Được công nhận đạt chuẩn OCOP không chỉ giúp sản phẩm nâng cao uy tín, mở rộng thị trường mà còn tạo động lực để các chủ thể đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, phía sau “tấm vé thông hành” ấy là không ít áp lực khi nhiều cơ sở sản xuất tại Quảng Trị phải đối mặt với bài toán cân đối chi phí đầu tư, nâng cao chất lượng sản phẩm nhưng vẫn giữ được mức giá phù hợp để duy trì sức cạnh tranh trên thị trường.
Năm 2023, sản phẩm miến gạo của Hợp tác xã Miến gạo Tư Bích tại thôn Quy Hậu, xã Lệ Thủy được công nhận OCOP 3 sao sau nhiều năm xây dựng thương hiệu và hoàn thiện quy trình sản xuất.
Để đáp ứng các tiêu chí OCOP, hợp tác xã đã đầu tư đồng bộ từ chất lượng sản phẩm đến bao bì, nhãn mác và nhận diện thương hiệu. Nếu trước đây sản phẩm chủ yếu được buộc bằng dây lạt hoặc đóng gói đơn giản thì nay toàn bộ hàng hóa đưa ra thị trường đều có bao bì, thông tin truy xuất rõ ràng, bảo đảm tính chuyên nghiệp và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Tuy nhiên, cùng với việc nâng cấp mẫu mã là áp lực gia tăng chi phí sản xuất. Theo chị Nguyễn Thị Bích, Giám đốc hợp tác xã, kinh phí cho in ấn bao bì, tem nhãn và đóng gói tăng lên đáng kể sau khi sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc tăng giá bán có thể khiến sản phẩm mất lợi thế cạnh tranh. Vì vậy, đơn vị vẫn phải duy trì mức giá cũ để giữ khách hàng truyền thống.
 |
| Sau khi đạt chuẩn OCOP, nhiều chủ thể tại Quảng Trị phải đối mặt áp lực gia tăng chi phí đầu tư, trong khi vẫn phải giữ giá bán hợp lý để duy trì sức cạnh tranh và ổn định thị trường tiêu thụ. |
Không riêng Hợp tác xã Miến gạo Tư Bích, đây cũng là thực trạng chung của nhiều chủ thể OCOP hiện nay. Sau khi được chứng nhận, các cơ sở buộc phải đầu tư bài bản hơn về chất lượng, mẫu mã, bao bì nhưng khả năng tăng giá bán lại không tương xứng, khiến “bài toán” lợi nhuận trở thành áp lực lớn.
Tương tự, ông Lê Văn Hướng, chủ cơ sở bột cháo canh Hướng Lựu ở xã Hoàn Lão cho biết, sản phẩm truyền thống của gia đình trước đây chỉ được đóng gói bằng bao nilon đơn giản. Để đạt chuẩn OCOP 3 sao, cơ sở phải đầu tư hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm. “Chi phí cho bao bì, in ấn hiện nay khá cao. Nếu giữ nguyên giá bán như trước thì gần như không có lợi nhuận, nhưng nếu tăng giá quá nhiều lại khó cạnh tranh trên thị trường”, ông Hướng chia sẻ.
Theo nhiều chủ thể OCOP, chứng nhận OCOP không đơn thuần là danh hiệu mà còn là cơ hội để chuyên nghiệp hóa sản xuất, mở rộng quy mô và tiếp cận những phân khúc khách hàng có yêu cầu cao hơn. Vì vậy, để giải quyết áp lực chi phí, nhiều cơ sở đã chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt nhằm hài hòa giữa lợi nhuận và sức cạnh tranh.
Tại cơ sở bột cháo canh Hướng Lựu, sản phẩm hiện được phân thành nhiều nhóm phục vụ các đối tượng khách hàng khác nhau. Những khách hàng quen thuộc vẫn sử dụng dòng sản phẩm đóng gói theo cách truyền thống với mức giá ổn định, trong khi các đơn hàng hướng đến thị trường cao cấp hoặc khách hàng khó tính sẽ được đóng gói theo quy chuẩn OCOP với mẫu mã chuyên nghiệp hơn và giá thành cao hơn tương ứng.
Bên cạnh đó, để giảm áp lực chi phí đầu vào, cơ sở cũng lựa chọn phương án đặt in bao bì, tem nhãn với số lượng lớn theo năm nhằm tận dụng mức giá ưu đãi thay vì đặt hàng nhỏ lẻ theo từng tháng. Đây hiện cũng là giải pháp được nhiều chủ thể OCOP áp dụng nhằm tiết giảm chi phí sản xuất.
Theo ông Nguyễn Quốc Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Quản lý chất lượng, nhiều sản phẩm truyền thống sau khi đạt chuẩn OCOP đang đứng trước áp lực phải đồng thời nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã nhưng vẫn duy trì giá bán hợp lý để bảo đảm lợi nhuận. Để tháo gỡ khó khăn này, các chủ thể cần xác định rõ phân khúc khách hàng, xây dựng chiến lược bán hàng phù hợp và từng bước định vị thương hiệu sản phẩm trên thị trường.
Thực tế cho thấy, chứng nhận OCOP đang trở thành lợi thế quan trọng giúp sản phẩm tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Không ít khách hàng hiện sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mẫu mã chuyên nghiệp và bảo đảm chất lượng.
Vì vậy, theo các chuyên gia, để sản phẩm OCOP phát triển bền vững, các chủ thể không chỉ dừng lại ở việc đạt chứng nhận mà cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện chất lượng, đổi mới bao bì, nâng cao năng lực quản trị và xây dựng thương hiệu. Đây được xem là hướng đi cần thiết để gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế trong dài hạn.
