Quản lý người hành nghề y bằng mã định danh ngăn chặn hành vi gian lận trong y tế

TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết sẽ quản lý người hành nghề y bằng mã số định danh. Ảnh LĐO

Trong bối cảnh ngành y tế đang phải đối mặt với nhiều thách thức về gian lận thương mại, buôn lậu và hàng giả len lỏi vào hệ thống khám chữa bệnh, Bộ Y tế đã tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc nhằm đánh giá đợt cao điểm đấu tranh phòng chống vi phạm trong lĩnh vực này. Một trong những điểm nhấn được đề cập tại hội nghị là đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia quản lý người hành nghề y bằng mã định danh, hướng tới quản lý minh bạch, chính xác và toàn diện trên phạm vi toàn quốc.

Mã định danh – công cụ “giải phẫu” gian lận hành nghề y

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về đánh giá đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế sáng 23/5, TS. Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) – nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý người hành nghề y bằng mã số định danh cá nhân, tương tự hệ thống định danh công dân hiện nay. Theo đó, mỗi cá nhân hành nghề y – bất kể công lập hay tư nhân – sẽ được cấp mã định danh riêng, ghi nhận đầy đủ thông tin: chuyên môn, phạm vi hành nghề, thời gian, và lịch sử vi phạm (nếu có).

“Chúng tôi hướng đến một hệ sinh thái dữ liệu minh bạch, nơi không ai có thể hành nghề trái phép hoặc sử dụng chứng chỉ giả để thực hiện khám chữa bệnh,” ông Đức nói.

Đề xuất này ra đời trong bối cảnh công an phát hiện nhiều chứng chỉ hành nghề y giả, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho chất lượng dịch vụ y tế và sự an toàn của người bệnh.

Một thực trạng đáng báo động được nêu ra là việc hàng giả, hàng nhái len lỏi vào cơ sở khám chữa bệnh, không chỉ dừng ở thuốc mà còn bao gồm hàng tiêu dùng, thực phẩm chức năng được bày bán trong căng tin, nhà thuốc bệnh viện. “Từ quầy thuốc đến căng tin bệnh viện đều có nguy cơ bị hàng kém chất lượng tuồn vào. Đây là lỗ hổng cần bịt kín bằng trách nhiệm và kiểm soát,” ông Đức cảnh báo.

Bộ Y tế nhấn mạnh rằng ban lãnh đạo bệnh viện – đặc biệt là giám đốc – phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm được phép lưu hành trong khuôn viên bệnh viện. Việc đấu thầu căng tin hay nhà thuốc không thể buông lỏng quản lý nguồn gốc sản phẩm, đặc biệt khi sức khỏe người bệnh là ưu tiên tối thượng.

Song song với mã định danh, Bộ Y tế đang triển khai hệ thống đơn thuốc điện tử, kết nối chặt chẽ giữa người kê đơn, loại thuốc được kê, nhà thuốc bán ra và người bệnh sử dụng. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc truy vết và kiểm soát hành vi kê đơn sai quy định, đặc biệt trong bối cảnh một số cán bộ y tế kê cả thực phẩm chức năng – điều hoàn toàn sai quy chế.

Việc kết nối dữ liệu này sẽ giúp cơ quan quản lý nắm rõ ai kê đơn, kê gì, đơn vị bán ra là ai – từ đó loại bỏ được tình trạng “chạy thuốc”, trục lợi trong kê đơn điều trị.

Phân cấp quản lý – tăng cường trách nhiệm địa phương

TS. Hà Anh Đức cũng cho biết hiện nay Bộ Y tế đã phân cấp đến 70% các thủ tục hành chính xuống Sở Y tế các địa phương. Điều này đòi hỏi các tỉnh, thành nâng cao năng lực thanh tra, kiểm tra, đồng thời phối hợp hiệu quả với các lực lượng chức năng để phát hiện, ngăn chặn vi phạm ngay từ tuyến cơ sở.

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế – từ cung ứng thuốc, thiết bị, đến thực phẩm chức năng – việc xây dựng mã định danh và dữ liệu minh bạch sẽ là bước chuyển quan trọng. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn là cơ hội để nâng cao uy tín, cạnh tranh lành mạnh và khẳng định thương hiệu trên thị trường y tế ngày càng minh bạch hóa.