạng xã hội.

Đáng chú ý, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo đã khiến các nội dung giả mạo trở nên tinh vi hơn, dễ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Không ít trường hợp khiến công chúng tin rằng nghệ sĩ trực tiếp tham gia quảng bá hoặc xác nhận chất lượng sản phẩm, trong khi thực tế không phải như vậy.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử

Đại diện Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết, hành vi này không chỉ dừng lại ở việc khai thác hình ảnh phục vụ giải trí mà đã bị biến tướng thành công cụ quảng cáo thương mại, thậm chí có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.

Về khung pháp lý, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền khẳng định, các quy định hiện hành đã có đầy đủ chế tài để xử lý hành vi mạo danh nghệ sĩ bằng công nghệ, đặc biệt khi gây ảnh hưởng đến uy tín cá nhân hoặc quảng cáo sai sự thật. Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay nằm ở khâu phát hiện và thực thi trong môi trường số.

Cùng quan điểm, ông Trần Hướng Dương, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, nhận định đây là hiện tượng mới, phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý như thông tin điện tử, quảng cáo và quyền cá nhân. Trước thực tế này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm tăng cường giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Theo ông Trần Hướng Dương, để ngăn chặn hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ hình ảnh cá nhân, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân trước các nội dung giả mạo trên không gian mạng. Đây được xem là giải pháp mang tính dài hạn trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

Tăng cường quản lý hoạt động biểu diễn và nội dung âm nhạc

Bên cạnh vấn đề mạo danh nghệ sĩ, hoạt động biểu diễn nghệ thuật cũng đang đặt ra những yêu cầu quản lý mới. Tình trạng sử dụng bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp, thường được gọi là “hát nhép”, tiếp tục thu hút sự quan tâm.

Theo lãnh đạo Cục Nghệ thuật biểu diễn, đây là vấn đề mới, có tính chất phức tạp và liên quan đến nhiều yếu tố, từ kỹ thuật biểu diễn đến quyền lợi của khán giả. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tiến hành nghiên cứu, đánh giá thực tiễn để xây dựng các hướng dẫn phù hợp, nhằm vừa bảo đảm chất lượng nghệ thuật, vừa tạo điều kiện cho nghệ sĩ trong những hoàn cảnh biểu diễn đặc thù.

Đối với các sản phẩm âm nhạc như video ca nhạc, đĩa nhạc thời gian gần đây gây tranh cãi về nội dung, đại diện Bộ nhấn mạnh quan điểm nhất quán là khuyến khích sáng tạo nhưng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật và phù hợp với thuần phong mỹ tục.

Hiện cơ chế quản lý lĩnh vực âm nhạc chủ yếu theo hướng hậu kiểm. Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh thị trường nội dung số và nghệ thuật biểu diễn phát triển nhanh chóng.