Chợ truyền thống tìm lợi thế trước làn sóng thương mại điện tử

Chợ truyền thống Phùng Khoang (Hà Nội), điểm đến quen thuộc của sinh viên và người dân địa phương.

Những năm gần đây, sự phát triển của các sàn thương mại điện tử đã xoay chuyển thói quen của người tiêu dùng. Chỉ với vài cú chạm trên màn hình, quần áo đa dạng kiểu dáng được giao tới tận nhà. Sự tiện lợi này khiến sức mua trực tiếp tại các sạp thời trang chợ truyền thống sụt giảm rõ rệt, buộc các tiểu thương phải tìm cách thích nghi hoặc chuyển hướng kinh doanh.

Chị Thu Trang (22 tuổi, sinh viên sống gần chợ Phùng Khoang) chia sẻ: “Bây giờ săn sale trên TikTok Shop hay Shopee rất tiện, mẫu mã trẻ trung mà giá rẻ. Nhưng mà mua online rất dễ gặp vấn đề về size số hoặc chất liệu không giống hình. Chính vì thế em vẫn thích ra chợ Phùng Khoang, vào sạp đồ của các bác, các cô để chọn trực tiếp vì được thử, được sờ tận tay chất vải, dễ chọn đúng form dáng hơn.”

Tiểu thương chia sẻ về tình hình của sạp trước những chuyển đổi công nghệ số.

Giữ chân khách hàng bằng trải nghiệm thực tế và dịch vụ “ngách”

Dù không thể cạnh tranh về số lượng mẫu mã hay tốc độ với các shop online, các sạp hàng thời trang truyền thống lại giữ chân khách nhờ trải nghiệm thực tế và sự tư vấn gần gũi, điều mà màn hình điện thoại chưa thể thay thế hoàn toàn.

Cô Nguyễn Ngọc Trà, gần 60 tuổi, chủ sạp quần áo trung niên lâu năm tại chợ Phùng Khoang, chia sẻ về cách giữ khách giữa thời đại chợ mạng lên ngôi: “So với trước đây thì sức mua đồ may sẵn tại chợ giảm phải đến 40 - 50%. Giới trẻ bây giờ chủ yếu mua trên mạng, còn đối tượng chính của cô hiện nay là phụ nữ trung niên, người lớn tuổi và các bạn trẻ đi mua đồ tặng mẹ, tặng bà.

Bán đồ cho lứa tuổi trung niên trên mạng rất khó vì các bác khó tính về chất liệu và phom dáng. Ở đây cô cho khách thử thoải mái, tư vấn tận tình, khách quen tới mua còn được bớt chút đỉnh hay cho nợ tới lần sau.”

Khách hàng cẩn thận lựa chọn phục trang tại sạp quần áo cô Trà.

Chính sự bùng nổ của mua sắm online với điểm yếu khó thay đổi là đồ mua về hay bị rộng, chật, đôi khi cũng lười trả hàng lại vô tình tạo ra khoảng thở cho các tiệm sửa chữa may mặc tại chợ Phùng Khoang. Tại một tiệm sửa quần áo lâu năm nằm sâu trong lòng chợ Phùng Khoang, tiếng máy may vẫn lạch tạch đều đặn mỗi ngày. Cô thợ sửa quần áo lâu năm tại chợ bộc bạch: “Bây giờ người ta mua sẵn hết rồi chứ ít ai đi may mới. Các cô ở đây giờ chuyển sang làm dịch vụ sửa chữa như cắt gấu, vá áo, thay khóa, nới bóp bụng. Khách của cô đa dạng lắm, từ sinh viên mua đồ online về bị rộng dài mang ra sửa, đến người già muốn thay cái khóa, cái chun để tiết kiệm. Mua quần áo trên mạng thì nhanh thật nhưng muốn mặc đẹp thì vẫn phải tìm đến thợ sửa. Nhờ vậy mà mình vẫn có công việc lai rai mỗi ngày”. Dù sức mua tổng thể giảm, góc tiệm nhỏ này vẫn đón một lượng khách ổn định nhờ những nhu cầu mà công nghệ hay sàn thương mại điện tử không thể giải quyết thay con người.

Thích nghi công nghệ từ những thay đổi nhỏ

Không dừng lại ở việc giữ lối bán hàng truyền thống, các tiểu thương chợ Phùng Khoang dù ở độ tuổi U50, U60 cũng đang nỗ lực hòa nhập vào dòng chảy công nghệ bằng những thay đổi thiết thực nhất như thanh toán không dùng tiền mặt. Nói về việc áp dụng công nghệ, cô thợ sửa quần áo chia sẻ: “Ở tuổi 60 rồi, bảo tụi cô đăng bài quảng cáo hay bán hàng trên mạng xã hội thì chịu, không biết làm. Nhưng người trẻ đi chợ giờ ít mang tiền mặt lắm. Khách đến sửa cái áo bảo ‘Cô có mã QR không?’, mình không có là mất khách ngay. Thế nên cô nhờ con cháu làm cho cái bảng chuyển khoản. Cái gì là xu thế chung thì bắt buộc mình phải học và theo mọi người để giữ chân khách.”

Mặc dù đã có những bước thích nghi linh hoạt, chợ Phùng Khoang nói riêng và các chợ truyền thống nói chung vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế về việc hạ tầng xuống cấp, lối đi chật hẹp khi mưa nắng, vấn đề vệ sinh và tình trạng chưa niêm yết giá công khai ở một số gian hàng.

Trước sức ép vũ bão của thương mại điện tử, chợ truyền thống có thể mất đi thế thượng phong ở một số ngành hàng nhưng rõ ràng không dễ dàng bị xóa bỏ. Bằng việc linh hoạt chuyển hướng sang các dịch vụ gắn liền với kỹ năng thủ công, duy trì sự kết nối gần gũi với khách hàng và từng bước bình dân hóa công nghệ, các tiểu thương chợ Phùng Khoang vẫn đang âm thầm khẳng định giá trị riêng trong đời sống đô thị hiện đại, không chỉ là giao dịch, mà còn là sự sẻ chia và tiện ích thực tế trong đời sống hàng ngày.