PMI tháng 5/2026 tăng mạnh, đơn hàng phục hồi nhưng rủi ro vẫn hiện hữu

Ngành sản xuất Việt Nam ghi nhận tín hiệu khởi sắc trong tháng 5/2026 khi Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) do S&P Global công bố đạt 52,8 điểm, tăng đáng kể so với mức 50,5 của tháng trước. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 2 – thời điểm trước khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Việc PMI duy trì trên ngưỡng 50 cho thấy các điều kiện kinh doanh tiếp tục cải thiện, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ 11 liên tiếp của khu vực sản xuất.

Động lực chính thúc đẩy sự cải thiện trong tháng 5 đến từ sự phục hồi của đơn đặt hàng mới. Sau khi chững lại trong tháng 4, nhu cầu đã tăng trở lại với tốc độ đáng kể, đạt mức cao nhất trong ba tháng gần đây. Đáng chú ý, một phần sự gia tăng này không hoàn toàn đến từ nhu cầu tiêu dùng thực tế mà xuất phát từ xu hướng tích trữ hàng hóa của khách hàng. Lo ngại về những gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động giá cả do xung đột tại Trung Đông đã khiến nhiều doanh nghiệp chủ động nâng mức tồn kho an toàn.

PMI tháng 5/2026 tăng mạnh, đơn hàng phục hồi nhưng rủi ro vẫn hiện hữu (Ảnh: Mịnh họa)

Sự gia tăng của đơn hàng kéo theo sản lượng sản xuất mở rộng tương ứng. Các nhà máy ghi nhận mức tăng sản lượng mạnh nhất kể từ đầu năm, nối dài chuỗi tăng trưởng lên 13 tháng liên tiếp. Hoạt động mua hàng cũng sôi động trở lại sau hai tháng suy giảm, phản ánh nỗ lực chuẩn bị nguyên vật liệu nhằm đáp ứng nhu cầu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, sự phục hồi này vẫn mang màu sắc thận trọng khi phụ thuộc đáng kể vào yếu tố bên ngoài.

Ở chiều ngược lại, áp lực chi phí tiếp tục gia tăng là điểm đáng lưu ý. Theo khảo sát, chi phí đầu vào tăng tháng thứ tư liên tiếp và đạt tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2011. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá nhiên liệu, dầu và chi phí vận tải leo thang. Điều này buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán, dù tốc độ tăng giá đầu ra đã chậm lại so với tháng trước. Bối cảnh chi phí cao đang đặt ra thách thức không nhỏ đối với biên lợi nhuận của doanh nghiệp sản xuất.

Các vấn đề về logistics vẫn chưa được giải quyết triệt để. Thời gian giao hàng tiếp tục bị kéo dài, dù mức độ gián đoạn đã giảm nhẹ so với tháng trước. Việc chậm trễ trong chuỗi cung ứng khiến tồn kho hàng mua tiếp tục sụt giảm, trong khi tồn kho trước sản xuất ghi nhận mức giảm nhanh nhất trong gần một năm. Điều này cho thấy sự mất cân đối nhất định giữa cung ứng nguyên vật liệu và nhu cầu sản xuất thực tế.

Dù đơn hàng và sản lượng tăng, thị trường lao động trong ngành sản xuất lại diễn biến trái chiều. Số lượng việc làm tiếp tục giảm tháng thứ ba liên tiếp, phản ánh tình trạng dư thừa công suất tại nhiều doanh nghiệp. Khi lượng đơn hàng chưa thực sự ổn định, các công ty có xu hướng thận trọng trong việc mở rộng nhân sự, đồng thời tận dụng nguồn lực hiện có để xử lý cả đơn hàng mới lẫn tồn đọng.

Triển vọng trong những tháng tới được đánh giá có cải thiện, khi niềm tin kinh doanh đã tăng lên mức cao nhất trong ba tháng. Kỳ vọng về sự phục hồi của đơn hàng và kế hoạch mở rộng hoạt động là những yếu tố hỗ trợ tâm lý doanh nghiệp. Tuy vậy, mức độ lạc quan vẫn ở ngưỡng thấp do những lo ngại về tác động kéo dài của xung đột địa chính trị và biến động chi phí toàn cầu.

Theo các chuyên gia, dữ liệu PMI tháng 5 mang đến tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để khẳng định một chu kỳ phục hồi bền vững. Việc tăng trưởng phần nào dựa vào hoạt động tích trữ hàng hóa khiến triển vọng trong trung hạn trở nên khó đoán định. Trong bối cảnh chi phí đầu vào tiếp tục leo thang và chuỗi cung ứng còn tiềm ẩn rủi ro, khả năng duy trì đà tăng trưởng của ngành sản xuất sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến kinh tế và địa chính trị toàn cầu trong thời gian tới.